مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین امریکا، در نشستی در دانشگاه دارتموث در مورد اشرف غنی احمدزی رییس جمهوری فراری افغانستان، گفته است: «اشرف غنی، یکی از فاسدترین رهبرانی بود که با او روبهرو شدهام.»
آقای پمپئو که با جان کیری، وزیر خارجه دیگر امریکا در این برنامه شرکت کرده بود، در پاسخ به پرسشی درباره تعیین زلمی خلیلزاد و ساختار گفتوگوهای دوحه، این دیدگاه را رد کرد که گویا امریکا دولت افغانستان را کنار گذاشته بود.
وی گفته که امریکا در طول پانزده سال از دولت افغانستان حمایت کرد، اما این دولت نتوانست نیازهای اساسی مردم افغانستان را برآورده کند.
پمپئو در مورد مقرر شدن زلمی خلیلزاد به عنوان نماینده امریکا در امور صلح افغانستان گفته که چند مقام پیشین حکومت افغانستان، خلیلزاد را برای این نقش پیشنهاد کرده بودند. وی اما از نامزدان دیگر این سمت و مقامهای حکومتی که خلیزاد را پیشنهاد کرده بودند، نام نبرده است.
خلیلزاد به عنوان یکی از منفورترین چهرههای سیاسی در افغانستان شناخته میشود که در جریان گفتوگوهای صلح به نمایندگی از امریکا با طالبان، مصالح ملی و دستآوردهای دموکراتیک بیست ساله نظام جمهوریت را نادیده گرفت و بر اساس تعلقات تباری با رهبران طالبان، مذاکرات را در جهت منافع طالبان هدایت کرد. خلیلزاد پس از برگشت طالبان به قدرت، به لابی این گروه در امریکا مبدل شده است.
پمپئو گفته که اشرف غنی قصدی برای حل مشکل افغانستان نداشت و از وضع موجود راضی بود؛ وضعی که به گفته پمپئو امریکاییها را برای حمایت از او و نظامش در خطر قرار میداد.
اشرف غنی احمدزی در افغانستان نیز به عنوان یک شخص قومپرست، متعصب، فاسد و ضعیف شناخته میشد که از طریق تقلب گسترده در انتخابات و با حمایت حامد کرزی و امریکا به قدرت رسید اما بلافاصله با انحصارطلبی و قومگرایی مفرط نظام را از درون تضعیف کرد و زمینه برگشت طالبان به قدرت را فراهم کرد.
نقش حمایت امریکا از غنی و تیم فاسد او و سپس تمایل امریکا به واگذاری قدرت به طالبان با کارگردانی خلیزاد در پنج سال اخیر همواره مورد انتقاد شدید فعالان سیاسی و مدنی افغانستان و جریانهای مخالف طالبان بوده است.
مایک پمپئو در زمان ریاست جمهوری دور اول دونالد ترامپ، وزیر امور خارجه آمریکا بود و توافق نامه دوحه را با ملا برادر معاون طالبان امضا کرد. وی به خاطر نقشش در واگذاری قدرت به طالبان و به کار گماری خلیزاد همیشه در جامعه سیاسی افغانستان مورد سرزنش قرار داشته است.
ناظران میگویند که وزیر خارجه امریکا میتوانست با مسولیت پذیری بیشتر در قبال سرنوشت مردم افغانستان عمل کرده و با سپردن مسیر صلح به دست افراد صالح و با ظرفیت، از فروپاشی دستآوردهای جمهوریت جلوگیری کند.
