ریچارد بنت، «ایدیولوژیکسازی» نظام آموزشی افغانستان را خطری برای جهان خواند
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، گفته که گروه طالبان در حال بازسازی نظام آموزشی افغانستان بر مبنای ایدیولوژی افراطی این گروه است.
آقای بنت روز گذشته در نشستی در پارلمان ایرلند گفته که ترویج افراطگرایی دینی از سوی طالبان، در کنار فقر و بیکاری، امنیت افغانستان و جهان را تهدید میکند.
این نشست از سوی کمیته مشترک امور خارجی و تجارت پارلمان ایرلند تحت عنوان «وضعیت جاری در افغانستان با تمرکز ویژه بر حقوق بشر و نحوه برخورد طالبان با زنان و دختران» برگزار شده بود.
جان لاهارت، رییس کمیته مشترک امور خارجی و تجارت پارلمان ایرلند نیز در نشست یاد شده گفته که ممنوعیت آموزشی، شغلی و کنشگری زنان افغانستان «مایه نگرانی عمیق جامعه بینالمللی است.»
او وضعیت حقوق بشری افغانستان تحت کنترول گروه طالبان را « وخیم» توصیف کرده است.
طالبان در نزدیک به پنج سال اخیر، نصاب آموزشی مکاتب و دانشگاههای افغانستان را دستکاری کرده و بجای آموزشهای نوین علوم عصری، مفردات درسی امور دینی را با تمرکز به «جنگ و جهاد» افزایش داده است. امری که مایه نگرانی آگاهان امور آموزشی و فرهنگی شده است.
علاوه بر دستکاری نصاب درسی، طالبان هزاران مدرسه دینی در سراسر افغانستان تحت نام مدارس جهادی ایجاد کرده که به گفته ناظران در این مدارس به جوانان و نوجوانان آموزشهای افراطی و تروریستی داده میشود. طالبان به این مدارس همچون مراکز آموزش نظامی و فرهنگی نگاه کرده و در صدد تقویت روایت افراطی دینی خود و سربازگیری از میان جوانان است.
طالبان برداشتهای بسیار خشک و خشن از دین دارند و تلاش میکنند این برداشت را در فکر نسل جدید افغانستان نهادینه بسازند.
برداشت طالبانی از دین که به اعتقاد ناظران با تعصب قبیلهای نیز آلوده است، نه تنها یک برداشت دیگرستیز از دین است و انسانها را بر اساس کفر و دین تقسیمبندی میکند، بلکه حتا ترویج تضاد درون دینی نیز بخشی از کارکرد نظام آموزشی طالبانی تلقی میشود. از جمله مثلا شیعیان در این منظومه اعتقادی، نامسلمان پنداشته میشوند.
دو فعال اجتماعی در تخار توسط طالبان بازداشت شدند
منابع محلی در ولایت تخار میگویند که در ادامه سرکوبهای فعالان مدنی و اجتماعی، به تازگی اداره موسوم به امربهمعروف گروه طالبان دو فعال اجتماعی را در این ولایت بازداشت کرده است.
به گفته منابع، این افراد چهارشنبه، ۲ ثور/اردیبهشت، توسط ماموران اداره موسوم به امر به معروف طالبان به این اداره خواسته شده و سپس بازداشت شدهاند.
از این فعالان اجتماعی به نامهای فریدالله فرزام، مسوول شبکه اجتماعی «تخار پلس» در فیسبوک و سمیع رحمانی، مسوول صفحه فیسبوک «هزارباغ»، یاد شده است.
دلیل بازداشت این دو فعال اجتماعی، نشر «موسیقی غیراسلامی» در پسزمینه برنامههایشان عنوان شده است.
به گفته منابع محلی، فرزام و رحمانی در صفحات اجتماعی خود ویدیوهایی از مراسم جشن نوروز در منطقه قوشخانه شهرستان رستاق ولایت تخار را نشر کرده و همین موضوع باعث شده تا توسط طالبان بازداشت شوند.
طالبان با اعمال سیاستهای سرکوبگرانه بسیاری از فعالیت مدنی و اجتماعی را منع کرده و بهگونه گسترده اقدام به بازداشت و شکنجه فعالان مدنی و اجتماعی کرده است.
آگاهان امور میگویند که رفتارهای سرکوبگرانه طالبان ریشه در ترس این گروه از آزادیهای مدنی و سیاسی دارد و به همین دلیل آنان تلاش میکنند تا جلو هرنوع فعالیت مدنی را بگیرند.
طالبان موسیقی را حرام اعلام کرده و بسیاری از آوازخوانان و اهالی هنر و موسیقی را مجبور به ترک هنر و یا ترک کشور کرده است.
فعالان فرهنگی، رفتارهای ضد فرهنگی طالبان را مصداق«نسلکشی فرهنگی» میدانند.
چند روز پیش طالبان دو تن از فعالان مدنی ولایت هرات را به دلیل درخواست آنان برای بازگشایی مکاتب دخترانه بازداشت کردند.
عهدشکنی طالبان؛ یک فرمانده دعوت شده خیزش مردمی در ننگرهار بازداشت شد
منابع محلی در ولایت ننگرهار گفتهاند که جنگجویان گروه طالبان یک فرمانده خیزشهای مردمی را در این ولایت که به دعوت کمسیون تماس این گروه به کشور برگشته بود، بازداشت کردهاند.
به گفته منابع، این فرمانده خیزشهای مردمی ملک دهقان نام داشته و باشنده اصلی شهرستان/ولسوالی شینوار ننگرهار است.
منابع افزودهاند که استخبارات گروه طالبان این فرمانده را روز شنبه، ۲۹ حمل/فروردین، از خانهاش بازداشت کردهاند.
.
ملک دهقان در نظام جمهوریت، فرمانده خیزشهای مردمی در شهرستان شینوار ننگرهار بوده و با روی کار آمدن طالبان به ایران پناهنده شده بود.
طبق گزارش منابع محلی، آقای دهقان در این اواخر به درخواست «کمیسیون تماس با شخصیتها»ی طالبان به کشور بازگشته بود.
طالبان در ننگرهار تاکنون به گونه رسمی در باره بازداشت این فرمانده خیزشهای مردمی اظهار نظری نکردهاند.
هفته گذشته نیز طالبان یک عضو خیزشهای مردمی به نام غلام حیدر را در شهر شبرغان مرکز ولایت جوزجان با شلیک گلوله به قتل رسانیدند.
در گذشته نیز گزارشهای متعددی از بازداشت، شکنجه، قتل و کشتار نظامیان پیشین و اعضای نیروهای خیزش مردمی توسط افراد گروه طالبان در مناطق مختلف کشور منتشر شده است.
اعضای نیروهای خیزش مردمی که در زمان جمهوریت نقش مهمی در دفع حملات طالبان در مناطق روستایی افغانستان داشتند، با روی کارآمدن طالبان به شکل گسترده هدف انتقامجویی طالبان قرار گرفته و شمار زیادی از آنان به انواع مختلف کشته شدهاند.
در گذشته نیز گزارش شده که افراد برگشت کننده به دعوت کمسیون تماس طالبان و برغم صدور امان نامه از سوی این کمسیون، مورد انتقامجویی قرار گرفتهاند. امری که به اعتقاد آگاهان امور از یک طرف اعتبار کمیسیون تماس طالبان را زیر سوال میبرد و از جانب دیگر نشان میدهد که در رژیم طالبان مرجع واحد رهبری وجود ندارد و مقامها و فرماندهان این گروه بر اساس سلیقههای شخصی اقدام به انتقامگیری میکنند.
چند روز پیش شهابالدین دلاور رییس کمسیون تماس طالبان با شخصیتها از رهبران سیاسی مخالف طالبان خواست که به کشور برگردند.
عضو پارلمان اروپا: هیچگونه مشروعیت و معامله برای طالبان وجود ندارد
هانا نیومن، عضو پارلمان اتحادیه اروپا با انتقاد تند درباره گزارشها از سفر احتمالی نمایندههای طالبان به اروپا، گفته که هیچ گونه مشروعیت و معامله برای طالبان وجود ندارد.
خانم نیومن امروز چهارشنبه، ۲ ثور/اردیبهشت، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، مقامهای اروپایی را مخاطب قرار داده و با کنایه نوشت: «مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل برای طالبان فرش سرخ پهن میکنند.»
او افزوده که بهرسمیت شناسی طالبان در ازای اخراج پناهجویان، نسخهای برای فاجعه است.
پیشتر خبرگزاری فرانسه گزارش داد که اتحادیه اروپا از طالبان خواسته که هیأتی را برای سفر به بروکسل بفرستد.
هدف این سفر گفتوگو با طالبان در مورد اخراج پناهجویان افغانستان از کشورهای اروپایی خوانده شده است.
بسیاری از کشورهای اروپایی در بیست سال دوره جمهوریت(۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱) در افغانستان حضور فعال و گسترده داشتند و از روندهای دموکراتیک و ارزشهای حقوق بشری حمایت میکردند. به همین اساس، رویکرد اخیر برخی از دولتهای اروپایی در تعامل با طالبان و گفتگو با این گروه در باره اخراج مهاجران، به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.
منتقدان میگویند که اروپا چگونه میتواند با یک گروه تروریستی، که بیست سال در جنگ با حکومت دموکراتیک مورد حمایت اروپا قرار داشت، در مورد اخراج مهاجرانی گفتوگو کند که به دلیل حمایت از ارزشهای حقوق بشری تحت پیگرد طالبان قرار گرفته و به اروپا پناه بردند؟
دعوت طالبان به بروکسل با واکنشهای تندی از سوی فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر مواجه شده است.
این در حالی است که وزارت خارجه طالبان امروز در خبرنامهای گفته که محمد نعیم وردک معاون مالی و اداری این وزارت، با ژیل برتران، نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور افغانستان، دیدار و گفتوگو کرده است.
در خبرنامه آمده که طرفین درباره توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و تجاری تبادل نظر کردهاند.
نعیم وردک گفته که حل مشکلات افغانستان تنها از مسیر گفتوگو و دیپلماسی امکانپذیر است.
نماینده ویژه اتحادیه اروپا نیز بر ادامه همکاریها و نقش گفتوگو در حل چالشهای افغانستان تأکید کرد.
دیدبان حقوق بشر، از تشدید اخراج مهاجران افغانستان در پاکستان ابراز نگرانی کرد
سازمان دیدهبان حقوق بشر در گزارشی تازه از افزایش بازداشت و اخراج اجباری مهاجران افغانستان از پاکستان ابراز نگرانی کرده و آن را نقض تعهدات بینالمللی اسلامآباد دانسته است.
این نهاد اعلام کرده که پس از تنشهای مرزی با طالبان، روند اخراجها و بازداشتهای خودسرانه بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
در این گزارش آمده که حتا مهاجران دارای مدارک معتبر اقامتی نیز از بازداشت در امان نماندهاند و روند تمدید اسناد اقامتی نیز متوقف شده است.
بر اساس آمار ارائهشده، تنها در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۴۶ هزار شهروند افغانستان از پاکستان اخراج شدهاند.
دیدهبان حقوق بشر میگوید در میان اخراجشدگان، روزنامهنگاران و فعالان مدنی نیز حضور دارند که در افغانستان با خطر جدی مواجه هستند.
این سازمان تأکید کرده که بازگرداندن اجباری پناهجویان، نقض اصل «عدم بازگرداندن اجباری» در حقوق بینالملل و کنوانسیون منع شکنجه است.
در پایان، این نهاد از پاکستان خواسته فوراً روند اخراجها را متوقف کرده و از کشورهای دیگر نیز خواسته با اسلامآباد در این زمینه وارد گفتوگو شوند.
در روزهای اخیر پاکستان روند اخراج مهاجران افغانستان را تشدید کرده است. دو روز پیش تلویزیون حکومتی افغانستان-تحت کنترل طالبان- گزارش داد که در یک روز بیش از شش هزار مهاجر از پاکستان به کشور برگشتهاند. رقمی که نشاندهنده حالت بحرانی در روند اخراج مهاجران دانسته میشود.
طالبان به عنوان گروهی که برگشت شان به قدرت، موجب مهاجر شدن بیش از ده میلیون شهروند افغانستان شده، هیچ راهکاری برای مقابله با این بحران ارایه نکرده است.
نهادهای ناظر بینالمللی میگویند که نشدید روند اخراج مهاجران از کشورهای همسایه، بحران بشری در افغانستان را تشدید کرده است.
افغانستان دومین مقصد صادرات ایران پس از عراق
خبرگزاری ایراف در گزارشی در مورد روابط تجارتی ایران و افغانستان تحت کنترل طالبان، گفته که افغانستان، با سهم ۳۴ درصدی، پس از عراق، به دومین مقصد صادراتی ایران مبدل شده و پنجمین مقصد صادراتی بزرگ در صدور کالاهای غیرنفتی است.
در این گزارش به سفر اخیر امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان به ولایت هرات اشاره شده و گفته شده که این سفر نشاندهنده اهمیت روابط تجارتی میان ایران و افغانستان است.
در این گزارش آمده است: «بر اساس آمارهای منتشر شده در مارس ۲۰۲۶، تجارت بین ایران و افغانستان با رشد ۴۰ درصدی نسبت به سال قبل مواجه شده و حجم مبادلات تجاری دو کشور در سال جاری خورشیدی(۱۴۰۴) به حدود ۵ میلیارد دلار رسیده است.»
گزارش با استناد به آمار گمرک ایران، افزوده که در هشت ماهه نخست سال ۱۴۰۴ خورشیدی (از حوت ۱۴۰۳ تا عقرب ۱۴۰۴) ایران ۱.۶۶ میلیارد دالر کالاهای غیرنفتی به افغانستان صادر کرده که با این رقم، افغانستان به پنجمین مقصد بزرگ صادرات غیرنفتی ایران تبدیل شده است .
به نقل از مقامهای محلی طالبان در هرات آمده که حجم حمل کالا از مرزها از ۵ هزار تن در ماه به بیش از ۹۰ هزار تن رسیده است.
خبرگزاری ایراف، افزایش حمل و نقل کالا از طریق ریل بین افغانستان و ایران را «انقلاب در حملونقل ریلی» عنوان کرده و نوشته است: «بر اساس گزارش شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، مبادلات ریلی بین دو کشور ۱۷ برابر افزایش یافته و از مرز ۶۵۰ هزار تن عبور کرده است. پیشبینی میشود این رقم تا پایان سال به ۷۵۰ هزار تن برسد و هدفگذاری برای سال آینده ۲ میلیون تن تعیین شده است.»
طبق این گزارش، افزایش مبادلات ریلی باعث کاهش قیمت تمام شد فرآوردههای نفتی در افغانستان شده و قیمت هر تن از فرآوردههای نفتی از حدود ۱۴۰۰ دالر به ۹۳۵ دالر در هر تن کاهش یافته است.
خبرگزاری ایراف باز بودن مرز میان ایران و افغانستان در شرایط جنگی را، نشانه «عمق روابط اقتصادی و اولویتبندی منافع اقتصادی توسط دو طرف» توصیف کرده است.
در این گزارش گفته شده که با توجه به بسته شدن مرز میان افغانستان و پاکستان، هرات حایز «اهمیت ژئواکونومیک» شده است.
در این گزارش سفر امیر خان متقی به هرات در چارچوب «رقابت منطقهای برای نفوذ در افغانستان» ارزیابی شده و با اشاره به تنشهای اخیر میان طالبان و پاکستان تاکید شده که مسیر ایران به «شریان اصلی حیاتی اقتصاد افغانستان تبدیل شده است.»
ایراف در این گزارش به نقل از مقامهای ایرانی نوشته که برای سال جاری خورشیدی صادرات ۲ میلیون تن کالا به افغانستان از طریق ترانزیت ریلی و صادرات کالا به ارزش پنج میلیارد دالر به افغانستان هدف گذاری شده است.
گزارش با اشاره به هدفگذاریهای انجام شده، نتیجه گرفته که «روابط تجاری ایران و افغانستان وارد فاز جدیدی از همکاریهای استراتژیک شده است.»
برغم این خوشبینیها، اما ناظران میگویند که دورنمای روابط تجاری ایران و طالبان چندان روشن نیست، زیرا دو طرف نگاه ابزاری به این روابط دارند و افزایش حجم تجارت بیش از آنکه نشاندهنده یک روند طبیعی رشد تجاری دو طرفه باشد، معلول شرایط خاص سیاسی و امنیتی در افغانستان و ایران است. به اعتقاد ناظران در شرایط کنونی از یک طرف طالبان به دلیل تنش با پاکستان نیاز به تجارت با ایران دارند و از جانب ایران نیز فشارهای ناشی از جنگ و اخلال در روند طبیعی صادرات کالا باعث شده که این کشور به جانب افغانستان رو بیاورد. شرایطی که ناپایدار دانسته میشود.
گفتنی است که باوجود روابط گسترده میان طالبان و ایران، در هر دو طرف رابطه حلقات قدرتمندی وجود دارند که مخالف دوام و گسترش این روابط هستند. این عامل دیگری است که از درون روابط را متزلزل میکند و ارتقای آن را به سطح استراتژیک با موانع جدی روبرو میکند.
هشدار یونیسف: ۹۰ درصد کودکان افغانستان با فقر غذایی مواجهند
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل-یونیسف، در ادامه هشدارهای قبلی پیرامون وخامت وضعیت معیشتی مردم افغانستان و بحرانی شدن فقر و بیکاری، بار دیگر در گزارش سالانه خود تاکید کرده که فقر پایدار همچنان سایه سنگینی بر زندگی میلیونها تن در افغانستان انداخته است.
تاجالدین ایووالی، رییس دفتر یونیسف در افغانستان گفته که بازگشت حدود ۲.۵ میلیون مهاجر افغانستانی فشار شدیدی بر خدمات اجتماعی وارد کرده و ۲۳.۲ میلیون نفر، از جمله ۱۱.۷ میلیون کودک، به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
یونیسف در گزارش اخیر خود با اشاره به ادامه محدودیت آموزش دختران بالاتر از کلاس/صنف ششم و محدودیت کار زنان، این محدودیتها را از عوامل تشدید فقر دانسته و افزوده که ۲.۲ میلیون دختر در افغانستان از آموزش محروماند و ۹۰ درصد کودکان با فقر غذایی روبهرو هستند.
با برگشت دوباره طالبان به قدرت، بیش از ده میلیون شهروند افغانستان به دلیل ترس از خشونت و انتقامگیری این گروه راه مهاجرت در پیش گرفتند. در دو سال اخیر، کشورهای ایران و پاکستان، که میزبان بیشترین تعداد مهاجران افغانستان بودهاند، روند اخراج مهاجران را تشدید کردند که در نتیجه بیش از سه میلیون مهاجر به کشور برگشت داده شدند. این روند بحران انسانی و فقر و بیکاری را تشدید کرده است.
نهادهای بینالمللی هشدار میدهند که اگر راهکار موثری برای مهار بحران بشری در افغانستان سنجیده نشود، ابعاد فاجعه بشری روز تا روز گسترش خواهد یافت.
طالبان تا کنون هیچ اعتنایی به هشدارهای نهادهای بینالمللی در مورد تشدید بحران انسانی نکردهاند.
«جنبش راه آزادی زنان»، اخراج مهاجرین از پاکستان را نگران کننده خواند
گروهی از زنان معترض موسوم به «جنبش راه آزادی زنان افغانستان» بازداشت و اخراج اجباری مهاجرین افغانستان در پاکستان را محکوم کرده و از تشدید روند اخراج مهاجران در این کشور ابراز نگرانی کرده است.
این جنبش در بیانیهای گفته که بسیاری از مهاجران افغانستان در پاکستان، به دلیل تهدیدات جدی امنیتی، خشونت، پیگرد و محدودیتهای شدید طالبان، ناگزیر به ترک کشور شده و اخراج اجباری آنان مخالف اصول و ارزشهای بشردوستانه است.
در بیانیه این جنبش آمده که بازداشتهای خودسرانه، برخوردهای غیرانسانی و اخراج اجباری، نقض آشکار حقوق بشر و اصول بینالمللی پناهندهگی است و جان هزاران انسان بیدفاع را در معرض خطر بازگشت به شرایط ناامن، زندان، شکنجه و حتا مرگ قرار میدهد.
پاکستان اخیراً روند بازداشت و اخراج مهاجران افغانستان را تشدید کرده و روزانه هزاران نفر را بازداشت و اخراج میکند. روندی که به گفته نهادهای ناظر، بحرانی انسانی در افغانستان را تشدید میکند.
طالبان که خود عامل تشدید مهاجرت نیز دانسته میشوند، تا کنون راهکاری برای کاهش مهاجرت و فراهمسازی زمینه برگشت مهاجران ارایه نکردهاند.
علاوه بر تهدیدهای امنیتیای که از جانب طالبان متوجه مهاجران برگشت کننده است، فقر و بیکاری گسترده نیز عامل تهدید کننده دیگری است که میلیونها مهاجر اخراج شده از پاکستان و ایران با آن روبرو هستند.
نهادهای بینالمللی مدافع مهاجران بارها از پاکستان خواسته اند که روند اخراج مهاجران افغانستان را متوقف کند اما به نظر میرسد که تشدید تنش میان طالبان و پاکستان باعث شده تا پاکستانیها با جدیت روند اخراج مهاجران را دنبال کنند.
پاکستان کنر و پکتیکا را هدف حملات راکتی قرار داد
منابع محلی در ولایتهای کنر و پکتیکا به رسانهها گفتهاند که ارتش پاکستان، نیمههای شب گذشته، روستاهای کُجی، شهباز و کرهمار شهرستان/ولسوالی سرکانوی ولایت کنر و بخشهایی از ولایت پکتیکا را هدف حملات هوایی قرار داده است.
به گفته منابع، شمار زیادی از خانوادهها در روستاهای کُجی، شهباز و کرهمار ولایت کنر مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
تاکنون جزئیاتی درباره تلفات و خسارات برخاسته از حملات ارتش پاکستان در مناطق یاد شده، منتشر نشده و طالبان هم دراین باره اظهار نظری نکردهاند.
چند روز پیش نیز ارتش پاکستان بخشهایی از ولایت کنر را هدف حملات توپخانهای قرار داد که در نتیجه آن دهها تن کشته و زخمی شدند.
ارتش پاکستان از حدود دو ماه پیش به صورت منظم حملات هوایی و توپخانهای خود را بر مواضع طالبان در افغانستان تحت عنوان عملیات غضبالحق آغاز کرده و مقامهای پاکستانی میگویند که این عملیات تا رسیدن به اهداف مورد نظر ادامه خواهد یافت.
پاکستان عملیات نظامی خود در افغانستان را بخشی از راهبرد جامع مبارزه با تروریزم خوانده است.
طالبان تا کنون نتوانستهاند که اقدامات بازدارندهای را جهت جلوگیری از تکرار حملات پاکستان انجام دهند. این گروه برای توقف حملات پاکستان به گفتوگو تمرکز کرده است. گفتوگوهایی که در چند نوبت در کشورهای مختلف برگزار شده اما نتیجه ملموسی در پی نداشته است.
پاکستان میگوید که طالبان افغانستان طالبان پاکستان و عناصر تروریستی و جدایی طلب ضد پاکستان را پناهگاه داده و در همدستی با هند اقدامات تخریبی علیه پاکستان انجام میدهند.
مقامهای پاکستانی گفتهاند تا زمانی که طالبان تعهد کتبی مبنی بر عدم حمایت از طالبان پاکستان ارایه ندهند، این کشور با هدف سرکوب تروریستان به حملات خود در افغانستان ادامه میدهد.
طالبان حضور گروههای تروریستی در افغانستان را انکار میکنند و حاضر به ارایه تعهد کتبی به پاکستان هم نشدهاند.
