سازمان گزارشگران بدون مرز، در گزارش تازهای که در مورد شاخص آزادی بیان در میان کشورها تهیه کرده، افغانستان را از نظر آزادی رسانهها در سال ۲۰۲۶ در جایگاه ۱۷۵ در میان ۱۸۰ کشور جهان قرار داده است.
در این گزارش که امروز، پنجشنبه، ۱۰ ثور/اردیبهشت، نشر شده، آمده است که افغانستان در سال ۲۰۲۵ نیز در جایگاه ۱۷۵ قرار داشت.
گزارش تصریح کرده که افغانستان در کمتر از پنج سال گذشته از نظر شاخص آزادی مطبوعات ۵۳ درجه سقوط کرده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز افزوده که طالبان پس از به قدرت رسیدن دوباره، سرکوب شدیدی را بر رسانهها اعمال کردهاند که تبعات زیانباری بر روند رشد آزادی رسانهها در این کشور داشته است.
نهادهای ناظر رسانهای در افغانستان میگویند که با برگشت طالبان به قدرت، ۷۰ درصد رسانههای آزاد افغانستان از فعالیت باز ماندند و ۳۰ درصد باقی مانده نیز به صورت اسمی رسانه آزاد خوانده میشوند اما حتا بیشتر از رسانههای طالبان، در خدمت پیشبرد اهداف تبلیغاتی این گروه قرار گرفتهاند.
در تازهترین مورد، طالبان دستورالعمل تازهای را ابلاغ کردند که بر مبنای آن، تمامی رسانههای فعال در افغانستان مکلف شدهاند تا از افراد معرفی شده توسط طالبان در بحثهای رسانهای به عنوان کارشناس دعوت کنند. اقدامی که به اعتقاد ناظران، در هیچ جای دیگر جهان در هیچ زمانی سابقه نداشته است.
آزادی بیان و آزادی رسانهها یکی از دستاوردهای عمده نظام جمهوریت بیست ساله اخیر در افغانستان به شمار میرفت. هرچند گفته میشد که طالبان در رفتار خود نسبت به رسانهها تغییر آوردهاند اما با برگشت این گروه به قدرت، روشن شد که این گروه تغییری در ذهنیت ضد رسانهای خود ایجاد نکرده است.
در حال حاضر، بر مبنای فرمان رهبر طالبان، نشر تصویر زنده جان در تلویزیونها ممنوع اعلام شده و این دستور عملاً فلسفه وجودی رسانهای به نام تلویزیون را از بین برده است.
