آریانفر: کتاب«تاجیکها: دیرینترین باشندگان آسیای میانه» زیر چاپ رفت
عزیز آریانفر، پژوهشگر ارشد و تاریخنگار معروف تاجیکتبار افغانستانی، از زیر چاپ رفتن، کتاب «تاجیک ها: دیرینترین باشندگان آسیای میانه» خبر داده است.
آریانفر در باره این کتاب نوشته است: «بیگمان، تحقق چنین کار سترگی، جز با همدلی و حمایت اهل فرهنگ و معرفت میسر نمیگردد. مساعدتهای مالی این نیکاندیشان، نهتنها پشتوانهیی استوار برای پیشبرد این پروژهٔ علمی و فرهنگی را فراهم ساخت، بلکه جلوهیی روشن از احساس مسوولیت در قبال تاریخ و هویت مشترک نیز به شمار میرود.»
آقای آریانفر نوشته است: کتاب «تاجیکها: دیرین ترین باشندگان آسیای میانه» نوشته گروهی از دانشمندان روسی و تاجیکستانی است که زیر نظر: اکادمیسین (پژوهشمند) تیشکُف، رییس پژوهشکده اتنولوژی و انتروپولوژی پژوهشگاه علوم روسیه نوشته شده است.
آریانفر افزوده که پژوهشگاه علوم روسیه، پژوهشکده اتنولوژی و انتروپولوژی روسیه، پژوهشکده تاریخ، باستان شناسی و اتنوگرافی روسیه، و پژوهشکده تاریخ، باستان شناسی و اتنوگرافی«دانش» پژوهشگاه ملی علوم تاجیکستان کتاب یاد شده را مورد بررسی و تایید قرار دادهاند و از سوی انتشارات علوم در مسکو در سال ۲۰۲۱ به چاپ رسیده است.
به گفته آریانفر، این اثر، کار بنیادی تعمیمدهی مواد تاریخی، اتنوگرافی (تبارنگاری)، دموگرافی (مردم نگاری)، انتروپولوژی (انسان شناسی) و دیگر علوم مربوطه در باره تاجیکها است که در گذشته و در سال های پسین به چاپ رسیده است. در کتاب از آثار چاپ شده در روسیه و تاجیکستان و همینگونه آثار چاپ شده در سایر کشورها بهره گرفته شده است. کتاب در بردارنده دانستنی های موثق و معتبر در باره خاستگاه تاجیک ها است.
آقای آریانفر تصریح کرده که نویسندگان تصویری از پراکندگی جمعیت تاجیکها را بر پایه منابع آماری موجود، از جمله تازهترین سرشماری فدراسیون روسیه، تهیه کردهاند. دادههای سالهای مختلف، که دورههای تاریخی گوناگون را مشخص میکنند (از جمله مطالب تصویری که به عنوان منبع اطلاعاتی زنده و ارزشمندی عمل میکنند)، از سازمانهای علمی روسی و تاجیکی گرفته شده است.
او افزوده که«این کتاب در بردارنده اطلاعات موثقی در باره ریشههای مردم تاجیک، پراکندگی، شیوه زندگی، مشاغل اصلی، مسکن، پوشاک، رژیم غذایی، آیینها، آداب و رسوم، جشنها و فرهنگ عامه آنها است. توجه ویژهیی به مطالعه دیاسپورای تاجیک در کشورهای مختلف از جمله افغانستان شده است. چنین چکیدهیی از دادههای تبارنگاری، انسانشناسی و تاریخی در باره تاجیک ها در گذشته هرگز انجام نشده است. کتاب برای تبارشناسان، انسانشناسان، تاریخ نویسان و عموم خوانندگان در نظر گرفته شده است.»
کتاب یاد شده در دو جلد و ۱۰۰۵ صفحه از زبان روسی به زبان فارسی ترجمه شده است.
این اثر مهم تاریخی در حالی ترجمه و آماده نشر شده که اخیراً در افغانستان مسایل هویتی و قومی بیش از هر زمان دیگری با حساسیت و شدت مطرح شده و اقوام مختلف ساکن در کشور هر کدام به پیشینههای تاریخی سکونت شان در افغانستان و منطقه پرداختهاند.
تاجیکان یکی از اقوام بزرگ ساکن در افغانستان به شمار میروند. براساس آمارهای غیررسمی که از سوی نهادهای فرهنگی تاجیکان نشر شده، قوم تاجیک بین ۴۰ تا ۵۰ درصد جمعیت افغانستان را تشکیل میدهد. اکنون طالبان به عنوان یک گروه پشتونی حاکمیت سیاسی را بدست گرفته و اقوام دیگر از جمله تاجیکها را از ساختار قدرت حذف کرده است. رویکردی که تاجیکها را بیشتر به سوی بازنگری نقش شان در سیاست و فرهنگ افغانستان و منطقه کشانده است. امری که در آن پژوهشهای تاریخی در مورد پیشینه زیستبوم و نقش تاجیکان در قدرت و سیاست و فرهنگ، حایز اهمیت دانسته میشود.
جبهه مقاومت از حمله دیگری بر طالبان در بغلان خبر داد
جبهه مقاومت مقاومت ملی با انتشار خبرنامهای از انجام دومین عملیات خود ظرف ۲۴ ساعت اخیر بر طالبان خبر داده و گفته که در این عملیات یک تانک تیل مربوط به قول اردوی طالبان را در بغلان آتش زده و یک عضو این گروه را کشته است.
براساس خبرنامه جبهه مقاومت، این عملیات چهارشنبه شب، ۲۰ جوزا/خرداد، حوالی ساعت ۱۱ شب در مسیر شاهراه مرکزی بغلان در منطقه پشهییها انجام شده و یک عضو طالبان زخمی شده است.
این در حالی است که صبح امروز نیز جبهه مقاومت از راهاندازی یک عملیات دیگر علیه طالبان در ولایت بدخشان خبر داد و گفت که این عملیات چهارشنبه شب انجام شده و در آن ۲ عضو طالبان کشته شده و ۳ عضو دیگر این گروه زخمی شده است.
جبهه مقاومت تاکید کرده که «حملات هدفمند خود را در نقاط مختلف کشور به منظور آزادی مردم و کشور از زیر سلطه نامشروع گروه تروریستی طالبان انجام میدهد.»
برای مدتی حملات جبهه مقاومت کاهش یافته بود اما اخیراً این جبهه از آغاز موج جدیدی از حملات علیه طالبان خبر داده است.
جبهه مقاومت از کشته شدن ۲ عضو طالبان در حمله نیروهایش در بدخشان خبر داد
جبهه مقاومت ملی، امروز در خبرنامهای گفته که چهارشنبهشب، ۲۰ جوزا/خرداد، نیروهایش «عملیات تهاجمی»ای بالای طالبان در شهرستان/ولسوالی یاوان ولایت بدخشان راهاندازی کردهاند که در نتیجه آن ۲ عضو طالبان کشته شده و ۳ عضو دیگر دیگر این گروه زخمی گردیدهاند.
خبرنامه میافزاید که این عملیات حوالی ساعت یک شب، در ساحه شهرک درنگ شهرستان یاوان انجام شده و نیروهای جبهه مقاومت از چند استقامت بالای طالبان حمله کرده و «بیشتر از یک ساعت» درگیری ادامه یافته است.
جبهه مقاومت افزوده که در این عملیات، به نیروهایش آسیبی نرسیده و آنان پس از انجام عملیات دوباره به مواضع خود برگشتهاند.
در این خبرنامه آمده که «نیروهای جبهه مقاومت ملی حملات هدفمند خود را در نقاط مختلف کشور به منظور آزادی مردم و کشور از زیر سلطه نامشروع گروه تروریستی طالبان انجام میدهند.»
پس از چند ماه کاهش حملات جبهه مقاومت، در روزهای اخیر این جبهه مسوولیت چند حمله به طالبان را به عهده گرفته است.
بدخشان در این اواخر شاهد درگیریهای درونگروهی طالبان و اعتراضات مردمی نیز بوده و جبهه آزادی نیز اخیراً اعلام کرد که در بدخشان نیروهای کماندویی خود را مستقر کرده است.
گفته میشود که طالبان نیز نیروهای ذخیره خود را به بدخشان اعزام کرده و نسبت به تحرکات مخالفان هشدار داده است.
برادر یک مقام طالبان در هرات کشته شد
فعالان رسانهای ولایت هرات، از کشته شدن برادر غلامحیدر شهامت رییس اداره تعلیمات تخنیکی و مسلکی اداره طالبان در هرات خبر دادهاند.
وحید پیمان یکی از فعالان رسانهای هرات در صفحه فیسبوک خود نوشته که برادر این مقام طالبان، محمد اسماعیل نام داشته و شب گذشته کشته شده است.
به گفته او، این رویداد در شهرستان/ ولسوالی کهسان ولایت هرات در مسیر هرات – اسلامقلعه رخ داده است.
گفته شده که مولوی شهامت، رییس اداره تعلیمات مسلکی طالبان نیز اهل هرات است و باشنده شهرستان کهسان میباشد.
برادر یک مقام طالبان در حالی در هرات کشته شده که این شهر به دلیل اعتراضات مردمی اخیر شاهد ناآرامیهای گسترده بوده و طالبان نیروهای خود را در تمامی نقاط شهر مستقر کرده تا از تحرکات مردمی جلوگیری نماید.
یک روز پس از اعتراضات نیز منابع محلی در هرات گزارش دادند که دو عضو طالبان در تیراندازی افراد مسلح کشته شدند.
طالبان تا کنون در باره کشته شدن برادر مولوی شهامت اظهار نظری نکردهاند.
عضو گروه حقیقتیاب: غنی از ترس ملاها پرونده فرخنده را پیگیری نکرد
مجیب خلوتگر، عضو کارگروه تحقیق در باره قتل فرخنده، در فیسبوک نوشته که دلیل مسکوت گذاشته شدن پرونده فرخنده ملکزاده، ترس اشرف غنی احمدزی، رییس جمهوری وقت، از مواجه شدن با ملاها بود.
آقای خلوتگر گفته که در نخستین جلسه مقدماتی کارگروه تحقیق در باره قتل فرخنده در ارگ ریاست جمهوری، اشرف غنی احمدزی، خطاب به اعضای کارگروه گفت که «با ملاها درنیفتید که تباه تان میکنند.» به گفته خلوتگر، این جمله غنی، مسیر تحقیق را مشخص کرد و در نهایت او گزارش کارگروه را جدی نگرفت و از اجرای توصیههای آن خودداری کرد.
مجیب خلوتگر نوشته است: «زمانی که زندهیاد فرخنده به شهادت رسید، حکومت محمد اشرف غنی تازه کار خود را آغاز کرده بود. فشارهای بینالمللی، که برای آقای غنی اهمیت ویژهای داشت، و نیز دادخواهیهای گستردهٔ مردم، حکومت را ناگزیر ساخت تا کارگروهی را برای بررسی این پرونده تشکیل دهد. این کارگروه با حضور مولوی محیالدین بلوچ، مشاور دینی رئیسجمهور، حجتالاسلام محققزاده، عضو شورای علما، خانم فوزیه کوفی و خانم شینکی کروخیل، نمایندگان مردم در مجلس نمایندگان، خانم شهلا فرید، استاد دانشگاه، آقای نجیبالله حیدری، نمایندهٔ دادستانی، و بنده، عبدالمجیب خلوتگر، به نمایندگی از رسانهها تشکیل شد.»
آقای خلوتگر افزوده است: «کارگروه فعالیت خود را با نشستی در یکی از کاخهای ارگ ریاست جمهوری و با حضور رئیسجمهور آغاز کرد. نخستین نشست بیشتر جنبهٔ تعارفی داشت، اما در همان جلسه محمد اشرف غنی توصیهای، یا بهعبارتی پیشنهادی، را مطرح کرد که هنوز در ذهن من باقی مانده است: «با ملاها درنیفتید که تباهتان خواهند کرد.»
خلوتگر در ادامه نوشته است: «پس از انجام بررسیها، کارگروه گزارشی را در قالب هشت مورد تحت عنوان «یافتههای پژوهش» و پنج مورد تحت عنوان «پیشنهادها» تهیه و در نشستی رسمی به رئیسجمهور ارائه کرد. در آن جلسه، یکی از اعضای کارگروه گزارش را قرائت نمود و آقای غنی نیز در چند مورد، از دیدگاه خود، به برخی نکات آن ایراد گرفت. یکی از این ایرادها این بود که چرا پس از لقب «مولوی» برای مشاور ایشان، از واژهٔ «صاحب» استفاده نشده است.»
این عضو کارگروه تحقیق در باره قتل فرخنده، میافزاید: «در جریان ارایه گزارش کاملاً آشکار بود که آقای غنی از نتیجهٔ کار ما رضایت ندارد. بیحوصلگی او در طول جلسه و تمایلش به پایان یافتن هرچه سریعتر گزارش و ترک نشست، این موضوع را بهخوبی نشان میداد… در جلسات مربوط به پروندهٔ فرخنده، بیش از هر زمان دیگری او را فردی فاقد شهامت سیاسی یافتم. در برابر خون دختری که به ناحق کشته شده بود، سخن او این بود که: «با ملاها درنیفتید که تباهتان خواهند کرد.»
مجیب خلوتگر با رد ادعاها در مورد پیگیری نشدن پرونده قتل فرخنده و متهم سازی جریانهای مختلف در این زمینه، تصریح کرده که عامل اصلی پیگیری نشدن، محافظه کاری اشرف غنی بود.
او افزوده است: «مردم افغانستان در آن زمان، با وجود همهٔ محدودیتها و فشارها، سکوت نکردند. آنان اعتراض کردند، دادخواهی کردند و حکومت را وادار ساختند تا کمیسیون حقیقتیاب تشکیل دهد. اما آنچه مانع تحقق عدالت شد، نه سکوت مردم، بلکه بیارادگی و محافظهکاری حکومت بود. این رئیسجمهور وقت بود که از رویارویی با جریانهای مذهبی هراس داشت و در نهایت نیز به پیشنهادهای کمیسیون توجهی نکرد.»
خلوتگر در پایان به نقل از یکی از نزدیکان اشرف غنی نوشته است: «گزارش کمیسیون پس از تحویل به رئیسجمهور، در اتاقی بایگانی شد که اسناد نامطلوب و خلاف میل ایشان در آن نگهداری میشد.»
فرخنده ملکزاده، زن ۲۷ ساله، در تاریخ ۲۸ حوت/اسفند ۱۳۹۳ توسط صدها تن از مردان مذهبی و خشمگین در کابل محکمه صحرایی شد و سپس پیکرش آتش زده شد.
ماجرا از آنجا آغاز شد که فرخنده با متولیان زیارت موسوم به شاه دوشمشیره به جدال لفظی پرداخت و آنان را به خرافات و فریب مردم متهم کرد. مردان مذهبی متولی زیارت با راهاندازی هیاهو فرخنده را متهم به سوزاندن قرآن کردند. با ایجاد سروصدا و پخش آوازه آتش زدن قرآن، صدا تن دیگر از اهالی شهر به سر فرخنده ریختند و با سنگ و چوب و وسایل دست داشته به او حمله کردند. فرخنده زیر آوار خشم مردان جاهل و مذهبی جان باخت و پیکرش آتش زده شد.
تحقیقات پولیس نشان داد که فرخنده قرآن را آتش نزده بود و مردم بر اساس تحریک متولیان زیارت شاه دوشمشیره بر فرخنده هجوم برده بودند.
پرونده قتل فرخنده به یکی از جنجالیترین پروندههای حقوق بشری در افغانستان مبدل شد. اشرف غنی ناچار به تشکیل کمیسیون حقیقتیاب شد اما طوری که مجیب خلوتگر یکی از اعضای کمیسیون میگوید، او ارادهای برای پیگیری پرونده و مجازات عاملین اصلی نداشت و دلیل این بیارادگی نیز ترس غنی از «ملاها» بوده است.
دونالد ترامپ، از احتمال توافق با ایران و تعویق حمله به این کشور خبر داد
دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا، ساعاتی پس از آن که ایران را تهدید به شدیدترین حملات نظامی کرد، اعلام کرد که به توافق با ایران نزدیک شده و در روزهای آینده این توافق امضا خواهد شد.
آقای ترامپ گفته که مجتبی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران، شروط امریکا برای توافق را پذیرفته و به همین دلیل در حال حاضر حملات امریکا به ایران به تعویق افتاده است.
عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای و بازگشایی تنگه هرمز بودن دریافت حقالعبور از کشتیهای تجاری، از شروط اصلی امریکا اعلام شده که به گفته ترامپ رهبر ایران آن را پذیرفته است.
براساس گزارشها، برقراری ۶۰ روز آتشبس میان امریکا و ایران بخشی از توافق است. گفته شده که توافق آتشبس شامل آتشبس در لبنان نیز خواهد بود.
روز گذشته ترامپ تهدید کرد که در صورت عدم توافق ایران، شدیدترین حملات امریکا به این کشور آغاز خواهد شد. هدفگیری زیرساختهای انرژی و آب و همچنین تصرف جزیره خارک از موارد عمده در تهدید ترامپ علیه ایران بود.
با این حال، مقامهای ایران گفتهاند که هنوز توافق نهایی بدست نیامده است. سخنگوی وزارت خارجه ایران در باره اظهارات ترامپ در باره توافق گفته که چنین اظهاراتی در گذشته نیز صورت گرفته است. او تاکید کرده که ایران بر مواضع اصولی خود در مذاکرات پافشاری دارد و تحت فشار حاضر به امتیازدهی نخواهد بود.
گفتنی است که دونالد ترامپ در حدود دو ماه اخیر بارها تهدید به حمله شدید نظامی علیه ایران کرده اما در لحظههای آخر، اعلام کرده که به توافق با ایران نزدیک شده و از اجرای تهدیدات خودداری میکند.
در ایران، تغییر مواضع ترامپ عقبنشینی تعبیر شده و مقامهای ایرانی گفتهاند که ایستادگی در برابر امریکا ترامپ را مجبور به انعطافپذیری کرده است.
با این حال، چهارشنبه شب، امریکا حملات سنگینی را به چند شهر ایران انجام داد و پس از آن ترامپ تهدید کرد که اگر توافق بدست نیاید، حملات شدید دیگری انجام خواهد شد.
ناظران میگویند که حتا در صورت دستیابی ایران و امریکا به توافق، اسراییل اهداف خود در ایران را پیگیری خواهد کرد و زیر فشار امریکا خود را تابع شرایط توافق میان ایران و امریکا نخواهد کرد. تا کنون اسراییل در مورد موضع جدید ترامپ اظهار نظر نکرده است.
طالبان چهار تن را در پنجشیر بازداشت کردند
منابع محلی در ولایت پنجشیر میگویند که طالبان چهار نفر به شمول یک استاد دانشگاه را از شهرستان/ولسوالی دره این ولایت بازداشت کرده و به جای نامعلوم انتقال دادهاند.
به گفته منابع، افراد بازداشت شده ملک جی، احمدجان، غلام اکبر و مالک نام دارند و طالبان آنها را روز پنجشنبه، ۲۱ جوزا/خرداد، از خانههای شان بازداشت کردهاند.
تاکنون دلیل بازداشت این افراد مشخص نشده و طالبان هم به صورت رسمی در این باره اظهار نظری نکردهاند.
حدود دو هفته پیش نیز طالبان پنج تن از باشندگان شهرستان دره ولایت پنجشیر را پس از حمله به یک موتر حامل افراد این گروه بازداشت کردند.
باشندگان پنجشیر میگویند که طالبان جوانان این ولایت را اغلب به اتهام همکاری با جبهه مقاومت و سایر جبهات نظامی ضد طالبان بازداشت و مورد آزار قرار میدهند.
پنجشیر در گذشته پایگاه اصلی مقاومت ضد طالبان بود. اکنون نیز طالبان بیش از بیست هزار جنگجوی غیربومی خود را در پنجشیر مستقر کرده که هدف آن جلوگیری از تحرکات جبهات نظامی ضد طالبان دانسته میشود.
احمد مسعود: اکنون زمان ایستادگی متحدانه کنار مردم است
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان، با اشاره به اعتراضات اخیر زنان در هرات و سرکوب آن توسط طالبان، گفته که استبداد و زور هرگز توان خاموش کردن اراده مردم را ندارد. او از همه جریانهای سیاسی و نظامی خواسته که متحدانه کنار مردم بیایستند.
رهبر جبهه مقاومت ملی افزوده که رژیم حاکم بر پایه ترس، تحقیر و خشونت استوار است و چنین وضعیتی نمیتواند پایدار باشد.
او با اشاره به سرکوب شدید رسانهها و فضای بسته اطلاعاتی در کشور، گفته که آنچه از هرات و کابل به بیرون درز کرده، تنها «گوشهای از ظلم گسترده و جنایات بیشمار» طالبان به ویژه علیه زنان است.
احمد مسعود خطاب به زنان معترض هرات افزوده است: «شما تنها نیستید. ما در کنار شما، برای دفاع از آزادی و کرامت انسانی مردم ایستادهایم. دفاع از حقوق شما، دفاع از عزت و آینده افغانستان است.»
وی در ادامه از تمامی نیروهای ملی، جریانهای سیاسی، علما، نخبگان، رسانهها و نهادهای بینالمللی خواسته است که «فراتر از تفاوتهای فکری و سیاسی» در برابر وضعیت افغانستان موضع صریح بگیرند و از عادیسازی جنایات پرهیز کنند.
رهبر جبهه مقاومت ملی گفته است: «امروز زمان بیانیههای مبهم، سکوت و بیطرفی نیست؛ زمان ایستادن در کنار مردم افغانستان و خواستههای مشروع آنهاست.»
سه روز پیش طالبان اقدام به سرکوب خونین و خشونتبار اعتراضات مردمی در هرات کردند. اعنراضاتی که در پی بازداشت زنان در این ولایت شکل گرفت.
ناظران میگویند که اعتراضات مردمی در برابر رفتارهای زنستیزانه طالبان، نشان میدهد که کاسه صبر و تحمل مردم لبریز شده و پس از این ارعاب و خشونت طالبان نیز نمیتواند مانع حرکتهای مردمی شود.
حرکت اعتراضی مردم هرات با استقبال و حمایت گسترده مواجهه شده و آگاهان میگویند که برغم خشونت و سرکوب اعتراضات از سوی طالبان، احتمال گسترش حرکتهای اعتراضی در سایر نقاط کشور نیز وجود دارد.
