سفر «مشاور غیررسمی» طالبان به کابل و «دیدار غیررسمی» او با متقی
با این حال، سفر فعلی خلیلزاد به کابل به روابط پرتنش طالبان با پاکستان و روابط در حال گسترش این گروه با هند پیوند مستقیم دارد. طالبان تلاش میکنند که همزمان با توسعه روابط با هند، از حساس شدن بیش از حد پاکستان نیز جلوگیری کنند. این ماموریت دشواری است. رهبران طالبان به لحاظ درک و تجربه سیاسی در حدی نیستند که بتوانند ماموریتهای مهم دیپلوماتیک را به پیش ببرند. به احتمال زیاد خلیلزاد به کابل رفته تا طالبان را در این ماموریت کمک کند. به ویژه آنکه امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان در مدیریت روابط با پاکستان عملا از سوی ملا یعقوب کنار گذاشته شد.
با تلقی شاعرانه از انسانیت، قوم را انکار نکنیم
در جامعهای مثل افغانستان، سخن گفتن از «قوم» همیشه میان دوتا افراط گرفتار بوده است: یا تبدیل شده به پرچم جدایی و نفرت، یا با شعار «انسانیت»، یکسره انکار شدهاست. در حالیکه پرداختن به مفهوم قوم، پیچیدهتر و انسانیتر از هر دو رویکرد است. قوم در بُعد فلسفی، تنها یک برچسب تبارشناسانه نیست؛ بلکه یک فُرم فرهنگیِ زیستن است. یعنی «شیوهای از بودن در جهان»، نهفقط «تبار، خون یا جغرافیا». وقتی میگوییم «قوم یک فُرم فرهنگی است»، منظور این است که هر قوم نوعی شیوهی خاصِ ادراک، ارزشگذاری، گفتوگو و معنا دادن به زندگی دارد. چون خوانش این فرمها مسأله را از سطح صرفِ هویتی به سطح معرفتیِ اقوام میکشاند. از همینرو، چنانکه واقعیت در افغانستان قومیست و مفهوم «ملی» بنای نابرابر دارد؛ نمیشود بدون حل موضوع ملی، اقوام را بهسادگی بهنفع مفهومِ انسانیت مصادره کرد.
قطعی برق وارداتی ازبیکستان هفت روزه شد
هفت روز از قطعی برق وارداتی ازبیکستان به کابل میگذرد، طالبان تا کنون نتوانستهاند برق را دوباره وصل کنند. شرکت برق افغانستان تحت کنترول طالبان، روز دوشنبه اعلام کرد که تا چاشت برق وصل میشود اما این وعده عملی نشد.
شهر کابل و ۱۰ ولایت دیگر کشور همچنان در بیبرقی بهسر میبرند.
عبدالباری عمر، رییس شرکت برشنا(شرکت برق افغانستان) سهشنبهشب، ۲۹ میزان/مهر، در صفحه اکس خود نوشت: «تیمهای فنی ما شبانهروز در حال کار هستند، اما بهدلیل بالا بودن سطح آب، کار با احتیاط انجام میشود. انشاءالله بهزودی مشکل حل خواهد شد.»
لین برق ۲۲۰ کیلوولت ازبیکستان روز پنجشنبه هفته گذشته در مسیر رودخانه آمو قطع شد. دلیل قطع لین عارضه تخنیکی عنوان شده است. به گفته مسوولان شرکت برشنا لین یکی از سرکتهای برق وارداتی ازبیکستان در مسیر رودخانه آمو قطع شده و وصل آن پیچیده و دشوار است.
شرکت برشنا توضیح بیشتری درباره چگونگی قطع لین برق ارایه نکرده است. روشن نیست که این قطعی چقدر به عوامل انسانی(ضعف مدیریتی، کمکاری و فقدان تدابیر پیشگیرانه) مرتبط است.
بیش از هشتاد درصد برق در افغانستان وارداتی است و ازکشورهای ازبیکستان، تاجیکستان و ترکمنستان خریداری میشود. همه ساله، به دلیل آنچه عوارض تخنیکی خوانده میشود، لین برق یکی از کشورها قطع میگردد و مردم روزها در بیبرقی مطلق به سرمیبرند.
این در حالی است که شبکه توزیع برق در افغانستان هنوز سراسری نشده و بسیاری ازمناطق روستایی به انرژی برق دسترسی ندارند.
در همین حال، شهروندان افغانستان از قیمت بلند برق شکایت دارند و میگویند در حالی که اکثراً برق ندارند اما هزینههای گزافی را برای شرکت برشنا پرداخت میکنند.
پیش از برگشت طالبان به قدرت، شهرهای بزرگ به ویژه کابل، هنگام قطعی برق وارداتی از جنراتورهای بزرگ برای تامین برق استفاده میکردند اما با برگشت طالبان این جنراتورها از فعالیت بازماندهاند.
مقام پیشین وزارت داخله: اشرف غنی با قومگرایی و بیلیاقی کشور را به بحران کشاند
جنرال ظاهر ظاهر، فرمانده پیشین پولیس کابل و رییس اداره عمومی مبارزه با جرایم جنایی وزارت امور داخله که از نظامیان کارکشته و پرطرفدار در نظام جمهوریت بود، در اظهاراتی تازه گفته که اشرف غنی احمدزی، فاقد توانایی رهبری ملی بوده و با تصمیمهای شتابزده و نگاه تبعیضگرا کشور را به بحران سوق داد.
جنرال ظاهر در گفتوگو با مختار لشکری افزوده که اشرف غنی، یک مرد ناکارا و قومگرا بود و سقوط نظام پیشین، نتیجه مستقیم تصمیمهای نادرست او بوده است.
وی گفته است: «غنی نه مدیریت داشت، نه درک سیاسی؛ کشور را به بحران کشاند و در نهایت، با فرار خود، مردم را تنها گذاشت.»
این مقام پیشین وزارت امور داخله تاکید کرده که غنی در انتصابها، شایستگی را نادیده میگرفت و تنها به وابستگی قومی افراد توجه داشت. به گفته وی، غنی فردی متعصب بود و در انتخاب مسوولان، لیاقت برایش اهمیتی نداشت و تنها معیار قومی را در نظر میگرفت.
جنرال ظاهر در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۳ که در آن زمان فرمانده پولیس کابل بود، با گرفتاری گروهی از متقلبان انتخاباتی در کمسیون انتخابات که به نفع اشرف غنی تقلب کرده بودند، سروصدای زیادی در رسانهها برپا کرد. جنرال ظاهر در همان زمان اعلام کرد که ضیالحق امرخیل رییس دبیرخانه کمسیون انتخابات به صورت مستقیم در تقلب دست دارد.
انتخابات سال ۱۳۹۳ که یکی از نامزدان پیشتاز آن اشرف غنی بود، با تقلب گسترده و رسوایی بینالمللی به همراه بود. در آن انتخابات اشرف غنی با تقلب رییس جمهوری شد و پس از آنکه غنی به ریاست جمهوری رسید، جنرال ظاهر را از کار برکنار کرد و دیگر فرصتی به او برای حضور در ساختار پولیس نداد. این درحالی بود که جنرال ظاهر به صداقت و توانایی در اجرای وظایف مشهور بود و برکناری او آشکارا رفتار تبعیضآمیز و عقدهمندانه تلقی شد.
حزب آزادی افغانستان، توافق پنهانی طالبان با پاکستان را محکوم کرد و خیانت به اراده ملت خواند
حزب آزادی افغانستان به رهبری جنرال عبدالملک، ضمن محکوم کردن توافقات پنهانی طالبان با پاکستان در دوحه قطر، در اعلامیهای گفته است که هرگاه سرنوشت افغانستان در پشت درهای بسته و بدون حضور نمایندگان واقعی مردم تعیین شود، نتیجهای جز جنگ، ویرانی و رنج ملت چیزی دیگری در پی نخواهد داشت.
حزب آزادی افغانستان، توافقهای محرمانه طالبان با کشورهای خارجی به ویژه با کستان را محکوم کرده و آن را «خیانت به ارادهی ملت» و «ادامهی بیاعتمادی تاریخی» در کشور خوانده است.
در اینن اعلامیه آمده است که جزئیات توافق طالبان با ایالات متحده در دوحه تا امروز پنهان مانده و اکنون نیز توافقهای مخفیانه با پاکستان، چین و روسیه، آینده کشور را در ابهام فرو برده است.
حزب آزادی افغانستان نوشته است:« امضاکنندگان این توافقها نه از رأی مردم برخاستهاند و نه مشروعیت مردمی دارند. سرنوشت ملت باید در دست کسانی باشد که خود را پاسخگو به ملت بدانند و به رأی مردم ارج بگذارند.»
قابل یادآوری است که جنرال عبدالملک رهبر حزب آزادی افغانستان یکی از چهرههای نظامی ازبیکتبار در شمال افغانستان است که در دوره اول حاکمیت طالبان، جنگهای خونینی با این گروه داشت و در کشته شدن هزاران جنگجوی طالبان در جوزجان نقش برجسته داشت.
توافقنامه آتشبس طالبان با پاکستان پیش از آنکه پاکستانیها از وجود ضمایم پنهان آن سخن بگویند، مورد انتقاد بسیاری از جریانها و فعالان سیاسی قرار گرفت و ذلتبار و تحقیرکننده خوانده شد. با این حال، یک روز پس از امضای آن، پاکستانیها اعلام کردند که این توافق ضمایم پنهانی نیز دارد. این امر بار دیگر انتقادهای تندی را بر انگیخته است.
نماینده پیشین پاکستان، بر حضور گروههای تروریستی در افغانستان تاکید کرد و انکار آن را از سوی طالبان تأسفبار خواند
آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان برای افغانستان، با تاکید بر اینکه گروههای تروریستی از جمله داعش و القاعده و تی تی پی در خاک افغانستان پناهگاه دارند، انکار حضور این گروهها در افغانستان از سوی طالبان را تاسفبار خواند.
وی روز گذشته، در گفتوگو با تلویزیون دولتی پاکستان گفته است که حضور گروههای تروریستی در افغانستان زیر سلطه طالبان تنها ادعای پاکستان نیست و صحت این موضوع توسط گزارشهای شورای امنیت سازمان ملل نیز تایید شده است.
او افزوده است که افغانستان پناهگاه تروریستان داخلی و خارجی و به ویژه طالبان پاکستانی، القاعده و داعش است و انکار این موضوع از سوی جامعه جهانی پذیرفته نمیشود.
نمایندهی پیشین پاکستان برای افغانستان از گروه طالبان خواسته است که باید اقدامهای عملی برای مهار فعالیتهای این گروههای تروریستی، به ویژه طالبان پاکستان، روی دست بگیرد.
در چهار سال گذشته کشورهای منطقه و جهان به ویژه پاکستان حضور گروههای تروریستی در خاک افغانستان را نگران کننده خوانده و نسبت به پیامدهای خطرناک آن به امنیت منطقه هشدار دادهاند.
طالبان اما این گزارشها را رد کردهاند.
با این حال اظهارات نماینده پیشین پاکستان دو روز پس از امضای توافق آتشبس میان طالبان و پاکستان، به این معنا میتواند تلقی شود که پایداری این آتشبس در معرض آسیبپذیری جدی قرار دارد. بهویژه آنکه روز گذشته بار دیگر تی تی پی حملهای را در وزیرستان انجام داد که منجر به مرگ ده نظامی پاکستان گردید.
دادستان کل حکومت پیشین: توافق پنهانی طالبان با پاکستان، نشاندهنده مسوولیت گریزی طالبان است
محمد فرید حمیدی، دادستان کل حکومت پیشین افغانستان با اشاره به اظهارات مقامهای پاکستانی که گفتهاند توافقنامه امضا شده اخیر با طالبان دارای ضمایم پنهانی است، گفته که تاریخ نشان داده است که معاهده پنهانی و با ضمایم پنهانی زمینهساز جنگ و بحرانهای جهانی بوده است.
آقای حمیدی افزوده که «معاهدات پنهانی میان کشورها یکی از عوامل جنگها و کشتارها و به ویژه جنگ اول و دوم جهانی بوده است.»
وی در ادامه نوشته است که معاهدات پنهانی با ضمایم پنهانی در تضاد آشکار با اصل شفافیت و صداقت با مردم قرار دارد.
آقای حمیدی گفته است که گروه طالبان به صورت عموم به منظور گریز از مسوولیتپذیری، گریز از شفافیت، گریز از افکار عمومی مردم از ترفند قراردادهای پنهانی استفاده میکند و ضمایم پنهانی توافق دوحه با امریکا و پاکستان نمونهای از آن است.
او تاکید کرده که مردم و افراد طالبان حق دارند بدانند، چگونه و با چه قیمتی افغانستان را معامله کردهاند و اگر چنین نیست باید متن اصلی آن معاهده پنهانی را در دسترس رسانهها و مردم قرار دهند.
پس از درگیریهای شدید مرزی پاکستان و طالبان، وزیران دفاع طالبان و پاکستان در دوحه قطر توافق آتشبس امضا کردند. طالبان در باره ضمایم پنهان این توافق چیزی نگفتند اما مقامهای پاکستانی اعلام کردند که توافق ضمبایم پنهانی هم دارد.
بخش اعلام شده توافق طالبان و پاکستان حاکی از تعهد طالبان برای عدم حمایت از طالبان پاکستان است.
ناظران میگویند که طالبان از موضع ضعیف این توافق را امضا کرده و برای نخستین بار در تاریخ، افغانستان را در موقعیت تحقیر شده در برابر پاکستان قرار دادهاند.
با این حال مقامهای پاکستانی تاکید کردهاند که پایداری توافق مشروط به توانایی طالبان در مهار تی تی پی است. چیزی که به اعتقاد ناظران از توان طالبان خارج است.
ناوقت روز گذشته تی تی پی حملهای را بر یک کاروان نظامی پاکستان انجام داد که در نتیجه آن ده نظامی پاکستان کشته شده و هفت تن دیگر زخمی شدهاند.
دولت پاکستان تا کنون در این باره اظهار نظر نکرده است. روشن نیست که این حمله چگونه از سوی پاکستان تعبیر و تفسیر میشود و تاثیر آن بر توافق آتشبس با طالبان چه خواهد بود.
