خبرگزاری پورانا نوشته‌های برتر پیرامون مسائل مهم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و…را از صفحات اجتماعی گزینش و در بخش “نظرها” به نشر می‌رساند. مسوولیت نوشته‌ها بدوش نویسندگان است.

………………………………………………………………

منازعه قومی در افغانستان؛ بگوییم یا نگوییم؟

۱- کم و بیش کاملا روشن شده که جبهه شمال در کنفرانس بن، دنبال یک پشتون قابل قبول می‌گشتند، تا او را نفر اول مملکت بسازند. خلیل‌زاد در مصاحبهٔ اخیر خود با سمیع مهدی یادآوری کرد که رییس هیأت شمال در بُن گفت آقای سیرت کسی نیست که ما دنبالش هستیم. او مشکل را حل نمی‌تواند. ما یک پشتون می‌خواهیم.

۲- در زمان حکومت استاد ربانی قدرت به دست تاجیکان بود. این باعث جنگ داخلی و باعث به وجود آمدن تالبان شد و همه چیز بهم خورد. جبهه شمال، ظاهرا به این نتیجه رسیده بود که نفر اول مملکت یک پشتون باشد، ماهم شریک قدرت باشیم و این باعث صلح و ثبات در افغانستان می‌شود. آنها امتیاز می‌دادند تا آرامی شود. امروز عملکرد آنها غلط ثابت شده، اما در زمان کنفرانس بن، کار درستی بود.

۳- جنگ جمعیت با جنبش ملی و حزب وحدت در کابل در دهه نود نیز به همین دلیل اتفاق افتاد. تاجیکان قدرت اول مملکت بودند. می‌خواستند جایگاه دوم را به پشتون‌ها بدهند. اما هزاره‌ها و ازبکان قدرت دوم را می‌خواستند. فرمانده مسعود و استاد ربانی این را بخیر افغانستان نمی‌دانستند. به همین دلیل حزب اسلامی را صدر اعظم ساختند. وقتی نتیجه نداد، سعی داشتند جایگاه دوم را به استاد سیاف بدهند.

جنگ جمعیت و حزب وحدت در واقع به خاطر راضی نگهداشتن، استاد سیاف اتفاق افتاد.

دولت دوران مقاومت مجاهدین و آوردن غفورزی به حیث صدر اعظم و رضایت حزب وحدت و جنبش، تایید دیگری بر همین طرز فکر است.

۴- ما هم بعد از بن مثل جبهه شمال فکر می‌کردیم. من دانشجو بودم. در اولین انتخابات طرفدار عبداللطیف پدرام بودم، اما سر صندوق رأی، بعد از یک دقیقه فکر، به کرزی رأی دادم. درست به همان منطق جبهه شمال.

۵- غیر پشتون‌ها در واقع در طول پنجاه شست سال اخیر سعی‌شان راضی نگهداشتن پشتون‌ها بوده است. سعی کرده‌اند امتیاز بدهند، محافظه‌کاری کنند و از منافع خودشان بخیر مملکت بگذرند، اما این استراتیژی تاحال نتیجه نداده است.

۶- لااقل بعد از سقوط جمهوریت بیشتر روشنفکران و مکتب خوانده‌های غیر پشتون متوجه شده‌اند که این روش کار نمی‌دهد. اما تعدادی هنوز فکر می‌کنند، چارهٔ دیگری جز ادامه همین راه نیست. تعدادی از دوستان در روزنامه هشت صبح، دوست عزیزم استاد مجیب مهرداد و جناب یونس نگاه از همین دسته اندیشوران هستند. 

جناب یونس نگاه در حادثه قرودال سکوت کرد و یا با تأخیر یک موضع نرم اتخاذ کرد، اما در حادثهٔ «گله‌من» شاعر پاکستانی و جنبش منظور پشتون بسیار فعال بود. این همان منطق جبهه شمال، در کنفرانس بن است.

۷- افغانستان مشکلات قومی دارد. هیچ قومی از قوم دیگر بهتر یا بد تر نیست. تعصب قومی نشان عقب‌ماندگی ماست. اما تعصب قومی وجود دارد. من نمی‌دانم راه حل افغانستات چیست؟  اما انکار بحث قومیت، سکوت در برابر مشکلات قومی و یا دادن امتیاز  قومی یک جانبه، راهی بوده که تاحال به منزل نرسیده است.

………………………………………..

نویسنده: نبی ساقی، پژوهشگر

برگرفته شده: از برگه فیسبوک نبی ساقی