اتحادیه اروپا همزمان با دیداری که با هیأت طالبان در بروکسل انجام شد، اعلام کرده که مبلغ ۲۰ میلیون یورو به اداره مهاجرت برای رسیدگی به نیازمندی مهاجران برگشت کننده کمک می‌کند.

گرچه اتحادیه اروپا در گذشته نیز برای اداره مهاجرت کمک کرده اما کمک ۲۰ میلیونی این اداره، همزمان با انجام دیدار پرسش‌برانگیز و جنجالی با طالبان تأمل برانگیز است.

در واقع اتحادیه اروپا با دیدار با هیأت طالبان دو کار خلاف ارزش‌های اخلاقی را انجام داده است.

دیدار با طالبان به عنوان یک گروه تروریستی و آشکارا ناقض حقوق بشر، بی‌تردید یک کار غیر اخلاقی است و با اخلاق اتحادیه اروپا در تضاد است. منظور همان اخلاق اعلامی این اتحادیه است که در قوانین و بیانات کشورهای اروپایی منعکس شده است.

حتا خود اعضای پارلمان اروپا بارها از دعوت هیأت طالبان به بروکسل انتقاد کرده و آن را به وجهه و اعتبار این اتحادیه زیان‌بار خواندند. گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل در افغانستان و کمشنر عالی شورای حقوق بشر این سازمان نیز دعوت هیأت طالبان را تأسف‌برانگیز خوانده و از این اتحادیه خواستند که به حقوق بشر احترام بگذارد.

‌اخراج مهاجران بر اساس رویکردها و دیدگاه‌های ضد مهاجرتی(نه الزامن بخاطر زیانهای اقتصادی و خطرهای امنیتی مهاجران) یک کار غیر اخلاقی دیگر است که برخی از کشورهای اروپایی آن را انجام می‌دهند. بویژه آنکه مهاجران قرار است به کشوری اخراج شوند که تهدیدهای امنیتی و فقر و گرسنگی در آن در حد بالا وجود دارد.
باید گفت که قصد دفاع از مجرمان در بین نیست و مهاجرانی که مرتکب جرم و جنایت در اروپا می‌شوند، نباید تحت حمایت قرار گیرند و باید مجازات و اخراج شوند.

آنچه مهم این است که تحت عنوان اخراج مجرمان، زمینه اخراج سیستماتیک هزاران انسانی فراهم شود که از ترس طالبان و از ترس هیولای فقر و بیکاری به صد مشکل خود را به اروپا می‌رسانند.

چیز دیگری که واضح است و اتحادیه نیز آن را می‌داند، این است که طالبان برای حل مشکلات مهاجران به اروپا نمی‌روند. آنگونه که هانا نیومن عضو پارلمان اروپا گفته طالبان بخاطر مهاجران اروپا نمی‌روند بلکه آنان دنبال کسب مشروعیت و گسترش روابط با کشورهای اروپایی هستند. روابطی که هم نفس ضد حقوق بشری طالبان را نادیده می‌گیرد و هم موجب تقویت گروهی می‌شود که اکنون و در آینده برای نقض سیستماتیک حقوق بشر طرح و برنامه دارد. گروهی که هر روز قانونی وضع می‌کند تا حقوق بشر و حقوق زنان را بیشتر نقض کند.

نکته دیگر این است که چون میکانیزمی برای نظارت از مصرف کمک‌های بشردوستانه در افغانستان وجود ندارد، این احتمال وجود دارد که پول‌های اروپا به جیب طالبان برود.

از نظر سیاسی اعلام کمک ۲۰ میلیون دالری کمک اروپا همزمان با حضور هیأت طالبان در بروکسل نوعی اعتبار بخشی و امتیازدهی سیاسی-دیپلماتیک به طالبان است. طالبان از این رویداد همچون دست‌آوردی برای خود استفاده می‌کنند. اینکه که سفر ما به اروپا ۲۰ میلیون یورو سود داشت.

کمک بیست میلیونی اتحادیه اروپا به مهاجران در حالی که این اتحادیه مصروف چانه‌زنی با طالبان در مورد اخراج مهاجران است، شباهت زیاد به طرحی دارد که پارسال وزارت خارجه آلمان ارایه کرد. طرحی که براساس آن وزارت خارجه آلمان به افراد دارای پذیرش درخواست پناهندگی این کشور در پاکستان پیشنهاد کرد که یک مقدار پول نقد دریافت کنند و از رفتن به آلمان انصراف دهند. طرحی که برخی‌ها آن را پذیرفتند اما بعدتر نهادهای حقوق بشری آن را نادرست و غیر اخلاقی خواندند. در نهایت وزارت خارجه آلمان مجبور شد که از اجرای کامل آن خودداری کند.

معنای کمک اخیر این است که مهاجران افغانستان اروپا را ترک کنند و در مقابل اروپا به آنان در افغانستان کمک پولی می‌کند. این طرح مبتنی بر یک دیدگاه به شدت ضد ارزشی است. دیدگاه‌هایی که ارزش‌ها را با پول می‌سنجد. دیدگاهی که به این ایده استوار است که مهاجرت به اروپا صرفاً انگیزه مادی دارد و موضوع دیگری در میان نیست. این در حالی است که مهاجرت یک افغانستانی‌ به اروپا بیشتر دلایل امنیتی و آزادی‌خواهانه دارد. مردم به این دلیل به اروپا سفر می‌کنند که آنجا به ارزش‌ها حقوق بشری و آزادی‌های فردی احترام گذاشته می‌شود و انسان می‌تواند با انتخاب‌های خودش زندگی کند. در سوی دیگر خطرهای امنیتی‌ای که طالبان به شهروندان افغانستان به ویژه انسان‌های آگاه و آزاده ایجاد کرده‌اند یک خطر واقعی است و نادیده گرفتن آن و تقلیل همه چیز به یک مشت پول کمکی، اهانت به انسانیت و ارزش‌های انسانی است.

البته که طالبان هیچ پروای مردم را ندارند. آنان اگر پروای مردم را داشتند، میلیون‌ها انسان افغانستانی را مجبور به ترک کشور شان نمی‌کردند‌. طالبان می‌خواهند که حمایت اروپا را جلب کنند تا هم پایه‌های اقتصادی رژیم خود را مستحکم کنند و هم به جهان بگویند که با دولت‌های دموکراتیک روابط شان خوب است و شعارهای نهادهای حقوق بشری علیه این گروه تبلیغات بی‌اساس است.
نویسنده: بهرام بهین