نصیر احمد اندیشه، نماینده افغانستان در شورای حقوق بشر سازمان ملل، با اشاره به تغییر رویکرد کشورهای غربی در تهیه پیشنویس قطعنامه شورای امنیت در مورد طالبان، گفته که این تغییر ظاهراً کوچک، در حقوق بینالملل اهمیت زیادی دارد و با مفهوم حاکمیت سیاسی ربط مستقیم دارد. او افزوده که این تغییر جایگاه رژیم طالبان را در نظام بینالملل تضعیف کرده و برای «مقاومت دموکراتیک» علیه طالبان حایز اهمیت است.
در پیشنویس قطعنامه جدید شورای امنیت برای تمدید مأموریت یوناما، عنوان «حاکمان بالفعل افغانستان» به پیشنهاد امریکا، بریتانیا و فرانسه از متن پیشنویس حذف شد و اصطلاح خنثیتر «مقامهای ذیربط» جای آن گذاشته شد.
آقای اندیشه به همین تغییر اشاره کرده و گفته که این تغییر ظاهراً کوچک، در حقوق بینالملل معنایی روشن دارد و مستقیماً با مفهوم حاکمیت گره خورده است.
او افزوده که، پایین آوردن جایگاه طالبان از «حاکمان بالفعل» به «بازیگران ذیربط»، این گروه را از مسیر کسب مشروعیت حقوقی تدریجی دور میکند.
نصیر احمد اندیشه در یادداشتی در صفحه اکس خود نوشت که این تحول میتواند برای آینده «مقاومت دموکراتیک» در افغانستان و میانمار اهمیت داشته باشد.
شورای حقوق بشر سازمان ملل در نشست اخیر خود، ممنوعیت واگذاری کرسی میانمار به نماینده حکومت نظامی این کشور را تمدید کرده است. رویکردی که نشاندهنده نگرش حقوق بشری جامعه بینالمللی به حاکمیت غیرقانونی و مبتنی بر زور و سلطه است.
نصیر احمد اندیشه با مقایسه تصمیم شورای حقوق بشر در مورد میانمار و تصمیم شورای امنیت در تغییر عنوان وصفی طالبان به عنوان حاکمان افغانستان، نوشته که طالبان افغانستان و ارتش میانمار از رویکردی استفاده میکنند که تحلیلگران آن را «دیپلوماسی گروگانگیری» مینامند؛ روشی که در آن، رژیمهای غیرقانونی با تکیه بر کنترل سرزمین و ابزارهای امنیتی، تلاش میکنند جهان را به تعامل رسمی وادار کنند.
اندیشه تأکید کرده که برای سالها، استدلال اصلی برای تعامل با چنین حکومتهایی «عملگرایی» بوده است؛ اینکه چون یک گروه کنترل پایتخت و سلاح را در اختیار دارد، باید با آن مانند دولت رفتار کرد.
اما به گفته او، تحولات اخیر نشان میدهد که جامعه جهانی در حال تفکیک کنترل سرزمین از تأیید دیپلماتیک است.
آقای اندیشه از اتحادیه اروپا نیز خواسته در سیاستهای دیپلماتیک خود نسبت به طالبان افغانستان بازنگری کند.
طالبان در اواسط سال ۱۴۰۰ خورشیدی پس از امضای توافق نامه دوحه با امریکا در یک روند مرموز و پیچیده به افغانستان مسلط شدند. این گروه که در جریان مذاکره با امریکا متعهد به تغییر رویکرد خود در قبال حقوق بشر و حقوق زنان شد اما پس از برگشت به قدرت، تغییری در روشهای قبلی خود در سرکوب حقوق بشر و حقوق زنان ایجاد نکرد. رویکردی که به اعتقاد ناظران، پشت کردن طالبان به تعهدات خود در قبال جامعه جهانی خوانده میشود.
در پنج سال اخیر، بسیاری از دولتها با طالبان با این توجیه تعامل کردند که با تعامل میتوان در اصلاح و تغییر این گروه موثر واقع شد. اما تجربه نشان داد که این گروه نهتنها هیچ تغییر مثبتی در رفتار خود ایجاد نکرد بلکه با گذشت هر روز محدودیتهای بیشتری برای زنان وضع کرد و نقض حقوق بشر را نیز جنبه قانونی داد. این امر باعث شده که اکنون جامعه جهانی از تغییر طالبان ناامید شود. تغییر عنوان طالبان در پیشنویس قطعنامه شورای امنیت در باره تمدید مأموریت یوناما، یکی از نشانههای ناامیدی جهان از تغییر طالبان پنداشته میشود.
