وزارت عدلیه/دادگستری طالبان متنی را تحت عنوان قانون «بررسی اموال منقول و غیرمنقول افراد غایب» نشر کرده و گفته که به تأیید و امضای هبتالله رهبر این گروه رسیده است.
در این سند نحوه حفاظت، ثبت، اجارهدهی و بازپسگیری اموال افراد غایب یا مفقود تعیین شده است.
در ماده نهم این سند آمده که واگذاری اموال یا منافع افرادی که «ساعی بالفساد» شناخته شوند، تنها با حکم رهبر طالبان امکانپذیر است.
در این ماده، تعریف روشنی از افراد«ساعی بالفساد» ارایه نشده و آگاهان امور میگویند که هدف از آن مخالفان طالبان است. طالبان اغلب مخالفان خود را مفسد خطاب میکنند.
به اعتقاد آگاهان، طالبان پس از این با استناد به همین ماده قانون، املاک و اموال مخالفان خود را تحت عنوان افراد ساعی به فساد ضبط و تصرف خواهند نمود و با توجه به عدم دسترسی به رهبر این گروه، بازپسگیری این اموال و املاک برای صاحبانش غیرممکن خواهد بود. آگاهان با توجه به وجود همین ماده در متن قانون طالبان، این قانون را «زنگ چور» اموال مخالفان طالبان خواندهاند.
این قانون شامل یک مقدمه، چهار باب، چهار فصل و ۳۱ ماده است و مرجع تطبیق آن «ریاست بررسی ملکیتهای منقول و غیرمنقول اشخاص غایب» در معاونت نظامی دادگاه عالی تعیین شده است.
در بخش دیگری از این قانون تصریح شده است که اگر مالک فوت کرده باشد و هیچ وارث یا مستحقی وجود نداشته باشد، ملکیت بهعنوان «اموال بلاوارث» به بیتالمال منتقل میشود.
پیش از این منابعی در درون طالبان، از وجود طرحی برای تصرف اموال مخالفان خبر داده بودند. طرحی که اهرم فشاری علیه مخالفان دانسته میشود.
نکته قابل نگرانی دیگر این است که طبق قانون جدید، اموال و املاک افراد غایب از سوی طالبان ضبط میگردد و این در حالی است که میلیونها شهروند افغانستان از ترس طالبان یا بدلیل فقر و گرسنگی کشور را ترک کرده و طالبان میتوانند تحت عنوان افراد غایب املاک شان را مصادره نمایند.
مشخص نیست که طالبان در تشخیص افراد غایب با چه روش و معیاری عمل خواهند کرد و چه کسانی را ساعی بالفساد تشخیص خواهند داد.
این خطر وجود دارد که طالبان افراد زیادی را با استناد به فعالیت آنان در فضای مجازی، ساعی به فساد تشخیص داده و املاک آنان را مصادره کنند.
در گذشته بارها ماموران اداره موسوم به امر به معروف طالبان، شهروندان افغانستان را مثلا بخاطر نشر یک پارچه موسیقی یا نشر عکس در شبکه اجتماعی ساعی به فساد خوانده و به بازداشت و آزار آنان اقدام کردهاند.
