محمد مرندی، از تحلیلگران برجسته ایرانی که گفته میشود از چهرههای نزدیک به حاکمیت است، گفته که در زمان حضور امریکا در افغانستان، هیچ کشوری حاضر نبود که طالبان را حمایت کند اما ایران از آنان حمایت کرد.
آقای مرندی در گفتگو با یک پژوهشگر و استاد دانشگاه ترکیهای، گفته که ایران هم در زمان حضور امریکا در افغانستان از طالبان حمایت کرد و هم پس از خروج امریکا از افغانستان به حمایت خود از این گروه ادامه داده است.
وی در این مورد گفته است: «چه کسی به طالبان کمک کرد و به آنها توانایی جنگ با امریکاییها را داد؟ ایران بود. هیچکس دیگری این کار را نمیکرد؛ نه عربستان، نه ترکیه و نه پاکستان، بلکه ایران.»
این تحلیلگر ایرانی افزوده که پس از کشته شدن قاسم سلیمانی در بغداد، یک هیئت بزرگ طالبان برای ابراز تسلیت و همدردی به ایران رفت و با رهبران جمهوری اسلامی دیدار کرد.
موضوع حمایت ایران از طالبان در زمانی که این گروه با جمهوریت دموکراتیک تحت حمایت امریکا میجنگیدند، چندبار در رسانهها مطرح شد اما مقامهای وقت ایران، آن را رد کردند. چند بار گزارشهایی نشر شد که حاکی از ارسال سلاح و مهمات از ایران برای طالبان بود. اما ایرانیها این گزارشها را رد کردند.
پس از برگشت طالبان به قدرت، جمهوری اسلامی ایران روابط گستردهای با این گروه برقرار کرد و سفارت تهران را تحویل طالبان داد. با این حال، ایران نیز تا کنون طالبان را برسمیت نشناخته و حمایت از این گروه نیز موضوعی نیست که مقامهای رسمی جمهوری اسلامی ایران آن را به صراحت اعلام کنند. اکنون به اعتقاد ناظران، رابطه طالبان و ایران در هالهای از ابهام قرار دارد و به نظر میرسد که بیاعتمادی دو طرفه بر این رابطه سایه افکنده است.
در روزهای اخیر طالبان برخی از رفتارهایی از خود بروز داده که تحلیلگران آن را نشانه فاصله گرفتن این گروه از تهران تعبیر کردهاند. از جمله میتوان به اعلام بیطرفی طالبان در جنگ ایران و امریکا اشاره کرد که اخیراً سخنگوی طالبان آن را به صراحت بیان کرد. اعلام موضعی که به نظر میرسد در تهران حامل پیام ناخوشایند و ناامید کننده دانسته شده است. برخی از رسانههای نزدیک به حاکمیت در ایران، تحلیلهای انتقادی را در باره اعلام موضع بیطرفی طالبان نشر کردند. تحلیلهایی که در آن به طالبان هشدار داده شده و اعلام بیطرفی آنان به نحوی همسویی با امریکا تعبیر شده است.
اظهارات محمد مرندی تحلیلگر ایرانی نزدیک به حاکمیت را نیز میتوان دارای لحن کنایی دانست که میتواند با موضع اخیر طالبان مرتبط دانسته شود. او در واقع میخواهد بگوید که ایران دوست روزهای دشوار طالبان بود اما حالا این گروه در تلاش فاصله گرفتن از تهران و نزدیکی به امریکا است.