نور رحمان اخلاقی وزیر پیشین امور مهاجرین در نظام جمهوریت و عضو ارشد کنونی جبهه مقاومت ملی، با انتقاد از کسانی که رسمی بودن خط دیورند را انکار میکنند، آنان را به تناقضگویی متهم کرده و خواستار توضیحات شده است.
آقای اخلاقی گفته است که مخالفت با خط دیورند و دفاع از امیر عبدالرحمن خان، یک رفتار متناقضِ است و نیاز به توضیح دارد.
او در صفحه اکس خود نوشته است: «امیر عبدالرحمن خان، حاکم تحتالحمایه هند بریتانوی و از معماران افغانستان مدرن، پس از کشتارهای گسترده و کلهمنارهای بسیار، افغانستان را با همین مرزها به میراث گذاشته است. عجیب است که خود او همواره ستوده شود و نه در تاریخ رسمی افغانستان و نه در گفتمان حاکمان و نخبگان قوم محترم پشتون، موضوع نقد جدی قرار گیرد؛ اما میراث مرزیاش، آنهم فقط در یک سمت افغانستان، نفی گردد.»
اشاره آقای اخلاقی به واقعیتهای تاریخی افغانستان است. این واقعیت که بسیاری از شاهان و امیران افغانستان، از جمله امیر عبدالرحمان، که پشتونها او را بانی افغانستان کنونی میدانند و از او به نیکی یاد میکنند، مرز کنونی میان افغانستان و پاکستان را به عنوان مرز رسمی دو کشور به رسمیت شناختهاند و هیچ ادعای رسمی در مورد برسمیت شناخته نشدن این مرز در مراجع حقوقی بینالمللی ثبت نکردهاند.
بحث دیورند در محافل سیاسی و رسانهای افغانستان اخیراً پس از اظهارات محمد محقق رهبر حزب وحدت مردم افغانستان داغ شد. آقای محقق در گفتگو با تلویزیون آمو گفت که مرز دیورند مرز رسمی دو کشور است و او موافق نیست که با پاکستان بر سر دیورند دعوا صورت گیرد.
اظهارات محقق با واکنشهای گسترده در جامعه سیاسی افغانستان مواجه شد. در این میان، سیاسیون پشتونتبار آقای محقق را مورد تاخت و تاز قرار داده و اظهارات او در مورد دیورند را یک چرخش سیاسی در محور تامین روابط جریانهای سیاسی مخالف طالبان با پاکستان عنوان کردهاند.
اما جریانهای سیاسی اقوام غیرپشتون، از اظهارات آقای محقق حمایت کرده و آن را بیان یک واقعیت تاریخی عنوان کرده و گفتهاند که احزاب سیاسی باید موضع خود را در زمینه شفاف بیان کنند.
اظهارات محمد محقق رهبر حزب وحدت مردم افغانستان، در چارچوب تلاشهای اخیر پاکستان برای نزدیکی با جریانهای سیاسی مخالف طالبان به ویژه مخالفان غیرپشتون این گروه تحلیل میشود. پاکستان در یک سال اخیر پیوسته از مخالفان غیرپشتون طالبان خواسته که با این کشور در سرنگونی طالبان همکاری کنند.
حزب وحدت به رهبری محمد محقق که سابقه جنگ با طالبان را در کارنامه دارد، یکی از احزاب مورد توجه پاکستان بوده است.
با این حال، سیاسیون پشتونتبار، حتا آنانی که خود را مخالف طالبان معرفی میکنند، با نزدیکی جریانهای سیاسی غیرپشتون با پاکستان مخالفت کردهاند. رویکردی که متناقض و حمایت ضمنی از طالبان دانسته شده است.
حمایت یک عضو جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود، از اظهارات محقق و انتقاد او از سیاسیون پشتونتبار میتواند به این معنا باشد که میان جریانهای سیاسی و نظامی مخالف طالبان نوعی همسویی در راستای همکاری با پاکستان در سرنگونی رژیم طالبان شکل گرفته است.
محمد محقق از اعضای ارشد شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان است. شورایی که جبهه مقاومت ملی نیز عضویت آن را دارد. این شورا در پنج سال اخیر بارها هشدار داده که اگر طالبان به انحصارطلبی قومی پایان ندهد و تن به تشکیل حکومت مشارکتی ندهد، از گزینه نظامی برای سرنگونی این گروه استفاده خواهد کرد. هرچند برخی از اعضای این شورا، از جمله جبهه مقاومت، عملاً در میدان مبارزه نظامی با طالبان قرار دارد.
