سازمان شفافیت بینالملل اعلام در گزارش تازه سالانه خود گفته که افغانستان در سال ۲۰۲۵ میلادی با یک رتبه سقوط، در جایگاه ۱۶۹ از میان ۱۸۲ کشور قرار گرفته و همچنان در جمع فاسدترین کشورهای جهان باقی مانده است.
سازمان شفافیت بینالملل، گزارش سالانه خود موسوم به «شاخص ادراک فساد» (CPI) را امروز، سهشنبه ۲۱ دلو/ بهمن منتشر کرد.
طبق این گزارش، افغانستان تحت کنترول طالبان، از ۱۰۰ امتیاز برای شاخصهای شفافیت، تنها ۱۶ امتیاز کسب کرده و در میان ۱۸۲ کشور مورد بررسی، در جایگاه ۱۶۹ قرار گرفته است.
در سال ۲۰۲۴ افغانستان ۱۷ امتیاز کسب کرده بود و در رده ۱۶۵ از میان ۱۸۰ کشور قرار داشت. این نشان میدهد که افغانستان همچنان روند نزولی خود را ادامه داده و از نظر ردهبندی سال گذشته ۴ رتبه سقوط کرده است.
در سال ۲۰۲۲ افغانستان ۲۴ امتیاز دریافت کرده بود و در رتبه ۱۵۰ قرار داشت.
سازمان شفافیت بینالملل اعلام کرد پنج کشور انتهای جدول به ترتیب سودان جنوبی، سومالیا، ونزوئلا، یمن و لیبیا هستند.
از سوی دیگر دانمارک، فنلاند، سنگاپور، نیوزلند و ناروی با کسب بالاترین امتیازها، به عنوان پاکترین کشورها از نظر شاخص فساد معرفی شدهاند.
براساس این گزارش، کشورهایی که فضای مدنی را محدود میکنند، اغلب کنترل خود بر فساد را از دست میدهند.
۳۶ مورد از ۵۰ کشوری که بیشترین سقوط را در شاخص داشتهاند، آزادیها را محدود کردهاند. همچنین بیش از ۹۰ درصد روزنامهنگارانی که به دلیل تحقیق درباره فساد کشته شدهاند، در کشورهای با امتیاز پایین بودهاند.
برای نخستین بار در بیش از یک دهه، میانگین جهانی این شاخص به ۴۲ (از ۱۰۰) کاهش یافته است.
گزارش حاکی است ۱۲۲ کشور از ۱۸۲ کشور امتیازی کمتر از ۵۰ دارند که نشاندهنده شیوع گسترده فساد در بخش عمومی است.
همچنین کاهش تعداد کشورهای با امتیاز بالای ۸۰ از ۱۲ کشور در دهه گذشته به ۵ کشور در سال جاری است.
طبق این گزارش، روند نگرانکنندهای از بدتر شدن ادراک فساد در دموکراسیهایی با امتیاز بالا مانند آمریکا (۶۴)، کانادا (۷۵)، نیوزیلند (۸۱)، انگلیس (۷۰)، فرانسه (۶۶) و سوئد (۸۰) نیز مشاهده میشود.
سازمان شفافیت بینالملل از رهبران جهان خواسته است برای مبارزه با فساد، دستگاه قضایی مستقل و نهادهای نظارتی را تقویت کنند، تأمین مالی سیاسی را شفاف سازند، از آزادی رسانهها محافظت کنند و با جریانهای فرامرزی «پولهای کثیف» بهطور قاطع مقابله کنند.
گزارشهای سازمان شفافیت بینالمللی که در سه سال اخیر پیوسته افغانستان را در حرکت نزولی به سوی قعر جدول نشان میدهد، ادعای طالبان در مورد مبارزه با فساد یا عاری شدن کشور را نادرست ثابت میکند.
در حال حاضر هیچ نظارتی مدنی و رسانهای از عملکرد اداره طالبان وجود ندارد و این گروه با لغو قوانین و ساختارهای نظارتی، زمینه گسترش فساد و بیخبری از آن را فراهم کرده است.
