خبرگزاری پورانا نوشتههای برتر پیرامون مسائل مهم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و…را از صفحات اجتماعی گزینش و در بخش «نظرها» به نشر میرساند. مسوولیت نوشتهها بدوش نویسندگان است
……………
عبدالله هروی انصاری، که در افغانستان به نام خواجه عبدالله انصاری شناخته میشود، علیرغم گرایش صوفیانهاش، از حنبلیان متعصب بود. او آشکارا با ابوالحسن اشعری، بنیانگذار مکتب کلامی اشاعره، دشمنی میورزید و حتا در منبر بر وی لعنت میفرستاد. او تا آنجا در مخالفتش با اشعریان زیادهروی کرد که پیشوایان شافعی و حنفی از او به نزد خواجه نظام الملک، وزیر سلجوقی، شکایت کردند. او کتاب بزرگی پرداخته در نکوهش کلام و اهل آن (ذم الکلام وأهله) و در آن، بابی مستقل در رد بر ابوالحسن اشعری گشوده و از او به تحقیر یاد کرده و وی را متهم کرده که استنجا و وضو نمیکرد و نماز نمیگزارد. یعنی انصاری برای دفاع از حنبلیت و ضربه زدن به خصم، از دروغبافی نیز نمیپرهیخته است. او کتاب دیگری نیز دارد به عنوان «تکفیر الجهمیه» و در آن، به افرادی که به تأویل صفات الهی میپردازند و مخصوصاً اشاعره حمله کرده است.
با وجود اینها، همین عبدالله انصاری در «طبقاتالصوفیه» در پاسخ به فردی که معتقد به برتری عرب بر عجم بوده و ادعا میکرده سیادت از آن عربهاست و دیگران خدمتکار و زیردست آنان هستند، این نکته را گوشزد میکند که بیشتر اولیای خدا و بزرگان تصوف و عرفان، تبار عجمی داشتهاند و عرب نبودهاند. یعنی یک حنبلی متعصب که در وهلۀ اول به نظر میرسد سرسپردۀ کاملعیار عرب و فرهنگ عربی باشد، گاهی به گونهای قلم میزند که تصور میکنید یکی از هواداران «شعوبیه» است.
مقصود این است که انسان موجودی پیچیده و برخوردار از هویت چهل تکه است و از اینرو پیشبینی رفتار و کردارش دشوار است. همین عبدالله انصاری همزمان به اینکه حنبلی دوآتشه است، تمایلات نیرومند عرفانی و تصوفی نیز دارد. شاید برای آسان شدن کار، گاهی لازم باشد شخصیتهای تاریخی را «تصنیف» کنیم و در ذیل دسته و گروهی خاص قرار دهیم، اما این امر نباید ترکیبی بودن هویت آنان را نادیده بگیرد و پیچیدگی شخصیتشان را مغفول نهد.
………
نویسنده: مهران موحد ، پژوهشگر دینی
برگرفته شده از: صفحه فیسبوک مهران موحد
