شماری از فعالان حقوق بشر، فعالان مدنی، نهادهای فعال فرهنگی و تشکلهای اعتراضی زنان از حوزه پارسی زبانان افغانستان خواستار تحقیق مستقل نهادهای بینالمللی از جمله شورای حقوق بشر سازمان ملل، در باره حذف زبان پارسی از سوی طالبان در افغانستان شدند.
فعالان فرهنگی و مدافعان حقوق بشر، طالبان را به حذف نظاممند زبان پارسی در افغانستان متهم کرده و در یک نامه سرگشاده از گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل خواستهاند که تحقیق مستقل و بیطرفانهای را در این زمینه انجام دهد.
در این نامه که روزگذشته، چهارشنبه، ۱۷ جدی/دی، منتشر شده، آمده است که سیاستهای اعمالشده از سوی طالبان موجب حذف تدریجی زبان پارسی دری از نظام آموزشی، اسناد رسمی، رسانهها و ساختارهای اداری افغانستان شده و حقوق زبانی میلیونها شهروند کشور را نقض میکند.
نویسندگان نامه تاکید کردهاند که سیاستهای فرهنگی طالبان نهتنها تبعیضآمیز است، بلکه تهدیدی جدی برای تنوع فرهنگی و هویت تاریخی کشور به شمار میرود.
فعالان مدنی و فرهنگی پارسی زبان افغانستان در این نامه همچنان از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواستهاند که اقدامات طالبان را بهعنوان نقض حقوق بشر بشناسد.
آنها در اخیر نامه خود از جامعه جهانی خواستهاند که با وارد کردن فشار مؤثر بر طالبان، مانع تداوم سیاستهای حذف و سرکوب زبانی و فرهنگی از سوی طالبان شدند.
طالبان در چند سال اخیر بارها متهم به حذف سیستماتیک زبان پارسی شدهاند. اقداماتی که در راستای حذف زبان پارسی دانسته میشود، از محدود کردن زبان پارسی در مکاتبات رسمی ادارههای دولتی گرفته، تا حذف لوحههای فارسی از نهادهای دولتی و نام امکان عمومی، تا ممنوعیت نشر و فروش کتابهای پاررسی، تا فشار بر نویسندگان و فعالان فرهنگی پارسی زبان و…را شامل میشود.
طالبان به لحاظ قومی یک گروه پشتونی هستند. این گروه به باور آگاهان امور فرهنگی، سیاست پشتونیستیای را دنبال میکند که دستکم در صد سال اخیر در افغانستان از سوی حاکمیتهای پشتونی دنبال شده است. آگاهان امور فرهنگی پارسی زبان میگویند که طالبان سیاستهای قومی را با شدت و حدت بیشتری دنبال کردهاند. پارسیستیزی از عناصر کلیدی چنین سیاستی دانسته میشود.