جان اچکزی، وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان، در رشته تویتی که به تازگی نشر کرده، یکبار دیگر رهبران سیاسی غیرپشتون را به دنبالهروی از پشتونها متهم کرده و گفته که اقوام تاجیک، هزاره و ازبیک آدرس مستقل به تعامل ندارند و از طریق پشتونها وارد تعامل میشوند.
آقای اچکزی این رشته تویت را با عنوان «سقوط طالبان؟ سایه پاکستان بر فراز کابل سنگینی میکند» نوشته و افزوده که «پاکستان بهعنوان یکی از بازیگران اصلی، نقشی کلیدی در معادلات افغانستان دارد.»
جان اچکزی نوشته است:«بیایید از یک نقطه کور مهم آغاز کنیم: برای پاکستان، «افغان» فقط به معنای پشتون است. از دوران مجاهدین تا طالبان کنونی، تاجیکها، هزارهها و ازبکها، اصلاً در محاسبات جای ندارند. هیچ رهبر برجسته تاجیک، پشتونها را بهعنوان متجاوز معرفی نمیکند و این عملاً یعنی متجاوز اصلی، پاکستان است.»
او افزوده است:«حتا فرمانده عطا، یکی از رهبران مهم تاجیک، گفته است که افغانها باید مشکلات خود را خودشان حل کنند. برای پاکستان، این یعنی فقط با طالبان، کرزی یا اتمر طرف است. احمد مسعود به ائتلاف ششجانبهای پیوسته که بر «گفتوگوی بینالافغانی» تمرکز دارد، اما هزارهها همچنان ساکتتر و به حاشیه راندهشده باقی ماندهاند.»
آقای اچکزی میپرسد:«چرا پاکستان باید کیک کامل را روی سینی نقرهای تقدیم کند، وقتی تاجیکها، هزارهها و ازبکها هیچ تریبون مستقلی برای تعامل ندارند (جز از طریق آدرسهای پشتونی)؟» او در ادامه میگوید:« پیشرفت واقعی نیازمند بدهبستان است. پشتونها چه در قدرت باشند و چه بیرون از آن، بهسرعت خود را بهعنوان نیروی نیابتی ارزان معرفی میکنند. حتی اکنون، به هند نزدیک میشوند و میگویند: «ببینید، ۹۰ درصد DNA ما هندی است—بیایید متحد شویم.»
این مقام پیشین پاکستان میافزاید:«در همین حال، بسیاری از شما در گذشته گیر کردهاید و از عملگرایی و مصالحه متقابل سر باز میزنید. من به هیچکس توصیه نمیکنم که تسلیم شود؛ بهعنوان یک پاکستانی وطندوست، عمیقاً به میهندوستی تاجیکها، هزارهها و دیگر اقوامی که به سرزمین، زبان و تمدن خود افتخار میکنند، احترام میگذارم. اما ابهام رهبری شما در پوشش دادن به پشتونها، پیامهای متناقضی به پاکستان و جامعه جهانی میفرستد. به مذاکرات دوحه نگاه کنید: کاملاً پشتونی بود—زلمی خلیلزاد، ملا غنی، استانکزی—و هیچ نماینده واقعی تاجیک در آن حضور نداشت. در نهایت، رئیسجمهور پشتون، اشرف غنی، قدرت را مستقیماً به طالبان پشتون واگذار کرد، بدون آنکه حتی به ژنرالها و سربازان تاجیک خود که آماده مقاومت بودند، فرصت دهد.»
جان اچکزی معتقد است که مخالفان طبان در بحران رهبری قرار دارند. او مینویسد:«رهبری اپوزیسیون اکنون در وضعیت بحرانی قرار دارد—چیزی برای از دست دادن باقی نمانده. پشتونها علیه طالبان قیام نخواهند کرد؛ بلکه بار دیگر شما را بهعنوان گوشت دم توپ استفاده خواهند کرد و منابعتان را مانند گذشته تحلیل خواهند برد. جدایی واقعی از پشتونها—متجاوزان اصلی—پیامی روشن به پاکستان خواهد داد: ما نماینده خود هستیم، پس با ما بر اساس شرایط ما تعامل کنید.»
اچکزی میگوید:«پاکستان حتی نگران آن است که تاجیکها، هزارهها و ازبکها تحت تأثیر روایتهای پشتونی رادیکال شده باشند—روایتهایی که «پنجابیها» را مقصر جلوه میدهند، در حالیکه سلطه پشتونی از طریق خط دیورند تحمیل شد و تاجیکها هیچ واکنش جدی نشان ندادند.»
این مقام پیشین پاکستان به روابط غیرپشتونها با ایران نیز پرداخته و نوشته است:«از سوی دیگر، رهبران فارسیزبان ممکن است به ایران اجازه دهند یا ندهند که با بازی دادن تاجیکها، طالبان را سر پا نگه دارد. در واقع، ایران هیچ علاقهای به موفقیت غیرپشتونها ندارد.
او افزوده است:«فروپاشی قبلاً رخ داده و پاکستان برای همیشه رابطهاش را با طالبان قطع کرده—این جدایی دائمی است. بدون رهبری متحد، نمیتوانید بهطور مؤثر با طالبان مقابله کنید، و قطعاً بدون حمایت پاکستان—تنها بازیگر قدرتمند منطقه—امیدی نخواهید داشت. تاکنون، اپوزیسیون هیچ وحدت یا اراده واقعی از خود نشان نداده؛ بدون این دو، نه از پاکستان، نه از طالبان، و نه حتی از دیگر پشتونها، هیچ حمایتی نخواهید گرفت—تلخ است، اما حقیقت دارد.»
در پایان این رشته تویت، جان اچکزی وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان از احمد مسعود خواسته که باید قدم پیش بگذارد. او مینویسد:«احمد مسعود جوان باید قدم پیش بگذارد و شجاعت واقعی نشان دهد. نسل قدیم استقلال ندارد—از آنها بهعنوان پل استفاده کنید، اما رهبران پروژهمحور را که بیریشه، بیجهت و بیاثر هستند، کنار بگذارید. برخی هیئتهایی که اخیراً به اسلامآباد رفتند، چیزی بیش از NGOهایی نبودند که «محصولاتی» مانند طالبان یا حقوق زنان را تبلیغ میکردند. البته، باید همزیستی را ترویج کنیم و به انسانها بهخاطر آنچه هستند، ارزش بگذاریم—و این دقیقاً همان چیزی است که پاکستان به آن متعهد است.»
جان اچکزی بارها از نیروهای مخالف طالبان خواسته که تحت یک رهبری واحد با پاکستان در مبارزه با طالبان بسیج شوند اما تا کنون جریانهای مخالف طالبان پیام صریح همکاری با پاکستان ندادهاند.
گفتنی است که بسیاری از نخبگان فرهنگی و سیاسی تاجیک نیز بارها از احمد مسعود و سایر رهبران ضد طالبان خواستهاند که با دقت و احتیاط با پاکستان در مبارزه طالبان همکاری کنند.
