سازمان همکاری شانگهای امروز دوشنبه، ۱۰ سنبله/شهریور، در بیانیهای، از تلاشهای بینالمللی به منظور تضمین صلح و توسعه در افغانستان اعلام حمایت کرد. در این بیانیه، تشکیل دولت فراگیر با مشارکت نمایندگان تمامی گروههای قومی_سیاسی افغانستان تنها راه دستیابی به صلح و ثبات دوامدار دانسته شده است.
در بخشی از این بیانیه، کشورهای عضو این سازمان بر «ضرورت تشکیل دولت مستقل، بیطرف، عاری از تروریزم، جنگ و موادمخدر در افغانستان» تاکید کردهاند. کشورهای عضو با تاکید بر تعهدشان در ایجاد افغانستان به عنوان کشوری مستقل، بیطرف و صلحآمیز، بدون تروریزم، جنگ و مواد مخدر، آمادگی خود را در حمایت از تلاشهای جامعه جهانی برای ایجاد صلح و توسعه در کشور اعلام کردند.
این کشورها تاکید کردند که «تشکیل دولت همهشمول با حضور گسترده نمایندگان گروههای قومی-سیاسی جامعه افغانستان، تنها راه برای دستیابی به صلح دوامدار و ثبات است.»
سازمان همکاری شانگهای یک سازمان منطقهای است که در سال ۲۰۰۱ تاسیس شد. اعضای اصلی این سازمان روسیه، چین، هند، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، پاکستان، ایران و اوزبیکستان هستند. بلاروس نیز در چهارم جولای ۲۰۲۴ به این سازمان پیوست.
افغانستان و مغولستان از اعضای ناظر سازمان شانگهای هستند.
با آنکه مغولستان نماینده خود را در نشست اخیر شانگهای داشت اما افغانستان به دلیل حضور گروه طالبان در رأس حاکمیت برای چهارمین سال متوالی از حضور در نشست شانگهای محروم شده است. طالبان را بسیاری از کشورها به عنوان حکومت رسمی افغانستان به رسمیت نمیشناسند. برغم ادعای طالبان برای حضور در نشست جاری شانگهای، برگزار کنندگان نمایندگان این گروه را برای شرکت دعوت نکردند.
تشکیل دولت فراگیر(فراقومی و فراگروهی) یکی از تعهدات طالبان به جامعه جهانی بوده اما این گروه به این تعهد خود عمل نکرده است.
کابینه طالبان متشکل از پشتونها و افراد وابسته به رهبری طالبان است. غیرپشتونها و غیرطالبها در کابینه این گروه سهم و مشارکتی ندارند. این فقدان مشارکت که از آن به عنوان انحصار قومی و گروهی قدرت در افغانستان یاد میشود، یکی از عوامل و انگیزههای جنگ و بیثباتی در کشور دانسته میشود.
اقوام غیرپشتون که حدود هفتاد درصد جمعیت افغانستان را تشکیل میدهند، در ساختار طالبان حضور ندارند و به همین دلیل از آنان به عنوان مخالفان بالقوه طالبان یاد میشود. جبهات نظامی ضد طالبان عمدتاً از غیرپشتونها به ویژه تاجیکها تشکیل شده است. هرچند آنان داعیه قومی را با صراحت مطرح نمیکنند اما یکی از دلایل عمده جنگ و مخالفت با طالبان به همین محرومیت اجتماعی اقوام غیرپشتون از قدرت سیاسی مرتبط دانسته میشود.
