امروز، دوشنبه، ۸ ثور/اردیبهشت، مصادف است با سیوسومین سالروز پیروزی گروههای جهادی در جنگ با ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی و حکومت کمونیستی تحتالحمایه روسیه در افغانستان. گروههای جهادی همه ساله از هشتم ثور به عنوان پیروزی انقلاب اسلامی گرامیداشت به عمل میآورند.
جمعیت اسلامی افغانستان که پس از هشتم ثور سال ۱۳۷۱ خورشیدی، برهانالدین ربانی بنیانگذار و رهبر آن، به ریاست دولت اسلامی گماشت شد، به مناسبت هشتم ثور، اعلامیهای نشر کرده که در آن، از این رویداد به عنوان «نقطهی سرنوشتسازِ تاریخ کشور» و پیروزی در برابر«متجاوزان و ظالمانِ دستنشاندهی آنها» یاد کرده است.
در اعلامیه جمعیت اسلامی افغانستان آمده است:«جهاد مردم افغانستان علاوه بر اینکه در حفاظت از ارزشهای دینی و فرهنگی و نیز استقلال و حاکمیت ملی کشور پیروزی درخشانی به ارمغان آورد، معادلهی سنتیِ انحصارِ قدرت را دچار تحول ساخت و زمینهای شد برای مشارکت همه در تصمیمگیریهای سیاسی.»
اعلامیه میافزاید:«گفتمان عدالتخواهی جهاد سببِ ترویج و تقویت بیداری سیاسی گردید که باوجود برخی کمیوکاستیها پس از موفقیت جهاد و مقاومت، در جامعهی سیاسی پیوسته در حال رشد بودهاست.»
در این اعلامیه آمده است:«جمعیت اسلامی با پایبندی به روایت عدالتخواهانه و ظلمستیزانهی جهاد مقدس مردم افغانستان، در وضعیت فعلی هم اقدامی میکند که این اصلِ تحولآور و مسیر اصطلاحطلبیِ آن، دچار آسیب نشود. چنین هدفی با مطالعهی دقیق اوضاع، تصامیم قاطع در جهت منافع علیای مردم و تفکیکِ حرکتها و نیروهای صادق و متعهد در امر مبارزه با طالبان به عنوان یک گروه مستبد، بدست میآید.»
حزب جمعیت اسلامی افغانستان در این اعلامیه تاکید کرده که«اصول و ثوابت سیاسی خویش را که در امتداد ارزشها و پیامهای اصلی جهاد مردم افغانستان استند، تحت تاثیر شرایط بّد فعلی، با عجله و بدون محاسبات دقیق، در خدمت تصامیم و حرکتهای ناقص قرار نمیدهد و همچنان برای رهایی مردم افغانستان از ظلمِ روزافزونِ تحمیلی کنونی و تأمین اعادهی حاکمیت قانون و احیای مردمسالاری در هماهنگی با متحدان و نیروهای متعهد استوار و دارای عزم قاطع است.»
آگاهان امور سیاسی میگویند که یادآوری جمعیت اسلامی به اصول و ثوابت سیاسی و دوری از تصامیم عاجل و همینگونه در خدمت تصامیم و حرکتهای ناقص قرار نگرفتن، اشاره به تصمیم اخیر این حزب در خروج از مجمع ملی برای نجات افغانستان دارد. حزب جمعیت اسلامی چند روز پیش اعلام کرد که از ایتلاف سیاسی موسوم به مجمع ملی برای نجات افغانستان که ریاست شورای اجرایی آن را عمر داوودزی به عهده گرفته، خارج شده و در تصامیم آن شریک نیست.
احزاب جهادی هشتم ثور را به عنوان یک روز سرنوشتساز و تاریخی میدانند و از آن به عنوان روز پر افتخار در تاریخ معاصر افغانستان یاد میکنند. اما منتقدان میگویند که عملکرد احزاب جهادی پس از هشتم ثور به دلیل جنگهایی که میان گروههای جهادی صورت گرفت قابل دفاع نیست.
با این حال، امروزه بسیاری از گروههای جهادی تا حدودی انتقادها نسبت به عملکرد مجاهدین را میپذیرند و تاکید میکنند که این انتقادها نباید به معنای نادیده گرفته شدن ارزشها و افتخاراتی باشد که مردم افغانستان در جنگ با ارتش اشغالگر اتحاد جماهیر شوروی در آن زمان خلق کردند.
ارتش اتحاد جماهیر شوروی به حمایت از دولت آن زمان(۱۳۵۸ خورشیدی) به افغانستان نیروی نظامی فرستاد و این کشور را در اشغال نظامی خود در آورد. پس از اشغال کشور، گروههای جهادی به جنگ با ارتش سرخ برخاستند که حدود ده سال جنگ دوام کرد. در نهایت شووریها افغانستان را ترک کردند اما نتیجه جنگ حدود دو میلیون کشته و سه میلیون معلول و میلیونها آواره بود. افغانستان در این جنگ نابرابر، متقبل زیانهای جبرانناپذیری گردید که تا کنون نیز بر سیاست و اقتصاد و جامعه افغانستان تاثیر منفی آن قابل شهود است.