تجزیه طالبان در خطوط قومی؛ از «تکریم» نادر تا «نیکوداشت» کلکانی
در حالی که سخنگوی پشتونتبار شهرداری طالبان در کابل، از احترام به منار یادبود محمد نادر، شاه سابق افغانستان سخن گفته و بر بازسازی آن تاکید کرده، صلاحالدین سالار از فرماندهان ارشد تاجیکتبار طالبان در بدخشان، عکس حبیبالله کلکانی، شاه سابق تاجیکتبار افغانستان را نشر کرده و از او به نیکویی یاد کرده است.
نعمتالله بارکزی، سخنگوی شهرداری طالبان در کابل، به تخریب منار یادبود محمد نادر واکنش نشان داده و گفته که به این بنا احترام دارد. او سقوط حکومت حبیبالله کلکانی بدست محمد نادر را برای «مردم جنوب» کشور بسیار با ارزش توصیف کرده و گفته که شهرداری کابل قصد بازسازی بنای یادبود محمد نادر را دارد.
در مقابل صلاحالدین سالار، فرمانده تاجیکتبار بدخشانی طالبان، عکسی از امیر حبیبالله کلکانی را در صفحه فسبوک خود نشر کرده و نوشته است:«امیر حبیبالله خان کلکانی، خادم دین رسولالله.»
محمد نادر، شاه پشتونتبار افغانستان و حبیبالله کلکانی، شاه تاجیکتبار افغانستان، دو چهره متضاد در تاریخ معاصر کشور به شمار میروند.
محمد نادر شاه، پس از رسیدن به قدرت، حبیبالله کلکانی شاه مخلوع را به کابل فراخواند و با مهر در قرآن متعهد شد که با او کاری ندارد و میخواهد خصومت را فراموش کند. اما به محض ورود کلکانی و یارانش به کابل، نادر با عهد شکنی او را زندانی و سپس اعدام کرد. به همین دلیل در میان تاجیکها، نادر به عنوان یک چهره منفور، غدار و عهدشکن شناخته میشود و تکریم او یک رویکرد فاشیستی و پشتونیستی دانسته میشود.
در مقابل، تاجیکان از کلکانی به عنوان یک قهرمان یاد میکنند که با شهامت بینظیر توانست ساختار استبداد قومی را بشکند و قدرت را به دست گیرد. برای تاجیکان او الگوی یک روستازاده شجاع و سلحشور است که در برابر ساختار استبداد قومی ایستاد و تاجیکان را از حاشیه قدرت به متن آورد.
در این اواخر شکافهای قومی میان طالبان برجستهتر شده و فرماندهان تاجیکتبار و غیرپشتون این گروه از رفتار تبعیضآمیز قومی طالبان انتقاد کردهاند. با توجه به این موضوع، انتشار عکس کلکانی از سوی صلاحالدین سالار و تاکید سخنگوی شهرداری طالبان در کابل بر بازسازی بنای یادبود نادر، میتواند در راستای تعمیق شکافهای قومی میان طالبان تعبیر شود.
طالبان یک گروه پشتونی است که اقوام غیرپشتون(هفتاد درصد جمعیت کشور) را از ساختار قدرت و تصمیمگیری حذف کرده و به تبعیضهای قومی گسترده دامن زده است.
