رسانههای پاکستان از کشته شدن ۱۲ شورشی در عملیات ارتش در خیبرپختونخوا خبر دادند

رسانههای پاکستانی گزارش دادهاند که نیروهای امنیتی این کشور روز دوشنبه، ۸ جدی/دی، عملیاتی را با هدف جلوگیری از نفوذ شورشیان از مرزهای افغانستان به داخل پاکستان راهاندازی کردهاند که در آن ۱۲ شورشی کشته شده و حدود ۲۵ شورشی دیگر زخمی شدهاند.
رسانه پاکستانی آبزرور گزارش داده که تلاش یک گروه از شورشیان برای نفوذ فرامرزی از افغانستان به داخل خاک پاکستان در پاسگاه تورغر ناکام شد.
این رسانه به نقل از منابع امنیتی نوشته که مهاجمان وابسته به گروه فتنه خوارج بودند. فتنه خوارج اصطلاحی است که نیروهای امنیتی پاکستان آن را در مورد تحریک طالبان پاکستان و بقیه گروههای مخالف مسلح دولت به کار میبرند.
پاکستان آبزرور گفته که در جریان عملیات تورغر، بیش از ۱۲ شبهنظامی کشته و حدود ۲۰ تا ۲۵ نفر دیگر زخمی شدند.
در گزارش این رسانه آمده که به نیروهای امنیتی پاکستان تلفاتی در این عملیات وارد نشده است.
مقامهای امنیتی تأکید کردهاند که منطقه تحت کنترل قرار گرفته و عملیات پاکسازی برای جلوگیری از تهدیدهای احتمالی ادامه دارد.
مقامهای امنیتی پاکستان در یک سال اخیر بارها هشدار دادهاند که نفوذ گروههای شورشی از مرزهای افغانستان میتواند به تشدید تنش میان طالبان افغانستان و پاکستان منجر شود. آنان از طالبان میخواهند که مانع نفوذ تروریستان به داخل خاک پاکستان شوند. طالبان میگویند که امنیت پاکستان موضوع داخلی این کشور است و به ما ربطی ندارد.
چند دور گفتوگوها میان طالبان و پاکستان برای حل این مشکل بینتیجه بوده و هماکنون مرزهای پاکستان بر روی افغانستان بسته است و وضعیت امنیتی مرزی متنشنج گزارش میشود.
امسو از وضیعت خبرنگاران افغانستان در پاکستان ابراز نگرانی کرد

سازمان حمایت از رسانههای افغانستان _امسو، در اعلامیهای گفته است که خبرنگاران افغانستان که بهدلیل فعالیتهای مسلکی و رسانهای، سانسور، تهدیدهای امنیتی و فشارهای سیاسی، به پاکستان پناه بردهاند در این کشور نیز زندهگی ناامن دارند.
این سازمان امروز سهشنبه، ۹ جدی/دی، در اعلامیهای با ابراز نگرانی گفته است که خبرنگاران بازداشت شده افغانستان در پاکستان با خطر اخراج اجباری مواجه هستند.
این نهاد افزوده است که توقف تمدید ویزا و بازداشت پناهجویان افغانستان از جمله خبرنگاران، آنان را در شرایطی دشوار، نامعلوم و ترس قرار داده است.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان از تمام نهادهای بینالمللی از جمله کمیساری عالی سازمان ملل در امور پناهندهگان، اتحادیه اروپا و سازمان خبرنگاران بدون مرز خواسته است که بر پاکستان فشار وارد کنند، تا امنیت فوری خبرنگاران افغانستان را تضمین و از بازداشت و اخراج اجباری آنها جلوگیری کند.
امسو تأکید کرده است که روند انتقال خبرنگاران افغانستان به کشورهای امن باید تسریع شود.
امروز کمیته مدافعین حقوقبشر افغانستان نیز نسبت به وضعیت بحرانی خبرنگاران و مدافعین حقوقبشر افغانستان که در کشورهای برازیل، ایران و پاکستان در انتظار ویزای بشردوستانه و بلا تکلیفی قرا دارند، ابراز نگرانی کرده و از جامعه جهانی خواست که برای حل مشکلات خبرنگاران اقدام فوری نمایند.
این در حالی است که امروز فعالان رسانهای افغانستان از بازداشت سه خبرنگار افغانستانی در کراچی پاکستان خبر دادند.
زبان فارسی در جدال بدفهمی

زبان فارسی، با پیشینه ای مشترک و ساختار واحد، در سه جغرافیای سیاسی افغانستان، ایران و تاجیکستان با سه نام متفاوت فارسی، دری و تاجیکی نامگذاری شده است. این سه نامی سازی نه حاصل تحول طبیعی زبان، بلکه پیامد مستقیم سیاستگذاری های آموزشی، پروژههای دولت–ملتسازی و مداخلات ایدئولوژیک قرن بیستم است.
از منظر زبانشناسی، تفاوت های موجود میان فارسی کابل، تهران و دوشنبه در سطح لهجه و گویش باقی میماند و هرگز به مرز «زبان مستقل» نمیرسد. با اینحال، نام گذاری های رسمی چنان القا کردهاند که گویی با سه زبان متفاوت مواجهایم؛ بدفهمی ای که بیش از آنکه علمی باشد، سیاسی است.
اصرار بر تفکیک اسمی زبان واحد، پیامدهایی روشن دارد: تضعیف سرمایهٔ مشترک فرهنگی، گسست مصنوعی در نظام های آموزشی و تقلیل زبان به ابزار مرزبندی هویتی. «دری» و «تاجیکی» در این چارچوب نه زبانهای مستقل، بلکه نامهای سیاسیشدهٔ زبان فارسی اند.
بدفهمی زبان فارسی، در اصل بدفهمی سیاست از زبان است. تا زمانی که نامگذاریهای تجویزی جای واقعیتهای زبانشناختی را بگیرد، زبان فارسی همچنان در جدال با سوء تعبیرهای هویتی باقی خواهد ماند.
اوچا: افغانستان در ۲۰۲۶ همچنان دچار بزرگترین بحران بشری در جهان خواهد بود

دفتر همآهنگ کننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل-اوچا، در فرجامین روز سال ۲۰۲۵ اعلام کرده که افغانستان در سال ۲۰۲۶ همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای بشردوستانه در جهان خواهد بود. اوچا افزوده که در سال جدید میلادی، مبلغ ۱.۷۱ میلیارد دالر بودجه برای رسیدگی به نزدیک به ۲۲ میلیون نیازمند در افغانستان نیاز است.
اوچا گفته که طبق پیشبینیهای این نهاد در سال ۲۰۲۶، حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، تقریبا ۴۵ درصد از جمعیت، به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت و از این میان ۱۷.۵ میلیون نفر برای کمکرسانی مورد هدف هستند.
بهگفتهی اوچا، ناامنی غذایی و سوءتغذیه حاد همچنان از جمله شدیدترین و گستردهترین عوامل نیاز بشردوستانه در افغانستان اند.
اوچا گفته است که افغانستان با وجود کاهش اندک در تعداد کل افراد نیازمند، همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای بشردوستانهی جهان در سال ۲۰۲۶ خواهد بود.
این اداره سازمان ملل اضافه کرده است که سالها درگیری، شکنندگی اقتصادی، سرمایهگذاری ناکافی در خدمات اساسی و فرسایش سریع حقوق، بخشهای بزرگی از جمعیت را با کاهش تابآوری مواجه کرده است.
بهگفتهی اوچا، این فشارهای مزمن اکنون با تشدید ناامنی غذایی، بازگشتهای مهاجران، خشکسالی ناشی از تغییرات اقلیمی، بلایای طبیعی مکرر و محرومیت سیستماتیک زنان و دختران از زندگی عمومی تشدید شده است.
طالبان که سلطه شان بر افغانستان یکی از عوامل تشدید بحران بشری به شمار میرود، دربیش از چهار سال اخیر هیچ طرح و برنامهای برای کاهش فقر و بیکاری و فراهم کردن زمینه امرار معیشت به مردم انجام ندادهاند.
شکنجه علنی شهروندان؛ طالبان ۲ مرد و زن را در پروان شلاق زدند

دادگاه عالی طالبان در خبرنامهای گفته است که دو تن به شمول یک زن در ولایت پروان در ملاء عام شلاق زده شدهاند.
بر بنیاد این خبرنامه، محکومان باشندگان شهرستان/ولسوالی سرخ پارسا ولایت پروان بوده و اتهام آنان رابطه خارج از ازدواج عنوان شده است.
خبرنامه طالبان افزوده که این افراد هر کدام به ۲۰ ضربه شلاق و از دو ماه تا یک سال حبس محکوم شدهاند.
طبق این خبرنامه، احکام مجازات این افراد امروز سهشنبه، ۹ جدی/دی، در شهرستان سرخ پارسا با حضور مقامهای قضایی و باشندگان محل به اجرا درآمده است.
روز گذشته نیز طالبان دو تن به شمول یک زن را در شهرستان سیدخیل پروان در ملاءعام شلاق زدند.
شلاق زدن و مجازات بدنی و فزیکی انسانها در قوانین بشری مصداق نقض کرامت انسانها به شمار میرود و رژیم طالبان به دلیل اعمال چنین مجازاتهای ضد انسانی همواره با انتقاد نهادهای مدافع حقوق بشر مواجه بوده است.
شلاق زدن در محضرعام، اضافه بر مجازاتی است که یک متهم در رژیم طالبان مستوجب آن شناخته میشود.
ناظران میگویند که طالبان از شلاق زدن شهروندان بیشتر اهداف سیاسی را دنبال میکنند و در صدد تحکیم سلطه خویش از طریق ایجاد رعب و وحشت در جامعه هستند.
عزیز آریانفر، از پایان کار ترجمه یک اثر مهم تاریخی خبر داد

عزیز آریانفر، نویسنده، پژوهشگر تاریخ و مترجم، از پایان کار ترجمه «تاریخ کوشانیان در پرتو دادههای تاریخ چین باستان» به زبان فارسی خبر داده و ابراز امیدواری کرده که این اثر بزودی چاپ شود.
آقای آریانفر گفته که کار ترجمه این کتاب مهم تاریخ توانفرسا بوده و یک سال زمان گرفته است.
آریانفر این کتاب را «شهکار بی نظیر» خوانده و گفته که نویسنده آن، «شادروان بانو پروفیسور داکتر لودمیلا بوروفکوفا» است.
آقای آریانفر تصریح کرده که«ترجمه هر اثری که با تاریخ چین باستان پیوند داشته باشد، به دلیل نامانوس بودن واژگان چینی آن خیلی دشوار است. با این هم، هر چه بود سر انجام در این آوردگاه کامیاب شدم و سرفراز بر آمدم.»
آریانفر ابراز امیدواری کرده که پس از ویرایش و بازبینی نهایی هر چه سریعتر کتاب را آماده چاپ بسازد.
دکتر عزیز آریانفر در این یادداشت نوشته است:«بسیار دوست داشتم، کتاب را پیش از چاپ در دسترس شادروان پروفیسور زمریالی طرزی، رییس پیشین موسسه باستان شناسی کشور و استاد کرسی ایران شناسی و باستان شناسی در دانشگاه اشتراسبورگ فرانسه و استاد داوری، استاد کرسی زبان و ادبیات پارسی در دانشگاه هایدلبرگ آلمان بگذارم تا بر آن تقریظ هایی بنویسند و دیدگاه های خود را در زمینه بهبود آن با من در میان بگذارند. این دو دانشمند بزرگوار دیگر در میان ما نیستند. تنها چیزی را می تواند برایم آرامبخش باشد، این است که کتاب را به آن دو عزیز از دست رفته اهدا کنم.»
دکتر آریانفر یکی از تاریخپژوهان شناخته شده کشور است که کتابهای تاریخی زیادی را از زبان روسی به فارسی برگردان کرده است. او در رشته تاریخ در مسکو تحصیلات آکادمیک خود را به پایان رسانیده است.
کمیته مدافعین حقوقبشر خواهان حمایت بینالمللی ازخبرنگاران افغانستان شد

کمیتهی مدافعین حقوقبشر افغانستان در اعلامیهای نسبت به وضعیت بحرانی خبرنگاران و مدافعین حقوقبشر افغانستان که در کشورهای برازیل، ایران و پاکستان در انتظار ویزای بشردوستانه و بلا تکلیفی قرا دارند، ابراز نگرانی کرده و از جامعه جهانی خواسته که برای حل مشکلات خبرنگاران اقدام فوری نماید.
در اعلامیه این کمیته که روز دوشنبه، ۸ جدی/دی، منتشر شده، آمده که دهها خبرنگار و فعال حقوقبشر افغانستان که در چهار سال گذشته در زمینه آزادی بیان و افشای نقض حقوقبشر فعالیت داشتهاند، بهدلیل تهدیدهای مستقیم طالبان، تعقیب سازمانیافته و خطر بازداشت، ناچار به ترک افغانستان شدهاند و اکنون در وضعیت بلاتکلیفی و ناامنی بهسر میبرند.
کمیتهی مدافعین حقوقبشر افغانستان تأکید کرده که خبرنگاران و مدافعین حقوقبشر افغانستان مقیم پاکستان و ایران با خطر جدی اخراج اجباری روبهرو هستند؛ اقدامی که آنان را مستقیماً در معرض بازداشت خودسرانه، شکنجه و سایر نقضهای شدید حقوقبشری طالبان در افغانستان قرار میدهد.
این نهاد در اعلامیه خود افزوده است که بازگرداندن اجباری این افراد نقض آشکار تعهدات حقوقی بینالمللی از جمله کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان و اصل عدم بازگرداندن اجباری است و ادامه این روند، تهدیدی جدی علیه آزادی بیان و رسانههای مستقل افغانستان محسوب میشود.
در اعلامیه این نهاد آمده است که همزمان خبرنگاران و مدافعین حقوقبشر افغانستان که در برازیل قرار دارند نیز با مشکلات گستردهای چون نبود وضعیت حقوقی پایدار، بیکاری، مشکلات اقتصادی، موانع زبانی و دسترسی محدود به خدمات صحی و روانی روبهرو هستند؛ مسایلای که ادامهی فعالیت حرفهای آنان را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
کمیتهی مدافعین حقوقبشر افغانستان در پایان از دولتهای برازیل و فرانسه خواستهاند که تا روند صدور ویزاهای بشردوستانه را تسریع کنند و از کشورهای میزبان نیز خواسته تا از اخراج اجباری پناهجویان افغانستان خودداری کنند.
این در حالی است که امروز فعالان رسانهای افغانستان از بازداشت سه خبر نگار افغانستانی در کراچی پاکستان خبر دادند.
پنج تن در یک رویداد ترافیکی در هرات زخمی شدند

منابع محلی در ولایت غربی هرات گفتهاند که پنج تن در یک رویداد ترافیکی در این ولایت زخمی شدهاند.
به گفته منابع، این رویداد ساعت ۰۸:۳۰ صبح امروز سهشنبه، ۹ جدی/دی، در جاده عزیزآباد-شیندند، هرات رخ داده است.
منابع افزودهاند، این رویداد زمانی رخ داده که یک بس مسافربری نوع«۵۸۰» در اثر جاری شدن سیلاب از جاده منحرف و واژگون شده است.
زخمیان این رویداد و ۵۰ تن از سرنشینان آن جهت درمان و بررسیهای صحی به شفاخانه ولایتی هرات انتقال داده شدهاند.
این در حالی است که بامداد امروز در اثر واژگون شدن یک موتر فلانکوچ رویداد در ساحه برفک شهرستان مایمی ولایت بدخشان ۷ تن کشته و ۲ زخمی شدند.
سازمان ملل چندی پیش اعلام کرد که رویدادهای ترافیکی یکی از مرگبارترین رویدادها در افغانستان است.
خرابی جادهها، نبود علایم ترافیکی و بیاحتیاطی رانندگان از عوامل اصلی حوادث ترافیکی در کشور دانسته میشود.
سه خبرنگار افغانستانی در پاکستان بازداشت شدند

شماری از فعالان رسانهای در شبکههای اجتماعی از بازداشت سه خبرنگار افغانستانی مقیم پاکستان به نامهای ذکرالله یزدانی، عاشقالله جلالی و عتیقالله رحیمی توسط پولیس این کشور خبر دادهاند.
فعالان رسانهای نوشتهاند که پولیس پاکستان نیمههای دوشنبهشب، ۸ جدی/دی، با یورش به محل اقامت سه خبرنگار در منطقه«فیصلآباد» ایالت پنجاب پاکستان، آنها را بازداشت کرده است.
فعالان رسانه میگویند که این سه خبرنگار سابقه فعالیت در مخالفت با طالبان را دارند و در صورت اخراج به افغانستان، در معرض خطر جدی قرار میگیرند.
فعالین سیاسی و مدنی در شبکههای اجتماعی، از نهادهای حقوق بشری و حامی رسانهها و خبرنگاران خواستهاند که در جهت آزادسازی این سه خبرنگار اقدام نموده و از اخراج آنها توسط پولیس پاکستان به افغانستان جلوگیری نمایند.
در گذشته نیز گزارشهای متعددی از بازداشت خبرنگاران و فعالین مدنی افغانستان توسط پولیس پاکستان گزارش شده است.
شمار زیادی از خبرنگاران و فعالین مدنی افغانستان پس از تسلط دو باره طالبان، به ایران و پاکستان پناه بردهاند.
در بیشتر از یک سال گذشته ایران و پاکستان روند اخراج مهاجران افغانستان را تشدیدی بخشیده و روزانه صدها مهاجر را بازداشت و اخراج میکنند.
نهادهای بینالمللی فعال در حوزه مهاجرت و حقوق بشر، از این کشورها خواستهاند که ملاحظات حقوق بشری را در روند اخراج مهاجران در نظر داشته باشند.
رویداد مرگبار ترافیکی در بدخشان؛ ۷ تن کشته و ۲ تن زخمی شدند

منابع محلی در ولایت شمال شرقی بدخشان میگویند که در یک رویداد ترافیکی در شهرستان/ولسوالی مایمی این ولایت ۷ تن جان باخته و ۲ تن دیگر زخمی شدهاند.
به گفته منابع، این رویداد ساعت ۰۲:۰۰ بامداد امروز سهشنبه، ۹ جدی/دی، در ساحه ورفک شهرستان مایمی رخ داده است.
منابع افزودهاند، این رویداد زمانی رخ داده است که یک موتر نوع«فلان کوچ» از جاده منحرف و واژگون شده است.
زخمیان این رویداد جهت درمان به مرکز صحی شهرستان«مایمی» منتقل شدهاند.
خرابی جادهها، نبود علایم ترافیکی و بیاحتیاطی رانندگان از عوامل اصلی حوادث ترافیکی در افغانستان دانسته میشود.
حوادث ترافیکی یکی از مرگبارترین رویدادها در افغانستان به شمار میرود.