همگرایی جریانهای سیاسی مخالف طالبان برای عبور از بحران
عمدهترین جریانهای سیاسی مخالف طالبان و شماری از چهرههای سیاسی مستقل در یک گردهمآیی بیسابقه سیاسی، اعلام کردند که برای نخستینبار به یک توافق مشترک برای عبور از بحران کنونی کشور دستیافته و با هم «همصدا» شدهاند.
شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان، مجمع ملی برای نجات، و حرکت ملی برای صلح و عدالت سه جریان عمده سیاسی مخالف طالبان هستند که امروز سهشنبه، ۱۸ قوس/آذر، در یک نشست مجازی از آغاز تلاشها برای انجام گفتوگوهای داخلی برای عبور از بحران به حمایت جامعه جهانی و کشورهای منطقه سخن گفتند.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، عطامحمد نور، رییس حزب جمعیت اسلامی، مارشال عبدالرشید دوستم، معاون پیشین ریاست جمهوری، محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، محمد یونس قانونی، رییس پیشین پارلمان، حنیف اتمر، وزیر امور خارجه پیشین، محمد اسماعیل خان از اعضای رهبری جمعیت اسلامی افغانستان، از چهرههای شاخص سیاسی در نشست امروز بودند که بر لزوم اتحاد نیروهای سیاسی مخالف طالبان تاکید کردند. در کنار اشخاص یاد شده، شمار دیگری از چهرههای سیاسی نیز حضور داشتند.
اشتراک کنندگان این نشست در اعلامیه مشترکی خواستار ایجاد قانون اساسی جدید، فراهمسازی زمینه برای توافقات سیاسی و برگزاری انتخابات در سطوح ملی و محلی شدند.
در این اعلامیه آمده که «بحران سیاسی افغانستان باید از طریق مذاکرات همهشمول با تضمین شورای امنیت، کشورهای منطقه و جامعه جهانی حل شود.»
آنان همچنین بر تدوین یک نقشه راه سیاسی برای آینده کشور با تضمین اجرایی شورای امنیت سازمان ملل و جامعه جهانی تاکید کردند.
در اعلامیه مشترک جریانهای سیاسی مخالف طالبان گفته شده که توافق سیاسی مورد نظر باید الزامآور باشد و صلح پایدار، آشتی ملی و ایجاد یک نظام مشروع را تضمین کند.
اعلامیه بر اعاده حاکمیت ملی از طریق یک نظام مشروع مردمی تأکید کرده و از تلاش هماهنگ نیروهای سیاسی و مدنی برای رسیدن به توافقات همهشمول و برگزاری انتخابات آزاد و سراسری سخن گفته است.
در اعلامیه همچنین بر «جلوگیری از تبدیل شدن افغانستان به میدان رقابت بیگانگان» تأکید شده است.
نشست امروزی مخالفان طالبان با واکنشهای گسترده در شبکههای اجتماعی روبرو شده است.
شماری از فعالان سیاسی و مدنی این نشست را برای بیرون رفت از وضعیت بحرانی کنونی مهم ارزیابی کردهاند، اما شماری با دید انتقادی به آن نگریسته و با اشاره به عملکرد ناصواب رهبران سیاسی شامل در این نشست در مدیریت بحرانهای سیاسی، تشکیل ایتلاف جدید را ناپایدار توصیف کردهاند.
رهبران سیاسی مخالف طالبان در گذشته نیز بارها بر لزوم اتحاد و همسویی برای پیشبرد مبارزه موثر در برابر طالبان تاکید کردهاند اما در عمل تا کنون این جریانها کار ملموسی در جهت ایجاد چالشهای جدی فرا راه طالبان انجام ندادهاند. منتقدان میگویند که رهبران سیاسی مخالف طالبان اراده و برنامه جدی برای پیگیری تعهدات شان ندارند.
ناظران میگویند که همآیش رهبران سیاسی مخالف طالبان بازتاب تلاشهای برخی از کشورهای منطقه برای مدیریت بحران سیاسی افغانستان نیز است.
برخیها از ایران به عنوان یکی از کشورهایی یاد میکنند که در این اواخر تلاش کرده مخالفان طالبان را گرد یک محور جمع نموده و زمینه گفتوگوی آنان را با طالبان فراهم سازند.
طالبان به این نشست تا کنون واکنش نشان ندادهاند اما در گذشته این گروه نشستهای مخالفان خود را بیاهمیت خوانده و برای گفتوگو با آنان تمایل نشان ندادهاند.
طالبان یک حاکمیت تک قومی و تک گروهی را ایجاد کرده و به مطالبات جهانی و منطقهای برای تشکیل حکومت فراگیر و ملی پاسخ مثبت ندادهاند.
اما برخی از آگاهان میگویند که طالبان پس از فشارهای فزاینده پاکستان، متوجه ضرورت تشکیل اجماع ملی و فراگیرسازی حکومت شدهاند و احتمالاً این گروه به کشورهای منطقه چراغ سبز گفتوگو با مخالفان را روشن کردهاند. فشارهای پاکستان به شکل بیسابقهای بر طالبان افزایش یافته و ناظران میگویند که این گروه برای نخستین بار در بیش از چهار سال اخیر، خطر از دست دادن قدرت را احساس میکند.
چین: طالبان و پاکستان برای حفظ ثبات منطقه، تنشها را با گفتوگو حل کنند
وزارت امور خارجه چین یک بار دیگر از طالبان و پاکستان خواسته که از طریق گفتوگو در جهت حل تنشها تلاش کنند.
گوجیاکوآن، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، امروز سهشنبه، ۱۸ قوس/آذر، در یک نشست خبری از پاکستان و طالبان خواسته که تنشهای خود را به صورت مسالمتآمیز مدیریت کنند و اختلافات را از طریق گفتوگو و مشاوره برای حفظ ثبات منطقه حل کنند.
او با اشاره به مشترکات تاریخی و فرهنگی میان پاکستان و افغانستان، ابراز امیدواری کرده که«پاکستان و طالبان برای حل تنشهای خود از طریق گفتوگو و مشاوره ادامه دهند، وضعیت تنشزا را کاهش دهند و منطقه را آرام و باثبات نگه دارند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه چین افزوده که کشورش آماده همکاری با جامعه بینالمللی در زمینه بهبود روابط میان پاکستان و طالبان میباشد.
چین در گذشته نیز بر لزوم گفتوگو میان طالبان و پاکستان تاکید کرده و حفظ ثبات منطقهای را از اولویتهای خود عنوان کرده است.
ناظران میگویند که چین با توجه به سرمایهگذاری گسترده در افغانستان و پاکستان نگران برهم خوردن اوضاع امنیتی و سیاسی در این دو کشور است و تلاش دارد تا تنشها را کاهش دهد. به اعتقاد ناظران تا کنون تلاشهای چنین در این خصوص بینتیجه بوده است.
تنشها میان طالبان و پاکستان که اکنون به باور آگاهان امور به مرزهای برگشت ناپذیر رسیده، برغم میانجگیری کشورهای منطقه از جمله قطر، ترکیه و عربستان فروکش نکرده است. هم اکنون مرزهای پاکستان بر روی افغانستان بسته است و هر آن احتمال وقوع درگیری نظامی در مرز وجود دارد.
در حال حاضر ایران تلاش دارد تا میان پاکستان و طالبان میانجیگری کند. این کشور از برگزاری یک نشست منطقهای با حضور چین و روسیه در ماه جاری میلادی با هدف کاهش تنشها میان طالبان و پاکستان خبر داده است.
موضوع محوری تنش میان طالبان و پاکستان، چگونگی مهار تحریک طالبان پاکستان است که اسلامآباد طالبان را متهم به حمایت از آن میکند. پاکستان میگوید که با برگشت طالبان به قدرت در افغانستان طالبان پاکستانی حملات خود را بر نیروهای امنیتی این کشور تشدید کرده است. مقامهای پاکستانی از طالبان میخواهند که برای مهار طالبان پاکستان تعهد کتبی بدهد. طالبان اما حاضر به ارایه تعهد نشدهاند.
روز گذشته مارشال عاصم منیر، به که به تازگی به سمت فرمانده کل نیروهای مسلح پاکستان ارتقا کرده، اعلام کرد که طالبان افغانستان از میان طالبان پاکستان و پاکستان فقط میتواند یکی را انتخاب کند.
سازمان ملل از افزایش گرسنگی و سوء تغذیه در افغانستان هشدار داد
سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل-فائو، گفته که گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان بهگونه بیپیشینهای افزایش یافته است.
این سازمان امروز در گزارشی گفته که با فرارسیدن زمستان و کمبود بودجه، کودکان بیشتری در افغانستان زیر سلطهی گروه طالبان جانهایشان را از دست خواهند داد.
در گزارش این سازمان آمده است:«وقتی حمایتهای مناسب به موقع به کشاورزان برسد، آنان میتوانند غذا تولید کنند، درآمد کسب کنند و حتا در شرایط سخت و در مواجهه با بحرانهای مکرر، خانوادههای خود را سالم نگه دارند.»
چندی پیش سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل ـ فائو، در گزارشی گفته بود که افغانستان در میان شش کشور گرسنه جهان، در رده نخست قرار گرفته و عنوان«گرسنهترین» کشور جهان را کسب کرده است.
طالبان به عنوان گروه حاکم در افغانستان در چهار سال گذشته هیچ طرح و برنامهای برای رفع گرسنگی مردم ارایه نکردهاند.
در روزهای اخیر نهادهای مختلف وابسته به سازمان ملل درباره ابعاد فاجعه بشری در افغانستان هشدار داده و تاکید کردهاند که در صورت انجام نشدن اقدامات فوری از سوی جامعه جهانی، جان انسانهای بیشتری در افغانستان در معرض خطر قرار میگیرد.
طالبان دو جوان را در پروان تیرباران کردند
منابح محلی در ولایت پروان میگویند که جنگجویان طالبان شبهنگام دو جوان را در شهرستان/ولسوالی جبلالسراج ولایت پروان تیرباران کردند.
منابع امروز سهشنبه، ۱۸ قوس/آذر، به خبرگزاری پورانا گفتند که این جوانان وحید و شکور نام داشتند و باشندگان اصلی روستاهای«دوبندی» و«سنگی محمدخیل» منطقه گلبهار بودند. اجساد کشته شدگان امروز به خاک سپرده شده است.
به گفته منابع، جنگجویان گروه طالبان این جوانان را ساعت ۱۲ دوشنبهشب،۱۷ قوس/آذر، هنگام برگشت از یک مهمانی در روستای«کوچه پایان»، در کنار رودخانه پنجشیر تیرباران کردهاند.
منابع مردمی در منطقه گلبهار پروان میگویند که جوانان کشته شده مصروف کشاورزی بوده و با هیچ شخص و یا گروه مخالف طالبان در ارتباط نبودهاند.
دلیل تیرباران شدن این جوانان توسط طالبان تا کنون مشخص نشده است.
طالبان تا کنون در این مورد اظهار نظری نکردهاند.
در گذشته نیز گزارشهای متعددی از تیرباران شدن جوانان و نظامیان پشین در ولایت پروان توسط طالبان به نشر رسیده است.
پروان در جوار ولایت پنجشیر موقعیت دارد و در گذشته یکی از مراکز مقاومت ضد طالبان بود.
باشندگان پروان میگویند که رفتار طالبان با مردم این ولایت عقدهمندانه و خصمانه است و جوانان پروان به بهانههای مختلف مورد آزار و اذیت طالبان قرار میگیرند.
مرگبارترین حمله جبهه مقاومت به طالبان در پنجشیر؛ ۱۷ عضو طالبان کشته شدند
جبهه مقاومت ملی در خبرنامهای گفته است که نیروهایش«یک عملیات پیچیده و هدفمند را در شهرستان/ولسوالی دره ولایت پنجشیر بر یکی از قرارگاههای مهم طالبان» راهاندازی کردهاند که در نتیجه آن ۱۷ عضو طالبان به شمول رییس ارکان یکی از کندکهای لوای خاص وزارت دفاع طالبان در پنجشیر، کشته شده و ۵ عضو دیگر این گروه زخمی شدهاند.
براساس خبرنامه جبهه مقاومت ملی، این عملیات ساعت ۶ شام گذشته، ۱۷ قوس/آذر، در دو مرحله بهگونهای اجرا شده که ابتدا نیروهای مقاومت در قرارگاه طالبان ماین جاسازی شده را منفجر کردهاند و سپس هنگامی که طالبان مشغول جمعآوری اجساد خود شدهاند، نیروهای مقاومت حمله راکتی انجام دادهاند که در اثر آن تلفات سنگینی بر طالبان وارد گردیده است.
این قرارگاه طالبان در روستای منچستو دره عبدالله خیل شهرستان دره ولایت پنجشیر واقع شده و از یکی از قرارگاههای مرکزی گروه طالبان به شمار میرفت.
در خبرنامه جبهه مقاومت ملی آمده است که در هنگام اجرای عملیات، در این قرارگاه ۵۰ عضو گروه طالبان حضور داشتند که در نتیجه عملیات قرارگاه به صورت کامل تخریب گردیده است.
خبرنامه میافزاید که در این عملیات به نیروهای جبهه مقاومت ملی و غیرنظامیان هیچ آسیبی نرسیده است.
صبح امروز منابع محلی از وقوع دو انفجار مهیب در شهرستان دره ولایت پنجشیر خبر دادند. در گزارشهای اولیه آمار دقیق تلفات طالبان مشخص نشده بود اما برخی از منابع از کشته و زخمی شدن حدود چهل جنگجوی طالبان خبر داده بودند.
منابع مردمی همچنان از احتمال حمله پهپادی بر قرارگاه طالبان سخن گفته بودند اما در خبرنامه جبهه مقاومت ملی به این موضوع اشاره نشده است.
گفتنی است که این حمله یکی از مرگبارترین حملات جبهه مقاومت ملی بر طالبان ظرف ماههای آینده به شمار میرود.
پنجشیر در گذشته یکی از اصلی ترین پایگاههای جنبش مقاومت ضد طالبان بود. طالبان در چند سال اخیر، بیش از بیست هزار نیروی جنگی خود را در پنجشیر مستقر کرده که هدف آن جلوگیری از حملات جبهه مقاومت خوانده شده است.
در روزهای اخیر، برخی از رسانهها گزارش دادند که طالبان دو هزار نیروی خود را از پنجشیر به بدخشان و هلمند منتقل کردهاند.
سه پناهجوی افغانستانی در رویداد ترافیکی در ایران جان باخته و ۱۰ تن زخمی شدند
رسانههای ایران به نقل از پولیس این کشور گزارش دادهاند که بامداد امروز، سهشنبه، ۱۸ قوس/آذر، یک رویداد ترافیکی در ساحه«جهرم» از مربوطات استان سیستان و بلوچستان به وقوع پیوسته که در آن سه تن جان باخته و ۱۰ تن دیگر زخمی شدهاند.
خبرگزاری ایراف به نقل از محمد رحمانیان سخنگوی اورژانس منطقه جهرم گزارش داده که این رویداد در پی واژگونی یک موتر نوع پژو رخ داده و قربانیان«اتباع خارجی» بودهاند.
به گزارش ایراف، این رویداد ساعت ۶:۲۹ صبح رخ داده و نیروهای امدادی بلافاصله به محل اعزام شدهاند.
محمد رحمانیان گفته که در این رویداد«۱۳ نفر مصدوم شدند که متأسفانه دو تن در محل و یک نفر پس از انتقال به بیمارستان جان باختند. سایر مصدومان با آمبولانس و اتوبوسآمبولانس به بیمارستانهای پیمانیه و سیدالشهدا جهرم منتقل شدند.»
در یک ماه اخیر دستکم سه حادثه ترافیکی مرگ بار در استان سیستان و بلوچستان ایران گزارش شده که در همه موارد قربانیان شهروان پناهجوی افغانستانی بودهاند. کسانی که به صورت قاچاقی وارد ایران شده و دنبال کار و پناهگاه هستند.
منابع آگاه میگویند که در مسیرهای قاچاقی ورود به ایران، قاچاقچیان تعداد زیادی از پناهجویان را در یک موتر سوار میکنند و از ترس تعقیب پولیس با سرعت غیرمجاز حرکت میکنند که خطر واژگون شدن موتر و وقوع حادثه بسیار بالا است.
این در حالی است که چند روز پیش منابع محلی از کشته شدن ۱۰ نفر از پناهجویان در نتیجه تیراندازی نیروهای مرزی ایران خبر دادند. طالبان در هرات اعلام کردند که به کنسولگری ایران در هرات اعتراضنامه خود را برای رسیدگی به این رویداد تحویل دادهاند.
برغم اخراج گسترده مهاجران از ایران، به دلیل فقر و بیکاری گسترده در افغانستان، هنوز هم شماری از جوانان با تقبل خطرهای جانی جدی به شکل قاچاقی به ایران میروند.
اوچا از کمک بشردوستانه ۴.۶۶ میلیون دالری دانمارک به افغانستان خبر داد
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل-اوچا، امروز، سهشنبه، ۱۸ قوس/آذر، در اعلامیه از کمک ۴.۶۶ میلیون دالری دانمارک به صندوق بشردوستانه افغانستان خبر داده است.
اوچا گفته که این بسته کمکی برای خانوادههای آسیبدیده از رویدادهای اضطراری، حیاتی است.
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل پیشتر اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۲ میلیون نفر در افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت.
این اداره گفته که برای تامین نیازهای اساسی حدود ۱۷ میلیون نفر در سراسر افغانستان در سال آینده، به ۱.۷۲ میلیارد دالر کمک نیاز دارد.
پیش از این اوچا و سایر نهادهای بینالمللی کمک کننده به افغانستان، بارها نسبت به کاهش چشمگیر کمکهای بشردوستانه جهانی به افغانستان ابراز نگرانی کردهاند.
بهدلیل کاهش حمایتهای جهانی، دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل درخواست بودجه خود را برای سال آینده کاهش داده است.
طالبان به عنوان گروه حاکم در افغانستان نه تنها طرح و برنامهای برای کاهش فقر و گرسنگی در کشور ارایه نکردهاند، بلکه سیاستهای ضد حقوق بشری طالبان و مداخلات مستقیم این گروه در روند امدادرسانی باعث شده که بسیاری ازکشورهای کمک کننده، کمکهای خود را متوقف یا با درصدی بلندی کاهش بدهند. این امر باعث تشدید فقر و گرسنگی در افغانستان شده ونهادهای ناظر پیوسته از تعمیق فاجعه بشری در کشور هشدار دادهاند.
در حال حاضر بخش اعظم نیازمندی معیشتی حدود نیمی از جمعیت افغانستان از طریق کمکهای خیریه کشورهای کمک کننده تامین میشود.
گواهی شهروندان امریکایی از«نیکوکاری» یک خانواده افغانستانی
گروهی از شهروندان امریکایی شامل همسایگان، دوستان، معلمان و باشندگان محل به اداره محلی مهاجرت در نیویارک رفته و از نیکوکاری یک خانواده افغانستانی که تحت بازرسی این اداره قرار گرفته، گواهی دادهاند. آنان به اداره مهاجرت گفتهاند که خانواده افغانستانی رفتار نیک و پسندیده با همسایگان داشته است.
خانواده چهار نفره افغانستانی که شامل پدر، مادر و دو پسر دانشآموز آنان میشود، به اداره مهاجرت در محل اقامت شان در منطقه مالتای نیویارک فراخوانده شده بودند. به گفته رسانههای محلی، این خانواده پس از دریافت دستور گزارشدهی به اداره مهاجرت، از احتمال بازداشت یا جدایی اعضای خانواده نگران بودهاند.
اما مردم محل به صورت خودجوش به اداره مهاجرت در محل حضور یافته و به مسوولان اداره مهاجرت گفتهاند که اعضای این خانواده افغانستانی با باشندگان محل رفتار نیکو داشته و فرزندان شان نیز دانشآموزان با استعدادی هستند.
درگزارشها آمده که پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، پدر این خانواده افغانستانی که با امریکاییها کار میکرد، درخواست انتقال به امریکا کرده و با دریافت ویزای دوساله همراه با خانواده خود وارد امریکا شده است.
طبق گزارش رسانههای محلی، این خانواده پس از پنج ساعت انتظار در اداره مهاجرت و انجام مراحل انگشتنگاری و تایید اعتبار اسناد اقامتی شان به خانه برگشتهاند.
اخیراً و در پی حمله یک شهروند افغانستان به دو سرباز گارد ملی امریکا، دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا دستور بررسی مجدد پروندههای مهاجرتی و پناهندگی شهروندان افغانستان و توقف روند صدور ویزا به آنان را صادر کرد. سپس اداره مهاجرت امریکا و وزارت امور خارجه این کشور از روی دست گرفتن اقدامات اجرایی در زمینه بررسی پروندههای مهاجرتی خبر دادند.
طبق گزارش رسانهها، در روزهای اخیر بازداشت شهروندان افغانستان در امریکا افزایش یافته و نگاه شکاکانه ادارههای تنفیذ قانون به مهاجران افغانستانی بیشتر شده است.
با این حال، آگاهان امور اجتماعی میگویند که جامعه امریکا این ویژهگی را دارد که مردم زیاد تحت تاثیر جو حاکم سیاسی-امنیتی قرار نمیگیرند و شهروندان این کشور و نهادهای اجتماعی-مدنی برخورد منصفانه و انسانی به پدیده مهاجرت دارند. شهادت گروهی از باشندگان یک محله در اداره مهاجرت به نیکوکاری یک خانواده افغانستانی، مصداق این مدعا دانسته میشود.
جبهه مقاومت، از کشته شدن یک عضو طالبان در هرات خبر داد
جبهه مقاومت ملی با نشر خبرنامهای گفته است که نیروهایش دوشنبهشب، ۱۷ قوس/آذر، در ولایت هرات بر افراد طالبان حمله کردهاند که در نتیجه آن یک عضو طالبان کشته شده است.
در خبرنامه جبهه مقاومت ملی آمده است که این حمله ساعت ۱۰ شب در ساحه «گنج شالبافان» از مربوطات ناحیه ۱۴ شهر هرات بر افراد استخبارات طالبان انجام شده و در آن به نیروهای جبهه مقاومت ملی و افراد غیرنظامی آسیبی نرسیده است.
خبرنامه میافزاید که در جریان این عملیات یک میل اسلحه طالبان نیز به دست نیروهای جبهه مقاومت ملی افتاده است.
طالبان در این باره اظهار نظر نکردهاند. این گروه اغلب حملات جبهات نظامی مخالف خود را انکار میکند.
هرات یکی از ولایتهایی است که هر از گاهی جبهه مقاومت ملی مسوولیت انجام حملاتی را بر طالبان در آن به عهده میگیرد.
دولت- ملت یا دولت- قوم؟
در افغانستان در قرن بیستم وقتی ایده دولت- ملت وارد شد، دولت- ملت نه بر محور یک ملت تخیلی جدید، بلکه بر محور یکی از اقوام شکل داده شد و در واقع دولت- ملت که قرار بود از قومگرایی عبور کند و دور محور بزرگتر شکل بگیرد، به دولت- قوم تبدیل شد و کوشش شد که این قوم به ملت ارتقا کند. تناقض ملتسازی از همینجا آغاز شد و در نهایت امروز به بن بست رسید.
