رسانه ایرانی: سیاستهای آبی طالبان، نشاندهنده رویکرد غیرمسوولانه و تهاجمی است
پایگاه خبری-تحلیلی ایراف، با اشاره به افتتاح بند آبی پاشدان در هرات، به بررسی سیاستهای آبی طالبان پرداخته است.
در این گزارش آمده است:«چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، سیاستهای آبی این گروه با پروژههایی چون سد پاشدان و کمالخان، نه تنها بحران آب در داخل افغانستان را تشدید کرده بلکه با کاهش شدید حقابه ایران و تهدید رودخانههای مرزی، پیامدهای زیستمحیطی و انسانی گستردهای همچون خشک شدن تالاب هامون، کمبود آب شرب در شرق ایران و افزایش تنشهای منطقهای را رقم زده است.»
نویسنده افزوده است:«سیاستهای آبی طالبان در افغانستان، بهویژه در پروژههایی نظیر سد پاشدان، نه تنها نشاندهنده مدیریت غیرمسئولانه منابع آبی است، بلکه بهعنوان ابزاری برای ایجاد تنشهای منطقهای و نقض حقوق همسایگان بهکار گرفته شده است. این سیاستها، که فاقد هرگونه برنامهریزی پایدار و هماهنگی بینالمللی است، نه تنها اکوسیستمهای شکننده منطقه را تهدید میکند، بلکه زندگی میلیونها نفر را در معرض خطر قرار داده است.»
در باره سد پاشدان، در این گزارش آمده است:«سد پاشدان، واقع در شهرستان کرخ ولایت هرات بر روی رودخانه هریرود، یکی از پروژههای کلیدی طالبان است که بدون توجه به معاهدات بینالمللی و حقوق کشورهای پاییندست، بهویژه ایران و ترکمنستان، پیش میرود. این سد با ظرفیت ذخیرهسازی ۴۵ میلیون متر مکعب آب، قرار است برای آبیاری زمینهای کشاورزی و تولید برق مورد استفاده قرار گیرد. طبق گزارشها، تا نوامبر ۲۰۲۴، بیش از ۸۰ درصد ساخت این سد تکمیل شده و آبگیری آن آغاز شده است. رودخانه هریرود منبع حیاتی برای تأمین آب شرب بیش از ۲ میلیون نفر در استان خراسان رضوی ایران، بهویژه شهر مشهد است. همچنین، این رودخانه برای کشاورزی و حفظ اکوسیستم منطقهای، از جمله تالابهای مرزی، نقش کلیدی دارد. ساخت سد پاشدان میتواند جریان آب به ایران را تا ۵۰-۷۰ درصد در فصول خشک کاهش دهد که پیامدهای فاجعهباری برای کشاورزی، اقتصاد و ثبات اجتماعی در شرق ایران به همراه دارد. برای مثال، کاهش جریان آب در گذشته به دلیل سدهای مشابه مانند سد سلما، تا ۷۳ درصد جریان هریرود به ایران را مختل کرده است. این مسئله میتواند به مهاجرت اجباری، افزایش تنشهای اجتماعی و تشدید بحرانهای زیست محیطی مانند طوفانهای گرد و غبار منجر شود.»
گزارش میافزاید:«طالبان بدون هیچگونه مشورت با ایران یا ترکمنستان، این پروژه را پیش برده و حتی از ارائه دادههای شفاف درباره تأثیرات آن خودداری کرده است. این رویکرد یکجانبه، نقض آشکار اصول مدیریت منابع آبی مشترک است که بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی، مانند کنوانسیون ۱۹۹۷ سازمان ملل در مورد استفاده غیرناویگیشنی از آبراههای بینالمللی، الزامآور است.»
نویسنده افزوده است:«سیاستهای آبی طالبان فراتر از سد پاشدان، شامل پروژههای متعددی است که همگی نشاندهنده رویکردی غیرمسئولانه و تهاجمی هستند. یکی از نمونههای بارز، سد کمال خان روی رودخانه هلمند است که از زمان تکمیل آن در ۲۰۲۱، جریان آب به ایران را به شدت کاهش داده است. بر اساس معاهده ۱۹۷۳ بین ایران و افغانستان، افغانستان موظف است سالانه ۸۵۰ میلیون متر مکعب آب (معادل ۲۶ متر مکعب در ثانیه) به ایران تحویل دهد. اما گزارشها نشان میدهد که ایران در سالهای اخیر کمتر از ۴ درصد این میزان را دریافت کرده است.
این نقض معاهده، تالاب بینالمللی هامون را که زمانی هفتمین تالاب بزرگ جهان با وسعت ۴۰۰۰ کیلومتر مربع بود، به یک بیابان خشک تبدیل کرده است. خشک شدن هامون نه تنها اکوسیستم منطقه را نابود کرده، بلکه منجر به افزایش بیماریهای تنفسی مانند سل و برونشیت در سیستان و بلوچستان ایران شده و اقتصاد محلی را فلج کرده است. به گفته کارشناسان، احیای هامون نیازمند حداقل ۶ میلیارد متر مکعب آب است.»
در این گزارش در باره پروژه کانال قوشتپه روی رودخانه آمو، آمده است:« سالانه تا ۱۰ میلیارد متر مکعب آب را منحرف میکند، تهدیدی جدی برای کشورهای پاییندست مانند ازبکستان و ترکمنستان است. این پروژه میتواند به خشک شدن کامل دریای آرال، که پیشتر به دلیل انحراف آب تا ۹۰ درصد کوچک شده، منجر شود. همینطور، طالبان از آب بهعنوان ابزاری سیاسی استفاده میکند.»
نویسنده در ادامه داشته است:«سیاستهای آبی طالبان تأثیرات مخربی بر ایران داشته است. رودخانههای هریرود و هلمند منابع اصلی آب برای شرق ایران هستند، جایی که بیش از ۳.۴ میلیون نفر به این منابع وابستهاند. سد پاشدان میتواند جریان آب به خط لوله دوستی (مشترک با ترکمنستان) را که ۱۸۲ کیلومتر آب را به مشهد منتقل میکند، به شدت کاهش دهد. این مسئله میتواند به کمبود آب شرب، کاهش تولید کشاورزی و افزایش مهاجرت از مناطق شرقی ایران منجر شود.
تالاب هامون، که دو سوم آن در ایران قرار دارد، از سال ۲۰۰۰ تقریباً به طور کامل خشک شده است. این تالاب زمانی زیستگاه گونههای منحصر به فردی مانند گوزن زرد ایرانی بود، اما اکنون به منبع اصلی طوفانهای گرد و غبار تبدیل شده که سلامت میلیونها نفر را در ایران و پاکستان تهدید میکند. آمار نشان میدهد که طوفانهای گرد و غبار در سیستان و بلوچستان از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، ۳۰۰ درصد افزایش یافته و منجر به کاهش ۴۵ درصدی تولید محصولات کشاورزی در این منطقه شده است.»
در ادامه آمده است:«سیاستهای آبی طالبان نه تنها برای همسایگان، بلکه برای خود افغانستان نیز مخرب است. این رژیم با وجود بحران مالی شدید، پروژههای عظیمی مانند سد پاشدان را که ۸۵ درصد آن پیش از روی کار آمدن طالبان تکمیل شده بود، ادامه میدهد، اما فاقد زیرساختها و دانش لازم برای مدیریت پایدار است. به عنوان مثال، کاهش عمق برف در هندوکش مرکزی، که منبع اصلی رودخانههای افغانستان است، جریان آب را تا ۳۰ درصد کاهش داده است. با این حال، طالبان بدون توجه به تغییرات اقلیمی، به ساخت سدهای جدید ادامه میدهد.»
گزارش میافزاید:«در داخل افغانستان، شهر کابل تا سال ۲۰۳۰ در معرض خطر بیآبی کامل قرار دارد و ۶ میلیون نفر را تهدید میکند. در عین حال، طالبان آب را در مناطقی مانند هلمند هدر میدهد، جایی که آب اضافی بدون استفاده رها میشود. این ناکارآمدی، همراه با همکاری با شرکتهای خارجی مانند شرکتهای آذربایجانی برای ساخت سد، نشاندهنده اولویتبندیهای اشتباه و عدم توجه به نیازهای واقعی مردم است.»
این گزارش نتیجه گرفته است:«سیاستهای آبی طالبان، با محوریت پروژههایی مانند سد پاشدان، نه تنها به نفع افغانستان نیست، بلکه فاجعهای زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی برای منطقه به بار آورده است. کاهش ۷۳ درصدی جریان هریرود، خشک شدن تالاب هامون، و تهدید ۳.۴ میلیون نفر در ایران تنها بخشی از پیامدهای این سیاستهاست. طالبان باید به معاهدات پایبند باشد، مذاکرات شفاف با همسایگان را آغاز کند و از آب بهعنوان ابزار سیاسی دست بکشد. در غیر این صورت، سیاستهای خودخواهانه طالبان به تشدید بحرانهای انسانی و زیستمحیطی منجر خواهد شد که اثرات آن برای دههها باقی خواهد ماند.»
جبهه مقاومت از کشته شدن ۲ عضو طالبان در کندز خبر داد
جبهه مقاومت ملی، جمعهشب، ۲۴ اسد/مرداد، در خبرنامهای گفته است که نیروهایش «عملیات هدفمند»خود را بالای یک ایستبازرسی طالبان در مربوطات حوزه چهارم امنیتی شهر کندز انجام دادهاند که در نتیجه آن ۲ عضو طالبان کشته شده و ۲ عضو دیگر زخمی شدهاند.
در خبرنامه آمده که «این عملیات حوالی ساعت ۸:۰۰ شب بالای افراد قوماندانی تولی حوزه چهارم، مستقر در امتداد سرک نوآباد و خواجهمشهد انجام شد.»
جبهه مقاومت افزوده که در این عملیات به نیروهایش و غیرنظامیان آسیبی نرسیده است.
در دو ماه اخیر جبهه مقاومت ملی اخباری در باره حمله نیروهایش بر مواضع طالبان نشر کرده بود.
جبهه آزادی: در یک سال اخیر ۸۸ حمله علیه طالبان انجام دادیم و ۲۲۵ طالب را کشتیم
جبهه آزادی افغانستان اعلام کرده که نیروهایش در یک سال گذشته با انجام ۸۸ حمله بر پایگاهها، قرارگاهها، ایستهای بازرسی و محلات تجمع طالبان، ۲۲۵ عضو این گروه را کشتهاند.
براساس اعلامیه جبهه آزادی افغانستان که امروز، شنبه، ۲۵ اسد/مرداد، نشر شده، نیروهای این جبهه در کابل، کندز، تخار، بغلان، بلخ، کاپیسا، هرات، فاریاب، پروان، پنجشیر، سرپل، لغمان و بادغیس علیه طالبان عملیات انجام دادهاند.
اعلامیه میافزاید که در این حملات ۱۷۳ عضو طالبان نیز زخمی شدهاند.
براساس آمار جبهه آزادی، بیشترین حملات این جبهه در کابل و کندز بوده است.
نیروهای این جبهه عمدتا از طرف شب عملیات چریکی علیه طالبان انجام میدهند؛ اما طالبان عمدا حملات مخالفان خود را رد یا انکار میکنند.
«جبهه آزادی افغانستان» افزوده است که از بهار امسال مأموران امر به معروف طالبان را جزء اهداف مشروع خود کرده و در این مدت ۱۴ محتسب این گروه در سه ولایت هدف قرار گرفتهاند که کشته یا زخمی شدهاند.
جبهه آزادی در بیانیه خود با اشاره به چهارسالگی سلطهی طالبان گفته است که افغانستانِ در انزوای مطلق بینالمللی به «زندان و شکنجهگاه» برای شهروندان این کشور و بهشت امن برای تندروان و هراسافکنان منطقهای و بینالمللی مبدل شده است.
این جبهه گفته است که در «چهارمین سال مبارزه برای برگرداندن مالکیت مردم افغانستان به سرزمین و سرنوشتشان، با احترام به تلاشها، دادخواهیها، اعتراضات و قربانیهای زنان شجاع و آگاه میهن، به ارجحیت مبارزهی میدانی و همه جانبه برای براندازی امارت طالبانی و همصدایی و همنوایی بیچونوچرا با نهضت آزادیبخش میهن تأکید میکند»
