ای اف جی: خبرنگاران افغانستان نه در داخل امنیت دارند نه در خارج
فدراسیون بینالمللی خبرنگاران-ای اف جی، در گزارش تازه خود از افزایش تهدیدها، بازداشتهای خودسرانه و خطر اخراج خبرنگاران افغانستان در پاکستان خبر داده و گفته که خبرنگاران تبعیدی نهتنها از تهدیدهای طالبان در امان نیستند، بلکه با مشکلات قانونی و اقتصادی نیز مواجهاند.
در این گزارش که روز جمعه، ۲۴ حوت اسفند، منتشر شد، آمده که آزادی رسانهها در افغانستان از زمان بازگشت طالبان در سال ۲۰۲۱ بهشدت محدود شده و بسیاری از خبرنگاران مجبور به فرار شدهاند.
فدراسیون بینالمللی خبرنگاران در بیستودومین گزارش سالانه خود از وضعیت آزادی مطبوعات در جنوب آسیا، گفته که طالبان حداقل ۱۴ خبرنگار را بهطور غیرقانونی بازداشت کرده و در سال ۲۰۲۳، ۸۵ مورد خشونت علیه خبرنگاران ثبت شده است.
این نهاد گفته که فشارها بر پناهندگان افغانستان در ماههای اخیر در پاکستان افزایش یافته که بر خبرنگاران مقیم پاکستان نیز تاثیر منفی زیادی گذاشته است.
ادریس سادات یکی از خبرنگاران افغانستان مقیم پاکستان در صحبت با فدراسیون بینالمللی خبرنگاران گفته که«انتشار گزارشهای انتقادی علیه طالبان خطرناک است.»
در گزارش این نهاد تصریح شده که شماری از خبرنگاران مقیم پاکستان از فشارهای مختلف امنیتی و اقتصادی شکایت دارند و برخی از آنان در معرض اخراج اجباری قرار دارند.
فدراسیون بینالمللی خبرنگاران از جامعه جهانی خواسته است تا حمایت بیشتری از خبرنگاران افغانستان انجام داده و برای تأمین امنیت و اسکان مجدد آنها در کشورهای امن اقدام کند.
نشست امنیتی کندهار در غیاب حقانی؛ آیا در این نشست در باره حقانی تصمیمگیری شد؟!
رسانههای طالبان از چند روز به این سو در باره نشستی که روز پنجشنبه، ۲۳ حوت/اسفند، در کندهار از سوی کمسیون امنیتی و تصفیه طالبان برگزار شد، اطلاعرسانی کردند و این نشست را مهم خواندند.
اما غیبت سراجالدین حقانی در این نشست به نظر میرسد که از اهمیت آن کاسته است و اختلافهای جدی طالبان را که در یک ماه اخیر این گروه پیوسته تلاش کرده آن را کم اهمیت جلوه دهد، بازتاب داده است.
براساس گزارش رسانهها، در نشست امنیتی و تصفیهای کندهار، از وزارت داخله ابراهیم صدر معاون این وزارت اشتراک کرده و سراجالدین حقانی در این نشست غایب بوده است.
گفته شده که نشست یاد شده به ریاست ملایعقوب، وزیر دفاع طالبان برگزار شده و اشتراک کننده عمده آن ابراهیم صدر، معاون امنیتی وزارت داخله، نذیراحمد ناصر، نماینده دفتر رهبر طالبان و ملاشیرین آخند، والی طالبان در کندهار بودهاند.
کمیسیون امنیتی و تصفیهای طالبان روز پنجشنبه در بیانیهای نوشت که در این نشست درباره تقویت امور امنیتی، مبارزه با مواد مخدر و امنیت مرزها گفتوگو و تصمیمات لازم برای اجرای بهتر امور اتخاذ شد.
جزئیاتی در باره تصمیمهای گرفته شده اعلام نشده است.
نکته مهم در مورد این نشست در واقع همان غیبت حقانی و حضور ابراهیم صدر به جای او است.
گفته میشود که ابراهیم صدر از چهرههای نزدیک به رهبر طالبان است. او از اعضای مرموز و مهم امنیتی طالبان به شمار میرود که به ندرت در رسانهها ظاهر میشود. از وی همچنان به عنوان کسی یاد میشود که بر اطاعت بیقید و شرط از هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان تاکید میکند و آن را باعث «خیر و برکت» میکند. او قبلاً گفته بود که اجرای اوامر هبتالله برای بقای نظام طالبان ضروری است.
آیا ابراهیم صدر بجای حقانی مقرر شده و پس از این وزارت داخله را هدایت خواهد کرد؟ این سوالی است که غیبت حقانی در نشست کندهار و حضور ابراهیم صدر به آن دامن زده است.
از سرنوشت حقانی پس از آنکه حدود دو ماه پیش به امارات متحده عربی و عربستان سفر کرد، اطلاعی در دست نیست. دو بار تا کنون سخنگوی طالبان از برگشت حقانی به کشور سخن گفته اما تا کنون خود حقانی در مورد برگشت خود به کشور چیزی نگفته است. بنابراین، اظهارات سخنگوی طالبان بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد تا نشان دهد که اختلافها چندان جدی نیست.
رسانهها به نقل از منابع امنیتی داخل طالبان حدود ده روز پیش گزارش دادند که حقانی از دبی به ولایت شرقی خوست رفته و از بازگشت به کابل خودداری کرده است. برخی دیگر هم گفتند که او همچنان در دبی است و اصلا به افغانستان بازنگشته است.
اما هرچه باشد، غیبت حقانی در جلسات مهم مقامهای طالبان یک مسأله مهم و یک چالش جدی برای طالبان است. چه حقانی در امارات باشد یا در عربستان یا در خوست، همین که کابل نباشد و به وظیفه خویش که رهبری وزارت داخله است بر نگردد، برای رهبری طالبان یک چالش جدی تلقی میشود.
اگر فرض کنیم که حقانی در افغانستان و یا حتا در کابل است اما در نشست مهم امنیتی کندهار اشتراک نکرده است، بازهم حکایت از آن دارد که او بالای رهبری طالبان اعتماد ندارد و برگزاری جلسات امنیتی در کندهار را دامی برای گرفتاری و بازداشت خود تلقی میکند.
میتوان فرض کرد که رهبر طالبان برای راستیآزمایی حضور و عدم حضور حقانی در کشور، نشست امنیتی کندهار را برگزار کرده است تا بداند که آیا واقعن حقانی در کشور حضور دارد یا نه. بنابراین، غیبت حقانی در این نشست واضح میسازد که حقانی یا در کشور نیست یا اگر هم هست، حاضر به اطاعت از ملاهبتالله نیست و به امر او در نشستها اشتراک نمیکند. بنابراین، هبتالله پس از این تصمیم خود را خواهد گرفت. این تصمیم میتواند جایگزین کردن ابراهیم صدر بجای حقانی باشد. اگر این تصمیم را رهبر طالبان بگیرد و حقانی در کشور باشد و با آن به مخالفت برخیزد، مرحله نهایی رونمایی اختلافهای جدی درونی طالبان رقم میخورد.
در باره ابراهیم صدر این نکته هم وجود دارد که گفته میشود او از افراد نزدیک به ایران است. ناظران میگویند که در رقابتهای درونی طالبان، ایران و روسیه و برخی از کشورهای دیگر منطقه جانب ملاهبتالله را گرفتهاند و او را در مطیعسازی مقامهای متمرد طالبان همکاری میکنند. برخی از منابع میگویند که عباس عراقچی در سفری که چندی پیش به کابل داشت، فهرستی از مقامهای طالبان را که در مخالفت با هبتالله قرار داشتند با اسناد و مدارک مخالفت آنان به رهبر طالبان سپردند و پس از آن بود که بحث گرفتاری عباس استانکزی و فرار او به امارات متحده عربی مطرح شد. سپس غیبت حقانی مساله ساز شد.
در مقابل، گروه حقانیها گفته میشود که از حمایت پاکستان و برخی از کشورهای غربی برخوردارند. این نکته بازتابی از رقابت شرق و غرب در افغانستان نیز پنداشته شده میتواند. دو روز پیش معاون کنسلگری ایران در شهر جلالآباد ننگرهار گفت که ایران به ولایتهای شرقی افغانستان تمرکز دارد. این اظهار نظر تا حدی نامتعارف تلقی شده است. ایران همواره در مناطق غربی افغانستان که همرز با این کشور است، نفوذ داشته است. اما سخن گفتن از تمرکز به مناطق شرقی میتواند به معنای محدود کردن نفوذ پاکستان در میان طالبان تلقی شود. این در حالی است که شبکه حقانی خود را حاکم بلامنازع مناطق شرقی کشور میداند.
این همه در حالی است که بین طالبان و پاکستان موضوع بسته شدن گذرگاه تورخم به یک دردسر بزرگ تازه مبدل شده و تلاشهای میانجیگرانه برای باز شدن گذرگاه تورخم و پایان بخشیدن به تنش مرزی بینتیجه بوده است.
نکته قابل یادآوری دیگر در باره نشست امنیتی کندهار این است که این نشست از سوی کمسیون تصفیه صفوف برگزار شده است. کمسیون تصفیه صفوف قاعدتاً در باره اخراج و گرفتاری افراد مشکوک و متخلف از صفوف طالبان تصمیم میگیرد. آیا در نشست اخیر کندهار، در باره سراجالدین حقانی تصمیمی گرفته شده است؟ آیا از او به عنوان یک چهره متمرد و نامطلوب و مشکوک یاد شده است؟ اگر پاسخ این پرسشها«بله» باشد، میتوان گفت که نشست اخیر کندهار نقطه عطفی در زمینه تصمیمگیری و فیصله در خصوص اختلافهای داخلی طالبان است و در روزهای آینده نتایج این نشست در تصامیم رهبر طالبان خود را نمایان خواهد ساخت.
نویسنده: رستم روشنگر
طالبان یک کارمند وزارت انرژی و آب را در پروان بازداشت کردند
منابع محلی در ولایت پروان میگویند که استخبارات طالبان مهندس شاداب حصاری یکی از کارمندان وزارت انرژی و آب را از خانهاش در شهرستان/ولسوالی جبلالسراج ولایت پروان بازداشت کردهاند.
منابع امروز، جمعه ۲۴ حوت/اسفند، به خبرگزاری پورانا گفتند که آقای حصاری کارمند وزارت انرژی و آب در ریاست آبرسانی کابل است که روز چهارشنبه در شهرستان جبلالسراج ولایت پروان از خانهاش توسط استخبارات طالبان بازداشت شده است.
به گفته منابع، مهندس حصاری از روستای مددخیل شهرستان جبلالسراج بازداشت شده و طالبان در باره دلایل بازداشت او چیزی نگفتهاند.
نزدیکان آقای حصاری گفتهاند که او نه سابقه نظامی داشته و نه اکنون با کدام گروه نظامی در ارتباط بوده و در امور کاری خویش در ریاست آبرسانی نیز مرتکب کدام جرم و خلاف نشده که دلیلی به بازداشت او وجود داشته باشد.
با این حال، طالبان بیآنکه در باره دلیل بازداشت آقای حصاری به خانوادهاش چیزی بگویند، به خانه او یورش برده و او را بازداشت کردهاند.
باشندگان پروان میگویند که طالبان به بهانههای مختلف به بازداشت جوانان این ولایت میپردازند.
فایق: جامعه جهانی باید سکوت را بشکند
نصیر احمد فایق، نماینده دایمی افغانستان در سازمان ملل، گفته است که جامعه جهانی باید سکوت خود را بشکند و اقدامات عملی و فوری را برای توقف زن ستیزیهای طالبان روی دست گیرد.
آقای فایق روز گذشته پنجشنبه،۲۳حوت/اسفند، در نشست جانبیای که در باره وضیعت زنان برگزار شده بود گفته است که پس از حاکمیت طالبان، زنان افغانستان به گونه نظاممند از زندگی عمومی حذف و از حقوق اولیه شان محروم شدهاند.
نماینده افغانستان در سازمان ملل، با اشاره به فرمان اخیر زنستیزانه طالبان مبنی بر منع تحصیل زنان و دختران در نهادهای تحصیلی پزشکی گفته است که سیاستهای زنستیزانه طالبان در حال تشدید است.
وی افزوده است که با وجود تشدید محدویتها و وخیم بودن وضیعت، زنان و دختران به مقاومت و ایستادگی برای دفاع از حقوقشان در داخل و خارج ادامه دادهاند.
آقای فایق چند روز پیش نیز گفته بود که مبارزه زنان افغانستان یک مبارزه جهانی بوده، صدای آنان باید شنیده شود و حقوق آنها باید از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته شود.
شریف: ناامنیهای کشور ما نتیجه حمایت مقامهای پاکستان از طالبان است
شهبازشریف، نخست وزیر پاکستان در واکنش به حمله شبهنظامیان جدایی طلب بلوچ در ایالت بلوچستان به یک قطار مسافر بری، گفته است که ناامنیهای موجود در این کشور نتیجه حمایت شماری از مقامهای پاکستانی از طالبان افغانستان است.
وی گفته که اقدامات کسانیکه به دنبال برقراری روابط با طالبان افغانستان اند، باعث ناامنیها کنونی در پاکستان شده است.
نخست وزیر پاکستان افزوده که«ما امروز با این وضیعت مواجه هستیم، زیرا، برخی افراد با طالبان همسوشدهاند.»
او بدون نام بردن از شخص و یا گروهی گفته کسانی بودند که هزاران شبهنظامی را از زندانها آزاد کردند.
آقای شریف تصریح کرده که «دشمنانی در لباس دوست» علیه منافع پاکستان فعالیت میکنند.
ارتش پاکستان نیز روز گذشته در اعلامیهای که در پایان عملیات نجات گروگانهای قطار مسافران در ایالت بلوچستان، صادر کرد، گفت که «تروریستها در این مدت از طریق گوشیهای همراه با تسهیل کنندگان و مغز متفکر خود که در افغانستان مستقر اند، درتماس بودهاند.»
شهباز شریف نخست وزیر پاکستان و متحدین سیاسی او هر از گاهی عمران خان نخست وزیر پیشین پاکستان، جنرال فیض حمید رییس آی اس آی و جنرال قمر جاوید باجوا رییس پیشین ارتش پاکستان را متهم به حمایت از طالبان میکنند و میگویند که آنان با حمایت از طالبان پاکستان را ناامن ساختند.
در یک سال اخیر، مقامهای پاکستان پیوسته عامل ناامنیهای روزافزون در این کشور طالبان افغانستان را قلمداد میکنند و مدعی میشوند که طالبان افغانستان از طالبان پاکستان و سایر گروههای تروریستی و جدایی طلب در پاکستان حمایت میکنند.
سیاره دشتی، «مدال تاجگذاری پادشاه چارلز سوم» را در کانادا دریافت کرد
بنیاد فهیم دشتی از اهدای مدال تاجگذاری پادشاه چارلز سوم در کانادا به بانو سیاره دشتی، رییس این بنیاد خبر داده است.
در خبرنامه بنیاد فهیم دشتی آمده که بانو سیاره دشتی،«به پاس خدمات ارزندهاش در عرصه رسانه، حمایت از آزادی بیان و مبارزه خستگیناپذیرش برای حقوق زنان در افغانستان، موفق به دریافت مدال تاجگذاری شاه چارلز سوم شد.»
این مدال روز پنجشنبه، ۲۳ حوت/اسفند، در مراسمی از سوی علی احساسی، رییس کمیته امور خارجی و توسعه بینالمللی پارلمان کانادا به بانو دشتی اهدا گردید.
آقای احساسی در ایکس خود نوشت: «افتخار داشتم که مدال تاجگذاری پادشاه چارلز سوم را به افراد برجستهای که بر جامعه، کشور ما و فراتر از آن تأثیر گذاشتهاند، اهدا کنم.»
حکومت کانادا اعلام کرده که که این مدال را به مناسبت تاجگذاری چارلز سوم، پادشاه بریتانیا برای ۳۰ هزار تن اهدا میکند.
در وبسایت فرماندار کل کانادا آمده است که این مدال برای ۳۰ هزار «فرد شایسته» اهدا خواهد شد.
براساس اعلامیه فرماندار کل کانادا، مدال تاجگذاری پادشاه چارلز سوم به افرادی تعلق میگیرد که با دستاوردهای برجسته خود، چه در داخل و چه در سطح بینالمللی، اعتبار و افتخار برای کانادا به ارمغان آوردهاند.
سیاره دشتی همسر فهیم دشتی، از روزنامهنگاران و فعالان رسانهای سرشناس افغانستان است که در سنبله ۱۴۰۰ در حمله طالبان به پنجشیر کشته شد.
فهیم دشتی که از یاران احمد شاه مسعود فرمانده جنبش مقاومت علیه طالبان در سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰ بود، پس از برگشت دوباره طالبان به قدرت در اسد/مرداد ۱۴۰۰ دو باره به سنگر مبارزه و مقاومت علیه طالبان برگشت و بهعنوان سخنگوی جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود کار کرد که در نخستین روزهای جنگ پنجشیر کشته شد.
سیاره دشتی بنیادی را به نام همسرش فهیم دشتی راهاندازی کرد و از طریق این بنیاد برای رسانهها و خبرنگاران افغانستان دادخواهی میکند.
