جشن سده و مقایسه سیاست فرهنگی ایران و تاجیکستان در عصر ایران
دهم بهمن یکی از جشنهای باستانی ایران باستان و فارسیزبانان است که در گذشتهها از آن در حوزه فرهنگی-تمدنی فارسی با شکوه گرامیداشت به عمل میآمد.
سایت تحلیلی خبری«عصر ایران» در یادداشتی زیر عنوان«جشن سده در ایران و تاجیکستان/میان ماه من تا ماه گردون تفاوت از زمین تا آسمان است» به مقایسه جشن سده در ایران و تاجیکستان پرداخته و نوشته است: «تاجیکستان در روزهای جشن سده برای گردشگران ایرانی برنامه خوشآمد گویی ویژه دارد و قول یک روز هتل رایگان هم دادهاند آنان اولین گام را برداشته اند و ما در ایران ما گویا قدمی هم به عقب برمیداریم!»
در ادامه یاداشت عصر ایران آمده که«حدود دو سال پیش ایران و تاجیکستان جشن سده را به طور مشترک در فهرست جهانی میراث ناملموس یونسکو ثبت کردند. این روزها این جشن در ایران و تاجیکستان در حال برگزاری است، اما آنچه در ایران برپا میشود، کجاست و آنچه در تاجیکستان دیده میشود، کجا!»
نویسنده این یادداشت میافزاید«…آنچه در تاجیکستان در روزهای جشن سده رخ میدهد با آنچه در ایران اتفاق میافتد فرق زیادی دارد…برافروختن آتش در چند مکان شهر، برگزاری نمایشگاهها و … بخشی از جشن بزرگی هستند که چند سالی است در تاجیکستان برگزار میشود و مسوولان تاجیک آن را به عنوان فرصتی برای نمایش فرهنگ خود و حتی جذب گردشگر غنیمت میشمارند…در ایران اما هر سال برگزاری این جشن کوچکتر و محدودتر شده است به طوری که امسال به گفته متولیان آن، فقط تعداد اندکی از زرتشتیان در جشن حضور دارند و مردم دیگر حتی اجازه بازدید از جشن را هم ندارند. تا چند سال قبل تورهای گردشگری اجازه حضور در این جشن را داشتند اما گویا اکنون این موضوع هم امکانپذیر نیست که به معنای سوزاندن فرصتی مهم در رواج گردشگری داخلی و خارجی است.»
نویسنده با اشاره به سفر اخیر رییس جمهوری ایران به تاجیکستان و تاکید بر مشترکات فرهنگی میان دو کشور، مینویسد: که«همه اینها در حالی است که مسعود پزشکیان چندی پیش در سفر به تاجیکستان بر اشتراکات فرهنگی دو کشور تاکید کرد. او حتی در دیدار با رییس جمهور این کشور به شعرخوانی پرداخت و گفت که در تاجیکستان احساس غربت نمیکند. به نظر میرسید بعد از این سفر اقداماتی از سوی دو کشور برای گسترش روابط فرهنگی صورت بگیرد اما تاکنون در عمل از سوی ایران هیچ اقدامی برای رواج فرهنگ مشترک ایرانی و تاجیکستانی دیده نمیشود.»
به باور نویسنده«بهترین و دردسترسترین مثال» در زمینه کمکاری فرهنگی ایران«جشن سده» است که «رییس جمهور تاجیکستان اعلام کرده در روزهای جشن سده برای گردشگران ایرانی برنامه خوشآمد گویی ویژه دارند و قول یک روز هزینه هتل رایگان به حساب ریاستجمهوری برای سده یا نوروز را هم داده اند اما در ایران ما گویا قدمی هم به عقب برمیداریم! چراکه جشن سده امسال از قبل با محدودیت بیشتری برگزار شده است.»
نویسنده میپرسد:«آیا صحبتهای پزشکیان در تاجیکستان قرار است فقط در حد حرف باقی بماند و خوراکی رسانهای به عنوان خروجی سفر فراهم کند یا به اشتراکات فرهنگی به معنای واقعی بها داده خواهد شد؟ آیا جشن سده به عنوان میراث ناملوس مشترک بین ایران و تاجیکستان نمیتواند نمادی از آغاز همکاری دو کشور باشد؟ آیا رییس جمهور در دیدار با مقامات تاجیکستانی فقط به خواندن چند بیت شعر اکتفا کرد و از آن سفر تجربههای مفیدی با خود نیاورد؟» تجربههایی به باور نویسنده،«درباره اهمیت دادن به هویت ملی…»
نویسنده یادداشت در ادامه پرسشها، مینویسد:«در شرایطی که جشنهای رایج در کشورهای غربی مانند ولنتاین و هالوین به شدت در میان جوانان ایرانی طرفدار پیدا کرده است، آیا پرداختن به نسخههای وطنی مفیدتر نیست…این روزها بازار ایران برای برگزاری جشن ولنتاین آماده میشود! آیا مسوولان نمیخواهند جدیتر به جایگزینی جشنهای ایرانی با مدل غربی آن فکر کنند؟…جشنهایی مانند ولنتاین و هالوین و … نسل زد را در ایران به خود جذب کردهاند، در این شرایط بها دادن به جشنهای وطنی منطقیتر نیست؟ آیا جایگزینی جشنهای ایرانی برای جلوگیری از غربزدگی راهگشا نیست؟ ارایه یک الگوی ایرانی مفیدتر نیست؟»
فرهنگیان ایران و تاجیکستان، دو کشور فارسی زبان در منطقه، همواره از مسوولان امور خواستهاند که در جهت تقویت روابط فرهنگی و دفاع از ارزشهای هویتی مبتنی بر هویت فرهنگی فارسی اهتمام بیشتری به خرچ دهند.
دولت تاجیکستان در زمینه حمایت از فرهنگ و تمدن فارسی کارهایی انجام داده که از نظر فرهنگیان فارسی قابل تحسین است.
جشن سده یک جشن باستانی ایرانی است که در بعضی افسانهها آن را جشنی برای پیدایش آتش میدانند، گرچه روایتهای دیگری مانند پیروزی فریدون بر ضحاک یا چند افسانه دیگر را هم به عنوان خاستگاه جشن سده نقل میکنند. این آیین در شامگاه دهمین روز از ماه بهمن برگزار میشده است. هیزمی را که مردم از چند روز قبل در مرکز شهر یا بر قله کوه جمع کردهاند، آتش میزدند و جشن آغاز میشد.
باجگیری طالبان از نظامیان: از سه نظامی پیشین در بغلان اسلحه خواسته شده است
منابع محلی ار ولایت بغلان گفتهاند که طالبان سه تن از نظامیان پیشین را سه روز پیش از شهرستان/ولسوالی خوست و فرنگ این ولایت بازداشت کرده و در بدل رهایی شان اسلحه خواستهاند.
به گفته منابع، این نظامیان سنتالله، حبیبالله و محمداکبر نام دارند که استخبارات گروه طالبان آنان را روز دوشنبه، ۹ دلو/بهمن، از روستای«سوق» شهرستان «خوست و فرنگ» ولایت بغلان بازداشت کردند.
گفته میشود که شماری از بزرگان و متنفذین محلی بخاطر رهایی این نظامیان به اداره استخبارات طالبان در شهرستان«خوست و فرنگ» مراجعه کردهاند و طالبان بخاطر رهایی آنان سه میل اسلحه نوع«کلاشنکوف» طلب کردهاند.
این نظامیان به گفته مردم محل، پس از فروپاشی نظام جمهوریت به کشاورزی و کارهای شخصی مشغول بودند.
بستگان این سه نظامی گفتهاند که طالبان آنان را به دلیل اینکه از نزدیکان فرمانده زلمی میرزاخیل، فرمانده پیشین پولیس «خوست و فرنگ» میباشند بازداشت و مورد شکنجه قرار دادهاند.
این در حالی است که پنچ روز پیش نیز طالبان دو نظامی پیشین بنامهای عبدالواسع و نظیر احمد را از روستای« خواجه احمد» شهرستان «نهرین» ولایت بغلان بازداشت کردند.
جبهه مقاومت: یک عضو استخبارات طالبان را در کابل کُشتیم
جبهه مقاومت ملی با نشر خبرنامهای گفته است که نیروهایش شب گذشته، ۱۰ دلو/بهمن، ۱۴۰۳، بر افراد گروه طالبان در شهر کابل حمله کردهاند که در آن یک عضو گروه طالبان کشته شده و ۲ عضو دیگر این گروه زخمی شدهاند.
بربنیاد خبرنامه جبهه مقاومت ملی، این حمله، در جاده فرعی ریاست عمومی محبس پلچرخی در مربوطات حوزه دوازدهم امنیتی شهر کابل بر افراد طالبان انجام شده و افرادی که مورد حمله قرار گرفتهاند، مربوط استخبارات گروه طالبان بودهاند. یک عراده واسطه نظامی طالبان نیز در این حمله تخریب گردیده است.
خبرنامه جبهه مقاومت، تصریح میدارد که در این عملیات، به نیروهای این جبهه و غیرنظامیان آسیبی نرسیده است.
امیر قطر یک روز پس از اعلام ریاست جمهوری احمد شرع، به دمشق سفر کرد
شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، امروز پنجشنبه، ۱۱ ماه دلو/بهمن، یک روز پس از آنکه احمد شرع به عنوان رییس جمهوری انتقالی سوریه معرفی شد، به دمشق سفر کرد.
امیر قطر نخستین رهبر یک کشور خارجی است که پس از سرنگونی رژیم بشار اسد در سوریه به این کشور سفر میکند.
احمد شرع روز چهارشنبه، ۱۰ دلو/بهمن، از سوی فرماندهی نظامی سوریه که اعضای آن فرماندهان نظامی گروه شبهنظامی تحریر شام اند، با تعلیق قانون اساسی قبلی سوریه، به عنوان رییس جمهوری یک دوره انتقالی معرفی شد و اختیار تشکیل شورای قانونگذاری موقت نیز به او داده شد.
اعلامیه شورای فرماندهان نظامی که احمد شرع را رییس جمهوری سوریه معرفی کرد، همچنین بر گامهای قبلی برای انحلال حزب بعث سوریه و دستگاه امنیتی او تاکید کرد و گفت که گروههای شورشی که در طول ۱۳ سال گذشته با حکومت اسد جنگیده بودند، باید منحل و در دولت ادغام شوند.
این اعلامیه پس از جلسهای با عنوان «کنفرانس اعلام پیروزی انقلاب سوریه» منتشر شد. در این نشست، وزیران دولت موقت که در ماه گذشته میلادی از سوی هیئت تحریر الشام منصوب شده بودند، شرکت داشتند.
قطر، که از حکومت جدید در سوریه حمایت میکند، پس از این اعلامیه بیانیهای صادر کرد و از «اقدامات برای بازسازی دولت سوریه و تقویت اجماع و وحدت بین همه طرفهای آن» استقبال کرد.
احمد شرع رهبر گروه شبهنظامی تحریر شام است که حدود دو ماه پیش(۸ دسامبر ۲۰۲۴) با سقوط رژیم بشار اسد، قدرت را بدست گرفت.
سازمان پیمان جمعی، تقویت امنیت مرز افغانستان و تاجیکستان را مهم و حیاتی خواند
ایمانقلی تاسماگامپیتوف، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی گفته که تقویت مرز میان افغانستان و تاجیکستان نه تنها اینکه برای دوشنبه، بلکه برای امنیت تمام کشورهای عضو این سازمان مهم و حیاتی است.
خبرگزاری تاس روسیه روز چهارشنبه،۱۰دلو/بهمن، در گزارشی گفته است که آقای گامیتوف، این سخنان را در دیدار با امام علی رحمان، رییس جمهوری تاجیکستان بیان داشته و از تلاشهای مقامهای تاجیکستان به هدف ایجاد این طرح و عملی کردن آن قدردانی نموده و خواستار همکاری در این مورد شدهاند.
دبیرکل سازمان پیمان جمعی گفته که «کار عملی روی این طرح آغاز شده و این برنامه برای پنج سال طرح ریزی گردیده و تهیه اسلحه و تجهیزات نظامی به هدف تقویت امنیت در امتداد مرز میان افغانستان و تاجیکستان در سال نخست به عنوان اقدامات ملموس در نظر گرفته شده که بسیار مهم است.»
پس از روی کار آمدن طالبان در افغانستان، کشورهای همسایه به ویژه کشورهای آسیای میانه همواره از گسترش تروریزم از افغانستان ابراز نگرانی کرده و بر لزوم اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای جلوگیری از گسترش تروریزم به آسیای میانه تاکید کردهاند.
طرح تقویت امنیت مرز تاجیکستان و افغانستان، برای نخستین بار از سوی رییس جمهوری تاجیکستان در نشست سازمان پیمان امنیت جمعی در قزاقستان در سال ۱۴۰۱ مطرح گردید که با استقبال کشورهای عضو این سازمان مواجه شد.
کشورهای روسیه، بلاروس، ارمنستان، قزاقستان، قرغیزستان و تاجیکستان اعضای سازمان پیمان امنیت جمعی اند.
از سرگیری بازداشت و اخراج مهاجران افغانستان در پاکستان
مهاجران افغانستان در اسلامآباد پاکستان به رسانهها گفتهاند که پس از یک وقفه چند روزه، پولیس پاکستان بازداشت پناهجویان افغانستان را از سرگرفته و تشدید کرده است.
طبق گزارشها، پولیس پاکستان از روز سهشنبه به اینسو در مناطق مختلف اسلامآباد مهاجران افغانستان را بازداشت کرده است.
تلویزیون افغانستان انترنشنال به نقل از یکی از مهاجران گزارش داده که پولیس پاکستان با برخورد خشن و تحقیرآمیز مهاجران افغانستان را از مناطق مختلف اسلامآباد بازداشت میکند.
گفته شده که پولیس پاکستان مهاجران دارای کارتهای مهاجرتی سازمان ملل را نیز بازداشت کرده است.
به گفته مهاجران، در هفتههای اخیر بازداشت و اخراج مهاجران افغانستان در اسلامآباد کاهش یافته بود اما در دو روز اخیر این روند از سرگرفته شده و تشدید شده است.
سومین عالم دینی بخاطر انتقاد از ملاهبتالله بازداشت شد
رسانهها گزارش دادهاند که مولوی عبدالعزیز شجاع، در کابل از سوی طالبان بازداشت شده است.
مولوی شجاع سومین عالم دینی است که بدلیل انتقاد از ملاهبتالله رهبر طالبان، روز گذشته در کابل از سوی این گروه بازداشت گردید.
محمود حسن و عبدالقادر قانت، دو عالم دینی دیگر نیز صبح روز گذشته از کابل بازداشت شدند.
این سه عالم دینی، در مراسمی که از سوی شورای حفاظت از ارزشهای اسلامی و جهادی در کابل برگزار شده بود، از رهبر طالبان انتقاد کرده و او را به انحصار قدرت، قومگرایی، تعصب و بیعدالتی متهم کردند.
طبق گزارشها، مولوی عبدالعزیز شجاع امام مسجد «موی مبارک» در چهارراهی برکی شهر کابل و مسئول یک مدرسه دینی است.
گفته میشود که مولوی شجاع از شهرستان چال ولایت تخار و از نزدیکان مولوی عبدالقادر قانت است.
رسانهها همچنان از بازداشت پسر مولوی قانت نیز خبر دادهاند.
در این اواخر، انتقاد علمای دینی و حتا مقامهای طالبان از رهبر این گروه افزایش یافته است.
دو روز پیش رسانهها گزارش دادند که عباس استانکزی معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان نیز پس از آن که بخاطر انتقاد از رهبر طالبان حکم بازداشتش صادر شد، کشور را ترک کرد.
دو برادر از باشندگان پروان در کابل توسط افراد ناشناس کشته شدند
منابع محلی در کابل میگویند که دو برادر جوان به نامهای پهلوان عرفان و پهلوان عثمان، از باشندگان اصلی ولایت پروان، شام روز سهشنبه، ۹ دلو/بهمن، در منطقه سرکوتل مربوط حوزه ۱۷ امنیتی شهرکابل از سوی افراد ناشناس کشته شدهاند.
به گفته منابع این دو برادر، پس از ادای نماز شام، به سوی خانه در حرکت بودهاند که از سوی افراد مسلح ناشناس در مسیر راه با ضرب گلوله کشته شدهاند.
این در حالی است که دو روز پیش رسانهها گزارش دادند که ۸ نظامی پیشین از مناطق مختلف پروان از سوی طالبان ربوده شده و سپس تیرباران شدهاند.
طبق گزارشها، اجساد سه تن از این نظامیان که باشندگان شهرستان سیدخیل بودند، از شهرستان قرهباغ ولایت کابل پیدا شد.
در این اواخر، قتل و کشتار شهروندان افغانستان که اکثراً به افراد مسلح ناشناس نسبت داده میشود، افزایش یافته است.
