چرا حملات اسراییل در سوریه طالبان را برآشفته کرد؟
طالبان در واکنش به حملات اسراییل به سوریه، اعلامیه شدیدالحنی صادر کرده و در آن دولت اسراییل را«رژیم صهیونیستی» خطاب کرده است.
در ادامه این اعلامیه آمده که پس از سقوط دولت بشار اسد در سوریه«رژیم متجاوز صهیونیستی» در ادامه«وحشتهایش» به خاک روسیه تجاوز نموده است.
وزارت امور خارجه طالبان در این اعلامیه گفته که از «حکومت مستقل مبتنی بر اراده مردم» در سوریه حمایت میکند.
اعلامیه طالبان در باره حملات اسراییل به سوریه، از بسیاری جهات با اعلامیهها و موقفگیریهای طالبان در قبال مسایل بینالمللی، به ویژه در مورد محکومیت حملات اسراییل، متفاوت است.
یکی از مهمترین تفاوتها، استفاده از برچسپ«صهیونیستی» در پسوند نام دولت اسراییل است. قبلاً سابقه نداشت که طالبان اسراییل را رژیم صهیونیستی بخواند. در واقع صهیونیستی خوان رژیم اسراییل اصطلاح مورد استفاده از جمهوری اسلامی ایران و گروههای ضد اسراییلی در خاورمیانه نظیر حماس و حزبالله است.
رابطه طالبان و اسراییل را میتوان از دو منظر نگاه کرد. از نگاه رسمی، طالبان همواره موقف محتاطانه در قبال اسراییل اتخاذ کرده و حتا تمایل به داشتن روابط رسمی با این کشور نشان دادهاند. باری از نعیم وردک سخنگوی دفتر قطر طالبان در باره رابطه با اسراییل پرسیده شد، او در جواب گفت که با اسراییل مشکل نداریم. این اظهارات او را بسیاریها به معنای تمایل طالبان به داشتن روابط با اسراییل تعبیر کردند. از نگاه غیررسمی، بسیاری از ناظران معتقدند که بین طالبان و اسراییل روابط مخفی برقرار است و این روابط از طریق قطر و پا درمیانی امریکاییها تامین شده است و همیشه وجود داشته است.
در بیش از یک سال اخیر که اسراییل حملات سخت و کوبندهای بر غزه و لبنان علیه مواضع حماس و حزبالله انجام داد و در جریان آن دهها هزار غیرنظامی و همینگونه ارشدترین رهبران حماس و حزبالله کشته شدند، طالبان با چنین صراحتی در برابر اسراییل ابراز خشم نکردند.
اما حالا چرا؟ در پاسخ به این پرسش چند گمانه را میتوان مورد ارزیابی قرار داد.
ترس از نابودی دوستان؟
گمانه اول، به حمله اسراییل بر گروههای همپیمان و بیعت کننده به طالبان اشاره دارد. یکی از گروههای تروریستی فعال در سوریه که در کنار تحریر شام علیه حکومت بشار اسد میرزمید، گروه کتیبه امام بخاری است. این گروه ازبیکتبار از متحدین و همسنگران طالبان است و سالها در کنار طالبان در ولایتهای شمالی افغانستان علیه نیروهای دولتی جنگید. گرچه دقیقاً مشخص نیست که آیا اسراییل گروه کتیبه امام بخاری را مورد هدف قرار داده یا نه اما اگر این گروه مورد هدف باشد، میتواند یکی از دلایل خشم طالبان در برابر اسراییل را توضیح دهد. البته دیگر گروههای تروریستی سوریه نیز با طالبان همپیمانی دارند.
ترس از برگشت گروههای تروریستی به افغانستان؟
گمانه دوم، به احتمال برگشت گروههای تروریستی بینالمللی به افغانستان در اثر فشار نظامی سنگین اسراییل بر سوریه اشاره دارد. اگر حملات نظامی شدید اسراییل بر مواضع گروههای تروریستی در سوریه ادامه یابد و گروه شبهنظامی تازه به قدرت رسیده نیز به این حملات رضایت ضمنی نشان دهد، معنای آن این است که گروههای تروریستی خطرناک مثل کتیبه امام بخاری باید سوریه را ترک کرده و به افغانستان برگردند. این برای طالبان یک چالش جدی است. برخی از منابع میگویند که روابط گرم طالبان با ازبیکستان و برخی از کشورهای آسیای میانه مشروط به عدم حضور گروههای تروریستی خطرناک به آسیای میانه در افغانستان است. به احتمال زیاد، طالبان گروه کتیبه امام بخاری را به عنوان اعطای امیتازی به ازبیکستان، به سوریه فرستاده باشد. اگر چنین باشد، برگشت این گروهها به شمال افغانستان، روابط طالبان را با ازبیکستان و کشورهای آسیای میانه تیره میسازد و صف واحدی علیه طالبان در آسیای میانه شکل میگیرد. طالبان میخواهند که در سوریه جنگ باشد و گروههای تروریستی همپیمان طالبان آنجا مصروف باشند. اگر حملات هوایی اسراییل بر مواضع گروههای تروریستی در همسویی با تحریر شام باشد، برای این گروهها چارهای جز ترک سوریه نمیماند. این دلیل دیگری برای توضیح خشم طالبان علیه اسراییل پنداشته شده میتواند.
ژست دیپلماتیک برای دلجویی از ایران؟
گمانه سومی و احتمالا قوی این است که طالبان بخاطر دلجویی از ایران ژست دیپلماتیک علیه اسراییل گرفته تا وانمود کنند که رابطهای با اسراییل ندارند. این گمانه از آنجا قوت میگیرد که طالبان در این اعلامیه به ادبیات جمهوری اسلامی ایران علیه اسراییل موضع میگیرد. انگار میخواهند توجه جمهوری اسلامی ایران را جلب کرده و با این کشور ابراز همدردی نمایند.
سقوط دولت بشار اسد، ضربه محکمی به جمهوری اسلامی ایران دانسته میشود. با سقوط رژیم اسد، ایران یکی از میدانهای مهم و بزرگ بازی در خاورمیانه را از دست داد و این ضربه باعث خواهد شد که صف به هم پیوسته گروههای مقاومت که ایران به آنان همچون اهرمهای فشار بازی در خاورمیانه علیه رقبا نگاه میکرد، ترک بردارد. با توجه اینکه حماس و حزبالله نیز به شدت تضعیف شده و کارآمدی قبلی را برای ایران در معادلات خاورمیانه ندارند.
طالبان به خوبی میدانند که ایران به شدت خشمگین است. این خشم میتواند ایران را به سوی روی دست گرفتن اقداماتی در میدان افغانستان ترغیب کند. با توجه به اینکه در دو هفته اخیر، طالبان ابراز خشنودی زیادی در سقوط رژیم بشار اسد کردند، به صورت طبیعی خشم تهران را برانگیخته و شایبه همدستی طالبان را با امریکا و اسراییل در سقوط بشار اسد در محافل سیاسی تهران تقویت کرده است.
طالبان با درک این وضعیت، خواستهاند با صدور یک اعلامیه شدیدالحن، به تهران پیام دهند که ما با اسراییل نه بلکه با شما هستیم. چون اگر تهران متیقن شود که طالبان با امریکا و اسراییلاند، این امر میتواند ایران را بسوی حمایت از گروههای مسلح ضد طالبان سوق دهد.
چرا طالبان حملات ترکیه را محکوم نکردهاند؟
نکته قابل تأمل دیگر این است که طالبان در اعلامیه خود در حالی که حملات اسراییل بر مواضع شورشیان در سوریه را به شدت محکوم کرده اما از ترکیه حتا نام نگرفته است. این در حالی است که ترکیه نیز به اتفاق اسراییل، مواضع شورشیان در سوریه را هدف حملات هوایی قرار داده است. این موضوع دستکم یک نکته را روشن میسازد که خشم طالبان بخاطر کشته شدن شبهنظامیان یا نقض حاکمیت ملی سوریه نیست، بلکه جانبداری از یک گروه خاص است. به احتمال زیاد، اسراییل همان گروههایی را هدف گرفته که دوستان طالباناند. ترکیه اما دوستان طالبان را هدفگیری نکرده است. اگر آنگونه که طالبان در اعلامیه خود گفته، نگران نقض حاکمیت ملی سوریه است، باید حملات ترکیه را هم محکوم میکند. اینجا رفتار دوگانه طالبانه آشکار است. دو کشور همزمان ترکیه را بمباران میکنند اما طالبان یکی را محکوم میکنند و از دیگری حتا نام نمیبرند.
شاید جالبترین بخش اعلامیه طالبان، این باشد که گفته از حکومت مستقل مبتنی بر اراده مردم در سوریه حمایت میکنیم. معنای حکومت مبتنی بر اراده مردم، در واقع همان حکومتی انتخاباتی و دموکراتیک است. چیزی که طالبان بیست سال در افغانستان علیه چنین نظامی جنگیدند و اکنون نیز حاضر نیستند که به خواستههای مردمی برای تشکیل حکومت مردمی تن دهد. سه سال است که جهان از طالبان میخواهد حکومت فراگیر تشکیل دهد، این گروه اعتنایی به این خواستها ندارد و حاضر نیست که محدوده حکومت خودخوانده خود را از دایره شمولیت یک قوم و یک گروه کوچک وسیعتر بسازد.
نویسنده: بهرام بهین
جبهه مقاومت: در نزدیکی وزارت داخله طالبان، ۴ طالب کشته و زخمی شدند
جبهه مقاومت ملی با نشر خبرنامهای گفته است که نیروهایش، شب گشته، ۱۹ قوس/آذر ۱۴۰۳، بر یک ایست بازرسی طالبان در شهر کابل و در نزدیکی وزارت امور داخله طالبان حمله کردهاند که در آن ۲ عضو گروه طالبان کشته شده و ۲ عضو دیگر این گروهه زخمی شده است.
در خبرنامه جبهه مقاومت ملی آمده که این حمله، ساعت ۰۶:۳۰ شب، بر افراد طالبان در ساحه چهارراه شهید، در مربوطات حوزه پانزدهم امنیتی شهرکابل انجام شده و یک عراده موتر رنجر طالبان نیز در نتیجه حمله تخریب شده است.
خبرنامه جبهه مقاومت ملی، میافزاید که«در این عملیات به نیروهای جبهه مقاومت ملی و غیرنظامیان آسیبی نرسیده است.»
تفنگداران ناشناس یک عضو استخبارات طالبان را در تخار کُشتند
منابع در ولایت تخار میگویند که یک عضو استخبارات گروه طالبان در این ولایت، از سوی تفنگداران ناشناس کُشته شده است.
به گفته منابع، این رویداد شام امروز سهشنبه، ۲۰ قوس/آذر در شهرستان/ولسوالی دشتقلعه رخ داده است.
بر بنیاد اطلاعات، این عضو استخبارات طالبان شفیقالله نام داشت و تا هنوز روشن نیست که از سوی چه کسی به قتل رسیده است.
تا کنون فرد یا گروهی مسوولیت قتل این عضو طالبان را بر دوش نگرفته است.
جبهه آزادی: ایدئولوژی طالبانی تهدیدی برای بشریت است
جبهه آزادی افغانستان به مناسبت دهم دسمبر، روز جهانی حقوق بشر در اعلامیهای میگوید که ایدئولوژی طالبانی تهدیدی برای بشریت است.
در اعلامیهای که این جبهه در برگه اکس منتشر کرده، آمده که طالبان تجسمی از تروریسم، زنستیزی و افراطگرایی است و اقدامات آنان نقض آشکار حقوق بشر است.
جبهه آزادی افزوده که زنان، دختران، اقلیتهای مذهبی و گروههای قومی، بهحاشیه رانده شده و به صورت دوامدار با سرکوب سیستماتیک، خشونت و انکار حقوق اولیه خود روبرو اند.
به باور جبهه آزادی، آپارتاید جنسیتی حاکم بر افغانستان نقض آشکار حقوق بشر است و جامعه جهانی به رهبری سازمان ملل، موضعی قاطع در برابر این جنایات طالبان اتخاذ کنند.
این جبهه نظامی مخالف طالبان از جامعه جهانی خواسته است تا طالبان را در برابر اقدامات سرکوبگرانه شان پاسخگو قرار داده و در کنار مردم افغانستان بایستند.
تفنگداران ناشناس یک جوان را در هرات کُشتند
منابع در ولایت هرات میگویند که تفنگداران ناشناس یک جوان را در این ولایت به رگبار بستهاند.
منابع میافزایند که این جوان امروز سهشنبه، ۲۰ قوس/آذر، در روستای جنوای شهرستان اوبه این ولایت با شکلیک گلوله افراد مسلح ناشناس کُشته شده است.
تا کنون هویت این جوان مشخص نیست؛ اما منابع تصریح کردهاند که وی باشنده ولایت غور بود.
فایق: جهان برای اعاده کرامت انسانی شهروندان افغانستان پیگیرانه تلاش کند
نصیر احمد فایق، نماینده همیشگی افغانستان در سازمان ملل به مناسبت روز جهانی حقوق بشر میگوید که جامعه جهانی باید برای برگرداندن کرامت و فرصت برای همه در افغانستان، بی وقفه تلاش کند.
آقای فایق در پستی که امروز سهشنبه، ۲۰ قوس/آذر، در برگه اکس منتشر کرده، افزوده است که وی در کنار مردم افغانستان و به ویژه زنان که با محدودیتهای بیپیشینه دستوپنجه نرم میکنند ایستاده خواهد ماند.
او با اشاره به ممنوعیت آموزش و تحصیل دختران گفته:«آموزش، آزادی حرکت، و مشارکت برابر در زندگی عمومی، امتیاز نیستند—بلکه حقوق بنیادین انسانیاند.»
فایق ضمن محکوم کردن اقدامهای سرکوبگرانه طالبان از جامعه جهانی خواسته که در راستای تقویت صدای مردم افغانستان و پاسخگو کردن طالبان تلاش کنند.
نصیر احمد فایق که پس از روی کار آمدن حکومت خودخوانده طالبان، به عنوان نماینده همیشگی دولت پیشین افغانستان در سازمان ملل، کار میکند، مواضع تندی در قبال طالبان دارد.
آقای فایق، همواره از سیاستهای سرکوبگرانه طالبان انتقاد شدید کرده و در نشستهای سازمان ملل از جامعه جهانی خواسته است که در کنار مردم افغانستان بوده و علیه طالبان اقدام نمایند.
زنان معترض: جهان به وضعیت وحشتناک مردم افغانستان توجه کند
یکی از تشکلهای اعتراضی زنان زیر نامِ جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان، به مناسبت ۱۰ دسمبر روز جهانی حقوق بشر میگوید که مردم افغانستان در وضعیت وحشتناکی قرار دارند و جهان باید به آنان توجه کند.
این جنبش امروز سهشنبه، ۲۰ قوس/آذر در اعلامیهیی که در صفحه اکس منتشر کرده افزوده است، در حالی که جهان روز جهانی حقوق بشر را تجلیل میکند، مردم افغانستان در بدترین وضعیت ممکن زندگی میکنند و مشکلات امنیتی، اقتصادی و مهاجرتی به اوج خود رسیده است و زنان از حقوق اساسی خود محروم شده اند.
اعلامیه، از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته است که به وضعیت وحشتناک مردم افغانستان در زیر سایه حاکمیت طالبان توجه جدی کرده و تلاش کنند تا به این وضعیت خاتمه دهند.
سخنگوی طالبان: حقوق بشر به «سبک افغانی» در کشور تأمین است
ذبیحالله مجاهد سخنگوی گروه طالبان به مناسبت روز جهانی حقوق بشر میگوید که حقوق بشر در افغانستان به سبک افغانی تأمین است.
او در یک نوار شنیداری که از طریق رادیو تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان منتشر شده، افزوده که از دید این گروه، حقوق بشر در «چارچوب اسلام» در افغانستان تأمین است و جامعه جهانی حق ندارد، «حقوق بشر به سبک غربی» را بر ما تحمیل کند.
وی افزوده که از دید آنان یکی حقوق انسانها زندگی کردن است و پس از حاکمیت طالبان، این حق در افغانستان تأمین شده است.
به باور سخنگوی طالبان، این گروه حقوق بشر را در چارچوب «ارزشهای افغانی» تأمین کرده و ادارههای آنان برای شنیدن شکایتهای مردم فعالیت میکنند.
طالبان در سه سال گذشته، مرتکب نقض جدی حقوق بشر در کشور شدهاند.
ممنوعیت آموزش و تحصیل زنان، دهها فرمان سرکوبگرانه علیه زنان، تبعیض قومی و مذهبی، دادگاههای صحرایی، اعدامهای خودسرانه، کُشتار هدفمند نظامیان پیشین، سرکوب رسانههای آزاد و آزادی بیان از درشتترین مواردِ نقض حقوق بشر از سوی طالباناند.
مقامهای طالبان همواره حقوق بشر و حقوق زنان را پدیدههای غربی عنوان کرده و زیر این عنوان، قوانین سختگیرانه و ضد حقوق بشری را بر شهروندان با استفاده از خشونت تطبیق کردهاند.
جبهه مقاومت میگوید که نیروهایش یک طالب را در هرات کشتهاند
جبهه مقاومت ملی با نشر خبرنامهای گفته است که نیروهایش، شب گشته، ۱۹ قوس/آذر ۱۴۰۳، بر افراد طالبان در ولایت هرات حمله کردهاند که در آن ۱ عضو گروه طالبان کشته شده است.
در خبرنامه جبهه مقاومت ملی آمده که این حمله ساعت ۰۸:۳۰ شب، در شاهراه هرات-اسلام قلعه، مقابل ریاست امور مهاجرین بر افراد طالبان صورت گرفت و یک میل اسلحه آنان نیز به دست نیروهای جبهه مقاومت ملی افتاده است.
خبرنامه جبهه مقاومت ملی، میافزاید که«در این عملیات به نیروهای جبهه مقاومت ملی و غیرنظامیان آسیبی نرسیده است.»
طالبان مردی را به اتهام عضویت در جبهه مقاومت آتش زدند
منابع محلی در ولایت فاریاب میگویند که طالبان یک باشنده این ولایت را به اتهام عضویت در جبهه مقاومت ملی، آتش زدهاند.
به گفته منابع، این رویداد روز شنبه، ۱۷ قوس/آذر، در روستای قرایی از نواحی شهرستان/ولسوالی خیبر فاریاب به وقوع پیوسته است.
منابع میافزایند که فرد کُشته شده، عبدالله نام دارد و باشنده شهرستان یاد شده است.
بر بنیاد معلومات منابع محلی، افراد طالبان با یورش به خانه عبدالله، نخست وی را تیرباران کرده و سپس جسدش را آتش زدهاند.
در نوار دیداری که از این رویداد منتشر شده، افراد طالبان دیده میشوند که در بالای جسد این مرد، مصروف فیلمبرداریاند.
یکی از اعضای طالبان به زبان پشتو در این ویدیو میگوید:« این، عضو جبهه مقاومت بود. خدا میداند که چقدر مجاهدان[طالبان] را کُشته است. او امروز به سزایش رسید.»
طالبان در سه سال گذشته، شهروندان زیادی را با اتهامهای مختلف بازداشت، شکنجه و در مواردی کُشتهاند.
مردم میگویند که قربانی بیشتر این خشونتهای طالبان، نظامیان پیشین استند که در پی انتقامجویی افراد طالبان کُشته میشوند و سپس بر آنان اتهامهایی چون عضویت در جبهه مقاومت و داعش زده میشود.
جبهه مقاومت ملی افغانستان که یک سازمان نظامی مخالف طالبان به رهبری احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود است، همزمان با سقوط جمهوریت و ورود طالبان به کابل در پنجشیر تشکیل شد و حملاتی را بر مواضع طالبان انجام میدهد.
تا کنون جبهه مقاومت ملی، در مورد کشته شدن مردی که به عضویت با این جبهه متهم شده، اظهار نظری نکرده است.
