شورای جهانی پنجشیریان در گزارش تازهای که شب گذشته، ۷ حمل/فرودین، در مورد وضعیت حقوق بشری در این ولایت ارایه کرد، گفت که طی ماههای جنوری و فبروری سال ۲۰۲۵، طالبان در پنجشیر ۸ تن را به شکل فجیعانه به قتل رسانیده و ۸۰ تن دیگر از باشندگان این ولایت را بازداشت و تحت شکنجه قرار دادهاند.
در این گزارش وضعیت حقوق بشری در پنجشیر«به شدت وخیم» توصیف شده و تصریح شده که«گروه تروریستی طالبان با حضور ۲۱ هزار ملیشه نظامی خود طی سه سال در پنجشیر با افزایش سرکوب، و ستمگری، مرتکب قتلهای وحشیانه فرا قضایی، بازداشتهای خودسرانه، غصب جایدادهای شخصی، اعمال محدودیتهای شدید بر تمام امور زندگی مردم به ویژه آزادی بیان و رسانهها، وضع قیود شب گردی، مرتکب جنایت نقض آشکار حقوق بشری شدهاند.»
در بخشی از این گزارش آمده که در دوماه نخست سال ۲۰۲۵، «موارد متعددی از قتل و کشتار پنجشیریان در پنجشیر و کابل و حتی در زندان های وحشتناک گروه طالبان گزارش شده است. در این مدت ۸ تن از باشندگان پنجشیر بهطور فجیعانه به قتل رسیدهاند. قربانیان نخست تحت شکنجههای هولناک قرار گرفته، اعضای بدن شان مثله و قطع گردیده و سپس سلاخی وتیرباران شدهاند.»
در مورد جزییات قتل و کشتار باشندگان پنجشیر در این گزارش، آمده که یکی ازاین قربانیان، افسر سابق نظام جمهوریت بود که پس از بازداشت همسرش، در کابل خودکشی کرد؛ قربانی دیگر، در کابل نخست توسط افراد گروه طالبان ربوده شده، پس ازمدتی جسد مثله، و سلاخی شدهاش در منطقه دهسبز کابل پیدا شد؛ قربانی دیگر، یک زندانی بود که پس از دو سال تحمل شکنجه و حبس، در زندان جان سپرد؛ قربانی دیگر، یک جوان پنجشیری بود که در شهر کابل تیرباران شد؛ و قربانی دیگر، یک دختر پنجشیری بود که از ادامه تحصیل در رشته پزشکی منع شده و بخاطری که تحت تهدید قرار داشت، خودکشی کرد.
در مورد افراد بازداشت شده، شکنجه شده و ناپدیده شده نیز در گزارش شورای پنجشیریان آمده که«در دو ماه گذشته، بیش از ۸۰ نفر از باشندگان پنجشیر بازداشت، شکنجه یا ناپدید شدهاند که شامل ریش سفیدان، خبرنگاران، فعالان اجتماعی، کشاورزان، معلمان، دانشآموزان، علما، شاعران و نویسندگان می باشند.»
گزارش میافزاید که بسیاری از بازداشتها بدون هیچ جرم، گناه و دلیل قانونی صورت گرفته، برخی از افراد چندین بار بازداشت شده، پس از بازجویی، شکنجه، لت و کوب، تحقیر و توهین ناسزاگویی آزاد شدهاند.
در این گزارش آمده است که «از زمان اشغال پنجشیر توسط گروه طالبان ۳۱۵ باب خانه و جایداد شخصی مردم توسط این گروه غصب شده است. برخی از این خانهها به پایگاه های نظامی تبدیل شدهاند. چندین مکتب و کلینیک نیز به عنوان پایگاه نظامی طالبان استفاده میشود.»
گفتنی است که گزارش یاد شده از سوی کمیته حقوق بشر و دادخواهی شورای جهانی پنجشیریان تهیه شده و در یک نشست آنلاین که شماری از چهرههای سیاسی از پنجشیر و دیگر ولایتها حضور داشتند، ارایه شد.
تهیه کنندگان کنندگان این گزارش، از شورای حقوق بشر سازمان ملل، دفتر یوناما، سازمان عفو بینالملل، نهاد های داخلی کشور و سایر نهادهای مدافع حقوق بشر خواستهاند که اقدامات فوری خود را برای بهبود وضعیت حقوق بشری در پنجشیر انجام دهند.
ولایت پنجشیر که در حدود شصت کیلومتری شمال کابل واقع شده، یکی از پایگاههای اصلی مقاومت ضد طالبان در سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰ خورشیدی به رهبری احمد شاه مسعود بود و در سال ۱۴۰۰ که طالبان دوباره به قدرت برگشتند، دوباره مقاومت علیه این گروه در پنجشیر شکل گرفت و جنگهای خونینی در این ولایت بین طالبان و نیروهای مقاومت صورت گرفت.
مردم ولایت پنجشیر از نظر قومی تاجیکتبار هستند و ناظران میگویند که یکی از دلایل تمرکز فشار نظامی طالبان بر این ولایت به موضوع سرکوب قومی نیز مرتبط است.
آگاهان امور اجتماعی میگویند که تاجیکان پنجشیر را مرکز و محور اقتدار سیاسی خود میپندارند و به همین دلیل، طالبان تمامی نیروهای جنگی خود را در این ولایت مستقر کرده تا از شکلگیری مجدد مقاومت تاجیکان در این ولایت جلوگیری به عمل آورند.
در نشستی که به منظور ارایه گزارش حقوق بشری، شورای جهانی پنجشیریان برگزار شده بود، شماری از چهرههای سیاسی سخنرانی کرده و خواستار گسترش رویکردهای دادخواهانه در سایر ولایتها به ویژه در ولایتهای شمال و شمال شرق شدند.
عارف رحمانی عضو پیشین پارلمان افغانستان و از فعالین سیاسی هزاره در این نشست، خواهان تقویت سازوکارهای دادخواهی میان تاجیکان و هزارهها گردید و گفت که برای تامین بهتر عدالت و تقویت جریان دادخواهی، سیاسیون و فعالین مدنی و سیاسی تاجیک باید با دادخواهان هزاره همصدا شوند تا امکان مستندسازی موارد بیشتری از نقض حقوق بشر در میان تاجیکان و هزارهها از سوی طالبان، فراهم شود.
