یک نهاد تحقیقی موسوم به «مرکز مطالعات پنجشیر» میگوید که یافتههای یک نظرسنجی انجام شده در میان باشندگان پنجشیر نشان میدهد که ۹۰ درصد باشندگان این ولایت معتقدند که معادن پنجشیر از سوی طالبان تاراج میشود و مردم هیچ بهرهای از آن نمیبرند.
بر بنیاد یافتههای این گزارش، معادن پنجشیر به دست بازرگانان استخراج و عواید آن به طالبان سپرده میشود.
در این گزارش آمده که طالبان برای ۱۷۰۰ معدنچی مجوز کار صادر کرده و در ازای هر مجوز مبلغ ۱۰ هزار افغانی گرفتهاند.
طبق یافتههای این گزارش، ۵۵۰ معدنچی در حال حاضر در پنجشیر مشغول استخراج معادناند.
مرکز مطالعات پنجشیر میگوید که طالبان ۴۳ هزار قیراط زمرد پنجشیر را در ۳۲ دور مزایده فروختهاند و پول آن را به ارزش ۷۸ میلیون افغانی به ادارات مرکزی سپردهاند.
در این مطالعه همچنین به نقل از مردم پنجشیر گفته شده که طالبان از هر معدنچی ماهانه دو هزار افغانی«اخاذی» میکنند.
در گزارش آمده که طالبان مواد منفجره مورد نیاز برای استخراج معدن را نیز در «انحصار» خود گرفته و آن را به نرخ بلند به فروش میرسانند که این امر باعث میشود تا معدنچیان بومی نتوانند در معادن کار کنند.
مرکز مطالعات پنجشیر گفته که گزارش خود را برپایه نظرسنجی از باشندگان پنجشیر تهیه کرده و در این نظرسنجی ۲۵۰ زن و مرد در سراسر این ولایت به پنج سوال عمده در باره معادن و برنامههای توسعهای در این ولایت پاسخ دادهاند.
۹۸ درصد اشتراک کنندگان در این نظرسنجی گفتهاند که طالبان هیچ پروژه توسعهای را در پنجشیر تطبیق نکردهاند.
۶۰ درصد پاسخدهندگان گفتهاند که برخی از پروژههای کوچک مثل پاککاری کانالهای آب کشاورزی و آشامیدنی از سوی نهادها و موسسات خیریه تطبیق شده است.
براساس گزارش مرکز مطالعات پنجشیر، ۹۷ درصد شرکتکننده این نظرسنجی، گفتهاند که شاهد هیچ گونه «عملکرد مثبت» از سوی طالبان نبودهاند.
در گزارش مرکز مطالعات پنجشیر همچنین آمده که والی طالبان در این ولایت، ۲۳ نشست تحت عنوان«حمایت از نظام امارت» با هزینههای گزاف برگزار کرده و سخنرانان را وادار کردهاند که در ستایش طالبان سخن بگویند. در این بخش گزارش تصریح شده که طالبان از دانشآموزان مکاتب، خواستهاند که در وصف طالبان و والی طالبان برای این ولایت شعر و ترانه بخوانند.
پنجشیر در گذشته مرکز مقاومت ضد طالبان به رهبری احمدشاه مسعود بود که طالبان برغم تهاجمهای سنگین نظامی نتوانستند آن را تصرف کنند. در دور دوم برگشت طالبان به قدرت، این گروه حدود یک سال درگیریهای خونینی با جبهه مقاومت به رهبری احمد مسعود، فرزند احمد شاه مسعود داشتند.
اکنون گفته میشود که حدود ۲۰ هزار نیروی جنگی طالبان در پنجشیر مستقر است تا از تحرکات جبهه مقاومت در این ولایت جلوگیری نماید.
مردم پنجشیر میگویند که جنگجویان طالبان با مردم این ولایت رفتار خشن و عقدهمندانه دارند و این امر باعث شده که بسیاری از باشندگان پنجشیر خانه و کاشانه خود را ترک کرده و به ولایتهای همجوار آواره شوند.
یافتههای مرکز مطالعات پنجشیر با یافتههای یک گزارش خبرگزاری پورانا از پنجشیر مطابقت دارد که در آن نیز باشندگان پنجشیر از تاراج معادن این ولایت از سوی طالبان سخن گفته و این گروه را متهم به رفتارهای خشن براساس عقدههای قومی با مردم پنجشیر کرده بودند.
باشندگان ولایت پنجشیر به خبرگزاری پورانا گفته بودند که طالبان معادن پنجشیر را به پشتونهای مناطق جنوبی کشور سپرده و به بهانههای مختلف دست مردم بومی محل را از کار استخراج معادن گرفتهاند.
