امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، از کشورهای اروپایی خواست که وارد گفتوگوهای راهبردی با دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا درباره برنامه هستهای ایران و فعالسازی میکانیزم ماشه علیه ایران شوند.
مکرون امروز، دوشنبه ۱۷جدی/ دی، در میان جمعی از سفیران این کشور گفت که برنامه هستهای ایران به نقطه بیبازگشت نزدیک میشود و رهبران کشورهای اروپایی باید از خود بپرسند که آیا ضرورت دارد که پیش از اکتبر ۲۰۲۵ مکانیزم ماشه برای بازگرداندن تحریمها علیه تهران را فعال کنند یا خیر.
او رسیدگی به موضوع ایران را اولین و مهمترین اولویت و چالش امنیتی فرانسه، کشورهای اروپایی، کل منطقه و فراتر از آن خواند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز یک ماه پیش(۱۵قوس/آذر) در نامهای به شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرده بودند که در صورت لزوم آماده هستند تا برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی ایران به سلاح هستهای، مکانیزم ماشه را فعال کنند.
بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، اگر جمهوری اسلامی از اجرای تعهدات برجامی خود سر باز زند، امکان بازگرداندن تمامی تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد را فراهم میآورد که با توافق اتمی موسوم به برجام به حالت تعلیق درآمده است.
میکانیزم ماشه یک سازوکار حقوقی مندرج در توافقنامه هستهای برجام است که فعالسازی آن باعث خواهد شد تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران به صورت خودکار بازگردند، بدون آنکه اعضای شورای امنیت برای جلوگیری از آن امکان استفاده از حق وتو داشته باشند.
با این حال، فعال کردن مکانیزم ماشه تنها تا ۱۸ اکتبر سال آینده ممکن است، زیرا قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که سال ۲۰۱۵ صادر شد، اعتباری ۱۰ ساله دارد.
توافق برجام در سال ۲۰۱۵ بدست آمد و براساس آن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران برداشته شد. اما اعضای برجام میکانیزم ماشه را در این توافق گنجانیدند که اگر ایران خلاف تعهدات برجام عمل کند، اعضای برجام بتوانند با استفاده از میکانیزم ماشه، تحریمها را برگردانند.
با خروج امریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ اجرای میکانیزم ماشه یک مقدار با ابهام همراه شده است. امریکا یک بار تلاش کرد که از این میکانیزم استفاده کند اما کشورهای عضو برجام با آن مخالفت کردند و استدلال شان این بود که امریکا از برجام خارج شده است.
اکنون در غیاب امریکا، برگرداندن کلیه تحریمها علیه ایران در صورت استفاده از میکانیزم ماشه با اما و اگر همراه شده است. فرانسه به همین دلیل خواستار گفتوگو با امریکا در این خصوص شده است.
