مولانا بدرالدین سفیر طالبان در امارات متحده عربی در مراسم تقدیم اعتبارنامهاش به شیخ محمد رییس امارات متحده عربی، در میان جمعی از مقامهای دولتی و دیپلماتها دیده میشود که کنارش یک زن بیحجاب خارجی ایستاده است.
رهبر طالبان در افغانستان طی فرمانی گرفتن عکس از اشیای زندهجان را ممنوع اعلام کرده و بسیاری از مقامهای طالبان از جریان مراسم رسمی و حتا کنفرانسهای خبری اجازه عکس گرفتن به خبرنگاران را نمیدهند. در بسیاری از ولایتهای افغانستان تلویزیونهای خصوصی بدلیل فرمان منع تصویر زندهجان از سوی طالبان نشرات خود را متوقف کردند.
اما سفیر طالبان در امارات متحده عربی، از این قاعده مستثنی است. او از اینکه عکسش گرفته و منتشر میشود، ابایی ندارد و در حالیکه میداند از وی عکس گرفته و منتشر میشود، در مراسم حضور یافته است.
طالبان همچنان در افغانستان حجاب را بر زنان اجباری اعلام کرده و حتا پوششهای زنانهای که اندکی صورت زنان از آن دیده شود، از نظر طالبان حجاب نیست و زنان را به پوشیدن برقع/چادری مجبور کردهاند. هرگاه محتسبان طالبان با زنانی در میان شهر و روستا روبرو شوند که بدون برقع از خانه بیرون شده و یا مرد محرم همرایش حضور دارند، آنان را تنبه کرده و حتا زندانی میکنند.
اما سفیر طالبان در امارات متحده عربی از این قاعده نیز مستثنی است. او در کنار یک زن خارجی بیحجاب که نه چادر بسر دارد و نه شلوار به تن، ایستاده است و اعتنایی به ممنوعیت بیحجابی و اختلاط با زن بیگانه و نامحرم ندارد.
در واقع سفیر طالبان با ایستاده شدن کنار یک بیحجاب خارجی دو اصل اساسی از فرمان رهبر خود را که شامل الزامیت حجاب و پرهیز از اختلاط با زنان بیگانه و نا محرم است، عدوم کرده است.
نکته دیگر، نبود پرچم طالبان در عقب سفیر این کشور است. در عکس دیده میشود که سفیران دیگر کشورها پرچم کشورهای شان در پشت سرشان برافراشته است اما در آنجا پرچم طالبان دیده نمیشود. این امر به تنها از نظر روابط دیپلماتیک یک نوع دشنام و اهانت است که سفیران دیگر کشورهای به هیچ قیمتی آن را نمیپذیرند. هیچ سفیری حاضر نیست در مجلسی که سفیران دیگر کشورها در کنار او با برافراشتن پرچم کشور شان بیاستند. اما برای سفیر طالبان این مسألهای نیست. چرا؟ این گونه نیست که او ارزش و اهمیت و معنای این کار را نمیداند. او میداند که چه اهانتی صورت گرفته اما بازهم به دلیل رعایت مصالح سیاسی این اهانت را تحمل میکند. اینجا ما انگار نه با نماینده و سفیر گروه خشن و قهرآلود طالبان بلکه با یک شخص بسیار نرم و منعطف روبرو هستیم که گردنش نرم است و به هر امر و هدایتی تمکین میکند.
اما چرا چنین است؟ بدون شک سفیر طالبان در امارات متوجه این نکات بوده و نمیخواسته که در کنار زن بیحجاب خارجی بایستاد و عکس یادگاری بگیرد. واضح است که مقامهای امارات و دیپلماتهای خارجی حاضر در آنجا او را به نحوی وادار به این کار کردهاند. اما او هم مخالفت چندانی نکرده است. در واقع او اصول شرعی و فرمان رهبر را فدای مصالح سیاسی کرده است. اگر او در آن مجلس از گرفتن عکس و ایستاده شدن کنار یک زن خارجی اجتناب میکرد، چهره اصلی طالبان که رسانهها و نهادهای خارجی ناظر از آن سخن میگویند اما ممکن بسیاری از خارجیها آن را باور نکنند، به نمایش در میآمد به اصطلاح به منافع و مصالح سیاسی طالبان آسیب میرساند. در نتیجه سفیر طالبان تصیم گرفته که خود را در آن مجلس از ملامتی رهانیده و حاضر به گرفتن عکس و ایستادن در کنار زن خارجی بیحجاب شده است.
واقعیت این است که طالبان در بیرون از افغانستان همیشه هیچ گونه اصل و اصولی را که در افغانستان آن را بالای مردم به زور تحمیل میکنند و سرزمینی به نام افغانستان را به شکنجهگاه شهروان آن مبدل کردهاند، در بیرون از کشور رعایت نمیکنند و یا در واقع در برابر فشارهای دیپلماتیک از اصول خود به سادگی عدول میکنند. آنان هیچ اصراری بر رعایت و احترام اصول خود در محافل دیپلماتیک خارجی ندارند.
این در واقع، مصداق همان ضربالمثل عامیانه است که«شیرخانه و روباه بیرون». شیر خانه و روباه بیرون به کسانی گفته میشود که در درون خانه و با اعضای خانه رفتار تند و خشن و زورگویانه دارد و همه کوشش میکنند تا موجب برانگیختن خشم او نشوند اما در بیرون از خانه و در برابر دیگران، بسیار نرم و منعطف است و رفتار بسیار متواضعانه و سالوسانه در پیش میگیرد. شخصیت طالبان بسیار شبیه چنین کسی است. گروهی که بالای مردم بیدفاع افغانستان بسیار خود را اصولمند و متشرع میدانند و حاضر نیستند که اندکترین لغزشی را از سوی مردم در باره آنچه این گروه به عنوان اصول مطرح میکند، تحمل ندارند و با خشم وتندخویی و خشونت با آن برخورد میکنند اما در بیرون از کشور، به ساز خارجیها میرقصند و سخن از اصول و شریعت در بین نیست.
زاویه دیگری که میتوان از آن به این قضیه نگاه کرد این است که مقامهای خارجی و دیپلماتها با قرار دادن مقامهای طالبان در کنار زنان یا در واقع قرار دادن زنان بیحجاب در کنار مقامهای در نشستهای دیپلماتیک خواسته ناخواسته به نفع طالبان کار میکنند و این گروه را سفیدنمایی کنند. در بیرون افغانستان وقتی کسی میبیند که سفیر طالبان در کنار یک زن بیحجاب خارجی ایستاده، روایت زنان افغانستان در بیرون که طالبان را ضد زن معرفی میکنند، تضعیف میشود. شاید دیپلماتهای خارجی برای راحت کردن وجدان خود، صحنهآراییهای آنچنینی میکنند تا به مردم خود بگویند که روابط ما با یک گروه ضد زن نیست و بلکه طالبان مردمانی قابل اصلاح هستند. این یک نوع خود فریبی و مردم فریبی است. طالبان چنانکه گفته شد، خود را به طرز عجیبی در بیرون منعطف کرده و در داخل روز به روز شدیدتر میشوند. یعنی اینکه سفیر طالبان در کنار زن خارجی عکس میگیرد، هیچ تاثیری بر روند ظلم و جنایت طالبان علیه زنان افغانستان ندارد. طالبان یاد گرفتهاند که در بیرون روباه باشند و در خانه شیر. باید به خارجیها فهمانده شود که دورویه بودن طالبان را درک و فهم کنند.
نویسنده: بهرام بهین