آیتالله خامنهیی رهبر جمهوری اسلامی ایران، در تازه ترین اظهارات خود پس از حمله اسراییل به ایران، گفته است که «برخی در تحلیل و تصوری عجیب، خیال میکنند خود داری از تولید ابزارهای حساسکننده مستکبران از جمله موشک، میتواند برای ایران امنیت به بار بیاورد؛ اما این تصور غلط در واقع به ملت و مسوولان میگوید کشور را ضعیف نگه دارید تا در امنیت باشید.»
رهبر جمهوری اسلامی این اظهارات را دو روز پس از حمله اسراییل به تاسیسات نظامی ایران درخاک این کشور، بیان کرده است.
اسراییل اعلام کرده که به ۲۰ پایگاه نظامی و تاسیسات موشکسازی ایران حمله کرده و سامانههای پدافندهوایی این کشور را فلج کرده است. چیزی که مقامهای ایرانی آن را شایعات و تبلیغات میدانند. تا کنون مقامهای ایرانی از کشته شدن ۴ نیروی نظامی ایران در حمله هوایی اسراییل خبر دادهاند و جزییات بیشتری در مورد خسارات ناشی از این حمله ارایه نکردهاند.
با این حال، از اظهارات اخیر رهبر جمهوری اسلامی ایران، چنان بر میآید که او به تواناییهای بالفعل نظامی و دفاعی کشورش در برابر حملات بیرونی با شک و تردید نگاه میکند.
برخی از تحلیل گران، اشاره آقای خامنهای به «تولید ابزارهای حساس کننده مستکبران» را در شرایطی که تنشها میان این کشور و اسراییل به اوج رسیده، نشانه تمایل رهبر جمهوری اسلامی به راهاندازی برنامه ساخت سلاح هستهای ایران تعبیر کردهاند.
ایران از سال ۱۹۸۰ به اینسو زیر شدید ترین تحریمهای امریکا و دیگر قدرتهای غربی قرار دارد و بیشترین تحریمهای غرب به دلیل برنامه غنی سازی یورانیوم این کشور وضع شده است.
ایران در حال حاضر در صدر فهرست تحریمهای قدرت های غربی قرار دارد. مقامهای جمهوری اسلامی همواره گفته اند که برنامه غنی سازی یورانیوم این کشور به اهداف مسالمت آمیز از جمله تامین انرژی برق راه اندازی شده است. اما این اظهارات برای رفع تحریمهای جهانی علیه ایران کافی نبوده است.
بالا گرفتن تنشها در خاورمیانه و حمایت قدرتهای غربی از اسراییل در نبرد با ایران و متحدانش، ظاهراً جمهوری اسلامی را واداشته تا در صدد تثبیت قدرت خود از طریق راه اندازی سلاح هستهای برآید.
با آن که مقامهای جمهوری اسلامی تا هنوز هیچ ابراز نظر مستقیمی در باره آغاز برنامه ساخت سلاح هستهای نکرده اند؛ اما اظهارات اخیر رهبر جمهوری اسلامی ایران نشان میدهد که او دیگر از موضع کسانی که مخالف ساخت سلاح هستهای هستند و آن را به صلاح نمیدانند، حمایت نخواهد کرد.
در واقع اظهارات اخیر آقای خامنهای با چاشنی انتقاد از موقف کسانی همراه است که احتمالا مخالف ساخت سلاح هستهای هستند. زیرا او با صراحت اعلام میکند که دیگر مصلحتاندیشی برای غیرمسلح بودن ایران با سلاحهای هستهای کارساز نیست و بلکه بیشتر امنیت ملی ایران را در معرض تهدید قرار میدهد.
با این حال، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بر خلاف گذشتهها، در این اواخر بسیار محتاطانه و سنجیده موضعگیری میکند و تلاش میکند تا از موضعگیریهای تند و احساساتی و انقلابی پرهیز کند. او در چند موضعگیری اخیرش پیرامون تحولات خاورمیانه، بر پرهیز از«شتابزدگی» تاکید کرده که به اعتقاد ناظران نشاندهنده برخورد محتاطانه رهبری جمهوری اسلامی با موضوعات حساس امنیتی و جنگی است.
با توجه به این نکته، اگر نتوان از اظهارات اخیر آقای خامنهای این استنباط را بیرون کرد که او دستور حرکت در مسیر هستهای شدن ایران را به کارگزاران برنامه هستهای صادر خواهد کرد، استنباط دومی فقط این میتواند باشد که وی به اسراییل و امریکا و کشورهای حامی اسراییل هشدار میدهد که در صورت افزایش فشار بیشر بر این، این کشور در مسیر هستهای شدن سریعتر از حد انتظار حرکت خواهد کرد.
ناظران به این باوراند که تحولات چند ماه اخیر، به طرز بیپشینهای ایران را متوجه ضعفها و کاستی برنامههای امنیت راهبردیاش کرده است و این امر بعید نیست که عزم رهبران ایران را برای رفتن در مسیر هستهاش شدن جزم کند.
حملات اسراییل بر رهبران حماس و حزبالله برای ایران غافلگیر کننده بوده است. اسراییل در چند حمله کاری اما کم سروصدا، قدرتمندترین رهبران گروههای شبهنظامی مورد حمایت ایران را از بین برد و به اصطلاح رشتههای چندین دههای ایران در خاورمیانه را پنبه کرد. این امر به صورت طبیعی رهبران را به سوی اندیشه قدرتمند شدن میکشاند و در حال حاضر مصداق قدرتمند شدن چیزی نیست مگر رفتن سریع به مسیر هستهای شدن.
البته به احتمال زیاد رهبران ایران متوجه این نکته هم هستند که سرعت ایران در مسیر دستیابی به سلاح هستهای، موجب تحریک اسراییل و کشورهای غربی حامی آن میشود تا به گزینه آخری که حمله نظامی مستقیم برای فلج کردن توان سلاحسازی ایران میتواند باشد، فکر کنند.
نویسنده: عبدالله ولیزاده