دفتر ملا برادر، معاون اقتصادی ریسالوزاری طالبان مدعی شده که بیش از ۶۲ هزار گدا را از کابل و ولایتها جمعآوری کرده است.
در خبرنامه دفتر ملابرادر آمده که تنها از کابل ۵۸ هزار و ۸۴۱ گدا جمعآوری شدهاند. ۱۲۲۸ گدا از ننگرهار و ۱۰۷۱ گدای دیگر از هرات جمعآوری شدهاند. گفته شده که از ولایتهای پروان، پکتیا، لغمان، خوست، نیمروز، فاریاب و سمنگان نیز شماری جمعآوری شدهاند.
در این خبرنامه تصریح شده که از این میان ۲۷ هزار و ۷۱۵ گدا مستحق، ۳۱ هزار و ۱۲۶ تن دیگر حرفوی و بقیه کودکان بیسرپرست و بیماران مواد مخدر هستند.
ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر غایب طالبان، در اوایل سال جاری خورشیدی فرمان جمعآوری گداها در سراسر کشور را صادر کرده بود.
سوالهایی که در مورد این خبر وجود دارد به شرح زیر است:
طالبان وقتی گداها را جمع میکنند، با آنان چه میکنند؟
گروه طالبان بارها در سه سال اخیر از جمعآوری گداها در کابل و شهرهای بزرگ دیگر خبر داده اما واضح نساخته که با گداها چه میکند. آیا طالبان گداها را زندانی میکنند؟ آیا آنان را لت و کوب شکنجه میکنند؟ آیا به گداها کمک مالی و اقتصادی میکنند که دیگر دست به گدایی نزنند؟ آیا به گداها زمینه کار مهیا میسازند؟ همه این پرسشها نیاز به پاسخ جدی دارند. طالبان یک رژیم پاسخگو نیست. معلوم نیست با گداها چه میکنند. اگر هدف از جمع آوری این باشد که طالبان گداها را از شهر جمع آوری نموده و دوباره رها میکنند، پس جمع آوری به چه معناست و چه سودی به جامعه دارد و چرا از آن به عنوان گویا یک دست آورد خبر میدهند؟ مسلم است که طالبان توان زندانی کردن و اعاشه این همه گدا را ندارند. لابد آنان را جمع آوری و از آنان به اجبار تعهد میگیرند که دوباره دست به گدایی نزنند.
چرا گداها در شهرهای افغانستان افزایش یافته است؟
در هر جامعهای به تناسب جمعیت و وضعیت اقتصادی آن، شماری دست به گدایی میزنند. این نشاندهنده گسترش فقر در جامعه است. هیچ انسانی دست به گدایی نمیزند، مگر اینکه هیچ چارهای برایش برای تلف شدن از گرسنگی باقی نمانده باشد. حساب آنچه گداهای حرفهای خوانده میشود، جداست که ممکن بسیار تعداد شان کم باشد.
اگر سطح رفاه جامعه بالا برود، گداها به صورت طبیعی از بین مردم ناپدیده میشوند. دولت مکلف به تامین رفاه جامعه است.
طالبان بارها از جمعآوری دهها هزار گدا از کابل و کلان شهرها خبردادهاند. معنای آن این است که گداها روز به روز افزایش پیدا میکنند و آنان که جمع آوری شده اند، دوباره بر میگردند به شهر و به کار خویش ادامه میدهند. چون چارهای دیگر ندارند.
طالبان چرا گداها را جمعآوری میکنند؟
هیچ دلیل معقول و منطقی برای جمع آوری گدا وجود ندارد. به صورت طبیعی حضور گسترده گداها در شهر نشاندهنده ضعف و بی برنامه گی حاکمیت در تامین رفاه است. حضور گسترده گداها به همان پیمانه که چهره شهر را آزاردهنده میسازند، حامل پیامی نفرتانگیز از حاکمیت موجود نیز هستند. به نظر میرسد که طالبان از همین موضوع نگران هستند. آنان میدانند که حضور گدایان بیشمار در شهر، لکه ننگی بر جبین حاکمیتی است که مدعی تامین امنیت و عدالت و… است. اما طالبان نمیتوانند با تامین رفاه و ایجاد اشتغال گداها را از شهر گم کنند و لابد به اقدام قهری متوسل میشوند. آنان در واقع صورت مساله را پاک میکنند و توان حل بنیادین آن را ندارند.
جمعآوری گداها از سوی طالبان بخشی از مدیریت فقر و آثار آن در جامعه دانسته میشود. روش قهری جمع آوری گدا، با هدف پنهان کردن آثار و تبعات اجتماعی فقر و گرسنگی، شباهت زیادی به روش طالبان در سرکوب گروههای مخالف مسلح برای پنهان کردن آثار انحصار و تمامیت خواهی و سرکوب گری سیاسی است. یعنی بجای این که شما علتهای پدیدههای منفی اجتماعی و سیاسی را از بین ببرید، معلول را از بین میبرید. بجای ریشه کردن فقر، شاخه و برگ فقر را قطع میکنید.
واقعیت تلخ این است که طالبان مسبب اصلی گسترش فقر و بیکاری و مهاجرت و گرسنگی در کشور هستند. این گروه، در حالی که هیچ طرح و برنامهای برای مدیریت دولت و جامعه ندارد اما تمام نیروهای موثر سیاسی و اجتماعی و اداری و تخصصی را با رفتار خشن و هراس افگنانه فراری ساختند. خلاصه کلام اینکه این گروه خودش گدا تولید میکند اما به گدایان اجاره نمیدهد که گدایی کنند. راه حل اما این نیست. راه حل این است که طالبان از قدرت کنار بروند اگر که مدعی اند که وجدان جمعی دارند و از دیدن گدایان معذب میشود.
نویسنده: بهرام بهین