برغم انتقادهای شدید نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر از رفتارهای ضد حقوق بشری طالبان، این گروه امروز اعلام کرده که ۹ تن را در سه ولایت به دلایل آنچه ارتکاب «جرایم اخلاقی» خوانده شده، در محضر عام مجازات بدنی کرده و شلاق زده است.
طبق گزارشها، امروز چهارشنبه، ۱۸ میزان/مهر، ۹ تن در ولایتهای کندهار، تخار و سمنگان، در ملاء عام شلاق زده شدهاند. پنج تن در کندهار، سه تن در تخار و یک تن در سمنگان از سوی ماموران طالبان در محضر عام شکنجه شده و به کرامت انسانی آنان اهانت شده است.
گفته میشود که علاوه بر شلاق زدن در محضر عام، طالبان این افراد را از ۲ تا ۷ سال زندان نیز محکوم کرده و آنان پس از شکنجه علنی به زندان منتقل شدهاند. جرم این افراد زنا و لواط اعلام شده است. هیچ گونه نظارتی هم از عملکرد نهادهای شبهدادگاهی طالبان وجود ندارد. معلوم نیست که چگونه آنان پروندههای متهمین را مورد رسیدگی قرار میدهند.
اعلامیههای اداره موسوم به دادگاه عالی طالبان، نشان میدهد که این گروه طی سه هفته گذشته، ۲۰ تن را در ولایت مختلف افغانستان در ملاء عام شلاق زده و به یک تا ۱۰ سال زندان محکوم کرده است.
در یک گزارش سازمان ملل آمده که گروه طالبان طی سه سال گذشته بیشتر از ۷۰۰ شهروند افغانستان را در ملاء عام شلاق زده اند.
ناظران به این باوراند که آمار ارایه شده از سوی نهادهای بینالمللی درخصوص نقض حقوق بشر و مجازات افراد از سوی طالبان، بخش کوچکی از وقایع جاری در افغانستان تحت حاکمیت است. سازمانهای بینالمللی در مواردی دسترسی به دستگاههای مجازات کننده طالبان ندارند و در مواردی بنا به مصلحت سیاسی تلاش میکنند تا چهره بسیار زشتی از طالبان به مجامع بینالمللی ارایه نشود.
اگر نگاهی به شبکههای اجتماعی در افغانستان افگنده شود، به وضوح قابل دریافت است که وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شدت نگران کننده و وخیم است و انسان افغانستانی در هیچ جای از کشوری که زندگی میکند احساس امنیت و آرامش روانی ندارد و هر آن میتواند محکوم به مجازاتی شود که در سایر کشورها چنین مجازات هایی وحشتناک و هولناک تعریف میشود.
با این حال، طالبان چندی پیش ریچارت بینت گزارش ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در افغانستان را ممنوعالورود اعلام کرد. اقدامی که با محکومیت جهانی مواجه شد و اقدامی از جانب طالبان برای محدود کردن دسترسی نهادهای بینالمللی به وضعیت حقوق بشر در افغانستان خوانده شد.
عفو بینالملل در گزارشی گفته که نبود«دسترسی به سیستم قضایی عادلانه در دادگاههای طالبان» نگرانیهای عمیقی را از قربانی شدن افراد بیشتر توسط طالبان ایجاد کرده است.
طالبان در حالی مردم را به بهانههای گوناگون مجازات میکنند که رهبران و مقامهای این گروه خود متهم به ارتکاب جرایم اخلاقی هستند. گزارشهای زیادی از فساد اخلاقی مقامهای طالبان نشر شده که هیچ یک از این گزارشها منجر به پیگیرد مجرمین نشده است.
آنچه بیشتر مایه نگرانی شده این است که ادارههایی موسوم به دادگاه طالبان هیچ یک از قوانین و مقررات امروزی رسیدگی و بررسی جرم و جنایت را رعایت نمیکنند و سرعت عمل آنان در محکوم کردن متهمین بسیار زیاد است. آنان بجای بررسی اسناد و ادله متهمین، در یک رویکرد عقدهمندانه و زورگویانه بی آنکه فرصتی به متهم برای دفاع از خود بدهند، احکام سنگین و وحشتناکی صادر میکنند که امروزه چنین مجازاتی در بسیاری از قوانین مدنی کشورهای جهان ملغا شده است.
حتا در دوره جمهوریت که کار زیادی روی مدنی سازی دستگاههای عدلی و قضایی افغانستان صورت میگرفت و نهادهای بینالمللی زیادی از روند رسیدگی به پروندههای مجرمین نظارت داشتند، این سوال در موارد نهادهای عدلی و قضایی مطرح بود که در مواردی اصول و ارزشهای انسانی و حقوق بشری رعایت نمیشود که در مواردی چنین هم بود. با این وجود میتوان تصور کرد که در افغانستان که هیچ نهاد ناظر بینالمللی وجود ندارد و قاضیان و دادستانهای طالبان همه فارغ مدارس دینی خشونتبار پاکستاان هستند، روند رسیدگی به پروندهها چگونه باشد. طالبانی که جامعه را به صورت کلی مجرم میپندارند و دنبال بهانه هستند تا کسی را مجازات کنند. مجازاتی که بیشتر جنبه سیاسی دارد و با هدف ایجاد رعب و وحشت اجرا میشود.
شاید جالبترین و تلخترین بخش این داستان این باشد که در صحنه مجازات بدنی افراد جامعه، صدها تن جمع میشوند و مجازات را نظاره میکنند. طالبان نیز با افتخار از عملکرد خود در این زمینه یاد میکنند.
آگاهان مسایل فرهنگی و اجتماعی میگویند که طالبان با شناختی که از جامعه افغانستان دارند، میدانند که اعلام خبر مجازات بدنی افراد برای آنان نوعی کمپاین تبلیغاتی نیز است. به این معنا که آنان به مردم عام و دینمدار اعلام میکنند که مجریان و انفاذ کنندگان مخلص شریعت هستند. این چیزی است که بسیاری از مردم آن را باور میکنند و طالبان را بابت آن تقدیر میکنند. این در واقع نشاندهنده تفاوت طرز تلقی مردم افغانستان با مردم دیگر ملل جهان است. بیگمان امروزه در هیچ جای دنیای مردم چنین رفتارهایی را از سوی گروهی که مدعی حاکمیت است، تحمل نمیکنند. بر همین اساس است که طالبان زیاد نگران، فشارهای جهانی از چنین رفتارهای خود نیستند. آنان به جهانیان خواهند گفت که وقتی مردم با این کارها مشکلی ندارند، جامعه جهانی چرا باید مداخله کند؟
یکی از مجازات هایی که امروزه در هیچ جای دنیا اجرا نمیشود، همین شلاق زدن یا دره زدن در محضر عام است. این کار به شدت غیرانسانی است و از دایره اخلاق و کرامت انسانی در دنیای امروز خارج است. حتا اگر معیار قضاوت آیات و روایت دینی باشد، مجازات هایی که موجب سلب کرامت انسانی انسانها باشد قابل توجیه نیست. در آیات قرآنی، ریختن آبرو و عزت یک انسان به منزله ریختن خون انسان مذمت شده است. اینکه شخصی در محضر عام شلاق زده میشود و علاوه بر آن به چندین سال زندان محکوم میشود، مجازات معادل اعدام و حتا فراتر از آن است.
نویسنده: بهرام بهین