منابع در شهرهرات میگویند که طالبان صدها عنوان کتاب را، دارای محتوای«نامطلوب» خوانده و از کتاب فروشیهای این شهر جمعآوری کردهاند.
به گفته منابع، این کتابها بیشتر در حوزههای ادبیات، فلسفه، تاریخ، جامعه شناسی و با موضوعاتی همچون دموکرسی، مذهب اهل تشیع، حقوق بشر، عرفان و قانون اساسی به زبان فارسی نگاشته شدهاند.
منابع میگویند که امروز، ۹ میزان/مهر، گروه نظارت بر کتابخانهها به دستور وزارت معارف حکومت خود خوانده طالبان، به کتابخانههای بنیاد فرهنگی احمدشاه مسعود، کتابخانه لیسه/دبیرستان سلطان غیاثالدین غوری و کتابخانه لیسه/دبیرستان نسوان امیرعلیشیر نوایی وارده شده و ۶۷۷ عنوان کتاب را جمع آوری کردهاند.
به گفته منابع، کتابهای جمعآوری شده را محتسبان طالبان در قفسههای کتابخانهها مهروموم کرده و به صاحب کتابخانهها گفتهاند که حق فروش و مطالعه این کتاب را ندارند.
چندی پیش وزارت معارف حکومت خود خوانده طالبان دستور داد که تمامی کتابهای«خلاف فقه حنفی» جمعآوری شوند.
پیش از این شماری از کتابفروشان و ناشران در کابل و ولایتهای افغانستان از جمعآوری برخی کتابها در حوزههای، فلسفه، جامعهشناسی، ادبیات، زنان و دموکراسی از کتابفروشیهای خبر داده اند.
طالبان دارای تفکرات تندروانه مذهبی هستند و خود را پیرو مذهب حنفی میدانند. این گروه آموزههای مذاهب دیگر اسلامی و آموزههای غیر دینی را غیرضروری و مضر تلقی کرده و در صدد محدود کردن آن هستند.
این گروه، نصاب درسی مکاتب و دانشگاهها را نیز دستکاری کرده و مبانی نظری خود را درج نصاب درسی کردهاند.
ایجاد هزاران مدرسه دینی با تعلیمات تندروانه طالبانی، بخش دیگری از اقدامات طالبان در جهت طالبانی سازی معارف و جامعه دانسته میشود.
در بیست سال دوره جمهوریت، افغانستان از نقطه نظر نشر و پخش کتاب پیشرفت زیادی داشت و بسیاری از کتابهایی که قبلا در افغانستان و حتا بسیاری از کشورهای منطقه ممنوع الفروش بودند، وارد بازار کتاب شدند و خوانندگان زیادی پیدا کردند.
آگاهان اقدام طالبان در جهت محدود کردن و ممنوع کردن، کتابها را، «معارفستیزی» عنوان نموده، میگویند که چنین اقداماتی زمینههای ترویج افراطیت مذهبی و آموزههای خشونت پرورانه را فراهم میسازد و برای امنیت و صلح و ثبات نه تنها افغانستان که کل منطقه زیانبار و خطرناک است.
اکثریت رهبران و فرماندهان طالبان از مدارس دینی پاکستان فارغ شده اند و در تلاش اند تا شیوه تدریس و محتوای درسی مدارس دینی پاکستان را در افغانستان ترویج کنند.
