یک روز پیش، کشورهای آلمان، استرالیا، هالند و کانادا اعلام کردند که به گونه مشترک روی طرحی کار کردهاند که در صورت متوقف نشدن تعبیض علیه زنان افغانستان از سوی طالبان، علیه این گروه در دادگاه بینالمللی شکایت میکنند.
امروز، پنجشنبه، ۵ میزان/مهر، ۲۰ کشور دیگر با نشر بیانیهای گفتهاند که افغانستان زیر سلطه طالبان براساس قوانین بینالمللی، مسوول نقض دوامدار و برنامهریزی شده تعهدات کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان است.
براساس گزارش اسوشیتدپرس، مقامهای این ۲۰ کشور، در بیانیه مشترک خود گفته اند که طالبان را بهعنوان رهبران قانونی مردم افغانستان بهرسمیت نمی شناسند. آنان افزودهاند:«ما نقضهای فاحش و سیستماتیک حقوق بشر در افغانستان، بهویژه تبعیض جنسیتی علیه زنان و دختران را محکوم میکنیم.»
در گزارش اسوشیتدپرس، نامی از کشورهایی که این بیانیه را امضا کردهاند، ذکر نشده است.
طالبان اما، مدعی شدهاند که حقوق بشر در افغانستان محفوظ است و کسی با تبعیض روبرو نشده است. حمدالله فطرت، معاون سخنگوی این، در شبکه ایکس خود نوشته که«متأسفانه تلاش میشود تا از زبان چند زن فراری علیه [طالبان] تبلیغ شود و وضعیت را نادرست معرفی کنند.»
طرح چهار کشور برای شکایت از طالبان در دادگاه بینالمللی، با استقبال دیدبان حقوق بشر و سایرنهادهای حقوق بشری نیز مواجه شده است.
در نشست امسال مجمع عمومی سازمان ملل، اکثریت رهبران کشورهای جهان، محدودیتهای اعمال شده از سوی طالبان بر زنان افغانستان را محکوم کرده و خواستار اقدامات جدی علیه این گروه شدند.
طالبان با برگشت دوباره شان به قدرت، علیرغم ادعای احترام به حقوق بشر و حقوق زنان، سیاستهای زنستیزانه دهه نود میلادی را احیا کرده و روز به روز علیه زنان محدودیتهای بیشتری را اعمال کردند.
در آخرین مورد، طالبان قانون امر به معروف خود را نافذ ساختند که حتا صدای زنان را عورت خوانده است. نشر دستور رهبر این گروه در باره اجرایی شدن اجباری این قانون، با موجی از انتقادهای بینالمللی روبرو شد.
به نظر میرسد که صبر جامعه جهانی در برابر اقدامات زنستیزانه طالبان به پایان رسیده است. واکنش معاون سخنگوی طالبان به اقدامات اخیر برخی از کشورها در محکومت تبعیض علیه زنان، نیز میتواند این گونه تعبیر شود که طالبان از تشدید اقدامات جهانی علیه این گروه نگران شده است. تا کنون این گروه، به انتقادهای بینالمللی از رفتارش پاسخ نمیداد.
در سه سال اخیر، زنان معترض افغانستان پیوسته از جامعه جهانی به خاطر انفعال در برابر سیاستهای زن ستیزانه طالبان انتقاد میکردند. دراین مدت، طالبان همواره حرکتهای اعتراضی زنان را به شدت سرکوب کردند.
گرچه رهبر طالبان در سفر اخیری که به شمال کشور داشت، به گفته منابع، بر اعمال اجباری قوانین این گروه و به گفته او شریعت اسلام تاکید کرده اما به احتمال زیاد شماری از اعضای ارشد طالبان متوجه این نکته هستند که صبر جهانیان در برابر رفتارهای خلاف موازین بشری، لبریز شده و این میتواند خطر جدی و برگشت ناپذیر را به دوام حاکمیت این گروه متوجه بسازد.
اگر آنگونه که در این چند روز اخیر کشورهای مختلف در محکومیت طالبان جدیت و همسویی نشان دادند، وضعیت ادامه یابد، احتمال شکل گیری یک جبهه نیرومند خارجی علیه طالبان بعید نیست. این جبهه میتواند شورای امنیت سازمان ملل را مجاب به اصدار قطعنامهای علیه طالبان نماید. قطعنامهای که مبنای یک اقدام نظامی برای سرکوب رژیم سرکوب گر و تبعیض گر طالبان قرار داده شود. این چیزی است که به صورت حتم برخی از رهبران طالبان آن را درک میکنند. آنگونه که لجاجت طالبان در سال ۲۰۰۰ میلادی در حمایت از اسامه بن لادن رهبر شبکه تروریستی القاعده، منجر به صدور قطع نامه شورای امنیت علیه طالبان شد و امریکا بر اساس آن اتحاد بین المللی ضد تروریزم را تشکیل داد و رژیم طالبان را به کمک جبهه نظامی شمال سرنگون کرد.
نویسنده: بهرام بهین