عمران خان نخست وزیر پیشین پاکستان که اکنون در زندان به سر میبرد، از موقف وزیر ارشد خیبرپختونخوا، برای گفتوگوهای مستقیم با طالبان افغانستان، حمایت کرده است.
عمران خان، بهبود روابط با طالبان افغانستان را برای مهار تروریزم حیاتی خوانده و گفته که بدون گفتوگو تروریزم را نمیتوان از بین برد.
علی امین گنداپور، وزیر ارشد خیبرپختوا، عضو حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان، روز پنجشنبه هفته گذشته، پیشنهاد گفتوگو با طالبان افغانستان در باره طالبان پاکستان را مطرح کرد. پیشنهادی که با مخالفت وزیر دفاع پاکستان و مقامهای حکومت مرکزی مواجه شد.
عمران خان اما گفته که مقامات پاکستان باید از علی امین گنداپور بخواهند که با طالبان مذاکره کند و از او سپاسگزار باشند. او گفته که خیبرپختونخوا به شدت از تروریزم آسیب دیده و باید نقش مستقیم در مذاکرات داشته باشد. به گفته او«خیبرپختونخوا سالها است که بار تروریزم را بر دوش میکشد و تعداد بیشماری پولیس جان خود را از دست دادهاند.»
به دنبال اعلام حمایت عمران خان از پیشنهاد وزیر ارشد خیبرپختونخوا برای گفتوگو با طالبان افغانستان، زاهد شاه وزیر ایالتی خیبرپختونخوا، نیز از موضع علی امین گنداپور، وزیر ارشد این ایالت، حمایت کرده و گفته است که بهرغم مخالفت دولت فدرال پاکستان، از گفتوگو با طالبان پشتیبانی میکند.
رسانهها به نقل از زاهد شاه گزارش داده اند که حکومت محلی خیبرپختونخوا صرف نظر از موضع دولت فدرال، گفتوگو با طالبان را بهگونه جدی دنبال خواهد کرد. وی تصمیم گنداپور در مورد گفتوگو با طالبان را «قطعی» خوانده است. این مقام پاکستان از دولت فدرال این کشور انتقاد کرده و افزوده است که اسلامآباد برای انجام مذاکرات مناسب نیست.
گنداپور وزیر ارشد خیبرپختونخوا گفته بود که وی حق دارد روابط خارجی را «مستقلانه» مدیریت کند. او تعهد سپرد که به زودی هیاتی را برای حل مشکلات امنیتی این ایالت، به کابل خواهد فرستاد. وی گفته که اسلامآباد سیاستهای خود را با خود نگه دارد و من به عنوان نماینده مردم، با افغانستان صحبت میکنم و مشکلات خود را خودم حل میکنم.»
اما خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، هشدار داده بود که هیچکسی حق گفتوگوی مستقیم با کشورها را ندارد. او اظهارات گنداپور را «چالشی» برای مقامهای دولت فدرال پاکستان توصیف کرده بود. وی در نشست شورای ملی پاکستان تأکید کرده بود که ایالتها نباید مستقیماً با نهادهای خارجی وارد گفتوگو شوند.
پس از به قدرت رسیدن دوباره طالبان در افغانستان، ناامنیها در پاکستان افزایش یافته که مسبب اصلی آن طالبان پاکستانی دانسته میشود.
دولت فدرال پاکستان یا در واقع همان دولت مرکزی بر مبارزه قاطع مسلحانه علیه طالبان پاکستانی تاکید دارد و با راه اندازی عملیات سراسری ضد تروریستی، هرنوع نرمش و گفتوگو با طالبان پاکستانی را به شدت رد کرده و از نابودی کامل آنان در جنگ سخن گفته است.
اما مقامهای ایالتی ایالت خیبرپختوانخوا با تاکید بر اینکه قربانی ناآرامی مردم این ایالت است بر اعمال صلاحیت اداره محلی فدرال در حل معضلات محلی، از گزینه گفتوگو با طالبان پاکستانی با وساطتت طالبان افغانستان سخن گفتهاند.
با حمایت عمران خان نخست وزیر پیشین پاکستان از طرح گفتوگو با طالبان و حمایت زاهد شاه وزیر کابینه ایالتی از این طرح، به نظر میرسد که صفبندی جدیدی در مقابل مقامهای حکومت مرکزی در ایالت خیبرپختونخواه بوجود آمده است.
نظام سیاسی پاکستان فدرالی است و ایالتهای فدرال تا حدودی از خودمختاری برخودار هستنند و حکومت محلی و پارلمان محلی دارند که بسیاری از مسایل محلی را رسیدگی میکنند. به نظر میرسد که تشدید ناامنیها در پاکستان منجر به تشدید اختلافها میان مقامهای محلی و مرکزی منجر شده و این چالش سیاسی جدی در برابر پاکستان به شمار میرود.
آگاهان به این باوراند که در پاکستان همواره روی مسایل مختلف، جبهات سیاسی متعددی وجود داشته که یکی از این جبهات جبهه خیبرپختونخوا است.
طالبان پاکستان و طالبان افغانستان هر دو از نظر تباری پشتونتبار هستند و تاکید مقامهای ایالتی خیبرپختونخوا برای حل مسالمتآمیز درگیریها، متکی به تعلقات تباری است. آنان فکر میکنند که میتوانند با اتکا به این تلعقات مشکلات امنیتی را حل کنند و طالبان پاکستانی را وادار به قطع جنگ نمایند.
طالبان افغانستان نیز آمادگی خود را برای میانجیگیری بین دولت پاکستان و طالبان پاکستانی اعلام کرده اما مقامهای پاکستانی گفت وگو با طالبان پاکستانی را نوعی امتیازدهی به این گروه تلقی کرده و بیم دارند که این گفت وگوها منجر به تقویت طالبان پاکستانی شود. این تجربهای است که مقامهای دولت پاکستان در باره جنگ افغانستان آن را در مد نظر دارند. در افغانستان، تلاش دولت برای گفت وگو با طالبان، به تقویت این گروه منجر شد.
گرچه طالبان افغانستان، میگویند که با طالبان پاکستان ارتباط و همکاری ندارند اما آگاهان به این باورند که بین این دو گروه روابط تنگاتنگی وجود دارد و طالبان افغانستان میتوانند بر طالبان پاکستان اثر بگذارند.
طالبان پاکستان میگویند، همانگونه که طالبان افغانستان با جنگ به قدرت رسیدند و حکومت خود را تشکیل دادند، ما نیز میتوانیم در پاکستان حکومت اسلامی مورد نظر خود را تشکیل دهیم.