کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، در گزارشی پیرامون وضعیت حقوق بشر در چین، گفته است که چین زیر نام مبارزه با تروریسم و افراطگرایی، اقلیت ایغورها و دیگر اقلیتهای مسلمان در منطقهی سینکیانگ این کشور را سرکوب کرده است.
سازمان ملل گفته که گزارش خود را «بر اساس مرور جامع اسناد موجود، از جمله دادههای رسمی دولت چین، چارچوبهای قانونی و شهادتهای منابع مختلف» تهیه نموده است.
بر بنیاد این گزارش، سیاست سرکوبگرانهی چین در منطقهی سینکیانگ علیه ایغورها و دیگر اقلیتها، بازداشتهای گسترده و خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری، سرکوب حقوق دینی و فرهنگی، کار اجباری و شنود گسترده را شامل میشود که سالهاست این سیاست بر این منطقه جاری است و دولت چین مرتکب نقض سیستماتیک حقوق بشر شده که میتواند به عنوان جنایات علیه بشریت مورد رسیدگی قرار گیرد.
در گزارش آمده است که هزاران اویغوری و دیگر اقلیتهای قومی بیشتر مسلمان به طور خودسرانه در مراکزی موسوم به «مراکز آموزش و پرورش فنی و حرفهای» در بازداشت و زندان نگهداشته شده اند. اما چین مدعی شده از این مراکز به عنوان بخشی از استراتژی خود در مقابله با افراطگرایی استفاده میکند در حالی که مراکز مذکور عملا به اردوگاههای شکنجه و بازداشتگاه مبدل گشته اند. به گونهای که بازداشتشدگان گزارش داده اند در ضمن تحمل ضرب و شتم، تجویز اجباری دارو و خشونت جنسی، حتی زیر فشار مجبور به انکار دین و فرهنگ خود شده اند.
در این گزارش آمده که دولت چین بازداشت شدهها را مجبور به کار اجباری در کارخانهها کرده و در ضمن، به صورت گسترده از فنآوری نظارت پیشرفته از جمله تشخیص چهره، شنود و نیز ردیابی تلفنهای همراه برای کنترل و نظارت از آنان استفاده کرده است.
در پایان گزارش، گفته شده که یک تحقیق مستقل از سوی نهادهای بینالمللی برای بررسی بیشتر اتهامات نقض حقوق بشر در سینکیانگ، احساس میشود. سازمان ملل در این گزارش بر پاسخگو کردن دولت چین تاکید کرده و گفته که تلاشهای گستردهتری باید در این زمینه صورت گیرد.
اقلیتهای منطقهی وسیعی از سینکیانگ عبارت از مغولها، تاجیکها، قزاقها، ایغورها(ایغورها متشکل از نژاد تاجیک و ترک اند)، شیبهها و گروههای دیگر استند.
چین مدعی است که در این منطقه گروههای تروریستی از جمله تحریک اسلامی ترکستان شرقی فعالیت دارد.
چندی پیش گزارشهایی نشر شد مبنی بر این که طالبان به چین تعهد نموده که گروههای تروریستی مخالف چین را از مناطق مرزی افغانستان در بدخشان دور نماید.