یک رادیوی وابسته به طالبان، به نام حریت گزارش داده که جمعهخان فاتح، فرمانده تاجیکتبار ناراضی این گروه در بدخشان، پس از «سپردن تعهد و اعلام وفاداری» به نظام طالبان، از فیضآباد مرکز ولایت بدخشان به دروازها برگشته است.
دیروز برخی از رسانهها گزارش دادند که جمعه خان فاتح، با تضمین فصیحالدین فطرت، رییس ستاد ارتش طالبان، برای گفتوگو با مقامهای طالبان به فیضآباد منتقل شده بود. طالبان اما به صورت رسمی این گزارشها را تایید نکردند.
تاکنون جزئیاتی از گفتوگوها و توافقهای احتمالی میان مقامهای طالبان و جمعه خان فاتح منتشر نشده است.
رادیو حریت گزارش داده که محمداسماعیل غزنوی، والی طالبان در بدخشان، جمعهخان فاتح را فردی «متعهد و وفادار» به نظام طالبان توصیف کرده و گفته است که او در کنار این گروه باقی خواهد ماند.
در ویدیویی که رادیو حریت منتشر کرده، جمعهخان فاتح در حال سوار شدن بر یک چرخبال و خدا حافظی با افراد مسلح طالبان دیده میشود. این رسانه وابسته به طالبان، روز گذشته گزارشها درباره انتقال جمعه خان فاتح به مرکز ولایت بدخشان را «شایعه» و «بیاساس» خوانده بود.
منابع آگاه در بدخشان میگویند که اختلاف جمعه خان فاتح با رهبری طالبان عمدتاً بر سر انتصاب مقامهای محلی، خلع سلاح نیروهای وفادار به او و نحوه استخراج معادن طلای بدخشان است.
منابع در بدخشان میافزایند که تبعیض قومی طالبان در بدخشان در کنار این موضوع که طالبان بدخشان و مردم این ولایت طالبان جنوبی پشتونتبار را متهم به تاراج معادن بدخشان میکنند، از عوامل اصلی اختلاف میان طالبان محلی و جنوبی است. اختلافی که طالبان و رسانههای همسو با این گروه، تلاش میکنند آن را کم اهمیت جلوه داده و معترضان و مخالفان رویکرد اشغالگرانه و تاراج گیرانه طالبان جنوب را به تضاد منافع شخصی طالبان محلی بدخشان با طالبان جنوبی تقلیل دهند.
این در حالی است که طالبان بدخشان بارها مقامهای پشتونتبار این گروه را به تبعیض قومی و تاراج معادن متهم کرده و خواستار برکناری آنان شدهاند. خواستهای که رهبری طالبان به آن اعتنا نکرده و همچنان اداره امور این ولایت را به دست طالبان پشتونتبار جنوبی سپرده است. رویکردی که به تشدید نارضایتیها منجر شده است.
در حدود یک ماه اخیر تنش میان طالبان جنوبی و جمعه خان فاتح فرمانده ناراضی این گروه افزایش یافته است.
تنش از آنجا آغاز شد که فرمانده فاتح از اجرای وظیفه در پست معاونیت ولایت جنوبی زابل سر باز زد و به زادگاهش در دروازهای بدخشان برگشت و از مخالفت با طالبان سخن گفت.
در واکنش به این اقدام فاتح، هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، او را از سمت معاون والی زابل برکنار کرد و حکم گذفتاری او را صادر کرد. حکمی که به نظر میرسد اجرایی کردن آن برای نیروهای اعزامی طالبان به بدخشان مقدور نبوده و یا هم دارای تبعات غیر قابل مهار ارزیابی شد.
سپس وزیر دفاع طالبان و رییس ستاد ارتش این گروه با جمعی از مقامهای حکومتی طالبان برای قانع ساختن جمعه خان به گفتوگو با او تپظیف شدند. گفتوگوهایی که طبق گزارش رسانهها چند دور بینتیجه به پایان رسید.
با این حال هرچند طالبان انتقال فاتح به فیضآباد و کسب تعهد از او را یک پیروزی برای خود تعریف کرده و غایله مخالفت یک فرمانده ناراضی محلی شان در بدخشان را مختومه اعلام میکنند اما ناظران میگویند که این قضیه حل نشده و احتمالا در آینده دوباره رجعت کند.
به اعتقاد ناظران ترجیح و برنامه طالبان حذف و سرکوب جمعه خان فاتح بوده و رها کردن او به حال خود با گرفتن کدام تعهد، در واقع یک راه حل کوتاه مدت است که احتمالا هدف طالبان خرید زمان باشد.
طالبان در گذشته هیچگاه در برابر مخالفان درون سازمانی خود از نرمش و سازش کار نگرفتهاند و به همین دلیل رها کردن فاتح یک سازش بیسابقه و پرسشبرانگیز پنداشته میشود.