آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، رباب فاطمه، دیپلمات بنگلادشی را بهعنوان نماینده ویژه جدید سازمان ملل در امور افغانستان منصوب کرده است.
طبق سازوکار داخلی سازمان ملل، در صورتیکه هیچیک از اعضای شورای امنیت طی ۴۸ ساعت آینده مخالفت رسمی در باره انتصاب رییس یوناما ثبت نکنند، این انتصاب نهایی است و او کارش را آغاز خواهد کرد.
فاطمه در یکی از حساسترین دورههای مأموریت یوناما در کابل ریاست مأموریت سازمان ملل را به عهده میگیرد. دورهای که شورای امنیت همزمان با تمدید یکساله مأموریت یوناما، خواستار بازبینی راهبردی فعالیتها، اولویتها و ظرفیتهای این نهاد شده است.
قرار است گزارش این بازبینی تا مارچ ۲۰۲۷ ارائه شود.
رباب فاطمه جانشین روزا اوتونبایوا، رییسجمهورس و وزیر خارجه پیشین قرقیزستان، میشود.
دوره مأموریت اوتونبایوا در سپتامبر ۲۰۲۵ پایان یافت و از آن زمان تاکنون، جورجت گانیون معاون نماینده ویژه سازمان ملل در امور سیاسی، بهصورت سرپرست یوناما را اداره کرده است.
رباب فاطمه اکنون معاون دبیرکل سازمان ملل و نماینده عالی این سازمان برای کشورهای کمتر توسعهیافته، کشورهای محاط به خشکه و کشورهای جزیرهای کوچک در حال توسعه است.
او بیش از ۳۰ سال تجربه در حوزههای دیپلماسی، سیاستگذاری، دادخواهی و اجرای برنامههای بینالمللی دارد.
سوابق برجسته او شامل موارد زیر است:
– سفیر و نماینده دائم بنگلادیش در سازمان ملل (۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲)
– ریاست هیأت اجرایی یونیسف در سال ۲۰۲۰
– ریاست هیأت اجرایی نهاد زنان سازمان ملل در سال ۲۰۲۲
– معاون هیأت اجرایی برنامه توسعه سازمان ملل، صندوق جمعیت و دفتر خدمات پروژهای در سال ۲۰۲۱
– نخستین زن رئیس کمیسیون تحکیم صلح سازمان ملل در سال ۲۰۲۲
– معاون رئیس هفتادوهفتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل
یوناما در دوره حاکمیت طالبان با چالشهای فزایندهای از جمله: محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران؛ محدودیت برای کارکنان زن افغانستانی سازمان ملل؛ دشواری در اجرای مأموریتهای نظارتی و دادخواهی؛ پیچیدگی تعاملات سیاسی با طالبان؛ و نیاز به بازتعریف اولویتها با توجه به تحولات میدانی و سیاسی افغانستان روبرو است.
انتصاب رباب فاطمه پس از چند ماه اداره یوناما توسط سرپرست، رهبری دایمی این مأموریت را احیا میکند و او را در مرکز تعاملات بینالمللی با طالبان قرار میدهد؛ آن هم در زمانی که شورای امنیت در حال بازبینی مسیر آینده فعالیتهای یوناما است و افغانستان با بحرانهای سیاسی، حقوق بشری و انسانی گسترده مواجه است.
عملکرد رییس قراقیستانی یوناما در کابل با انتقادهای زیادی به همراه بوده است. منتقدان میگویند که رییس قبلی این نهاد بجای اجرای درست ماموریتهای سیاسی در افغانستان، در صدد توجیه سیاستهای طالبان بود و برای این گروه در مجامع بینالمللی لابیگری میکرد.
