دکتر میرویس بلخی، وزیر پیشین معارف کشور، گفته که بخش قابلتوجهی از ساکنان ولایتهای شمالی کشور حاکمیت طالبان را نپذیرفتهاند و این گروه در این مناطق فاقد پایگاه اجتماعی و فکری است.
دکتر بلخی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که مخالفت و نارضایتی عمومی در شمال ادامه دارد و بسیاری از چهرههای شناختهشده این حوزه نیز حاضر به همکاری یا پذیرش حاکمیت طالبان نشدهاند.
او توضیح داده که شماری از رهبران محلی، فرماندهان پیشین و شخصیتهای بانفوذ شمال، پس از بازگشت طالبان به قدرت، راه مهاجرت و تبعید را انتخاب کردهاند و ترجیح دادهاند از کشور خارج شوند تا زیر حاکمیت این گروه فعالیت نکنند.
وزیر پیشین معارف، تصریح کرده که طالبان نیز بهخوبی میدانند که در شمال افغانستان ریشه اجتماعی عمیقی ندارند و دوام حاکمیتشان تا حد زیادی به شرایط پیچیده سیاسی در جنوب آسیا وابسته است؛ شرایطی که میتواند بر میزان نفوذ این گروه در مناطق شمالی تأثیر بگذارد.
این اظهارات در حالی بیان میشود که در هفتههای اخیر مقامهای طالبان با سفر به ولایتهای شمالی کشور، نسبت به مخالفت و نافرمانی از سیاستهای این گروه هشدار داده و اعلام کردهاند که آماده مقابله با تحرکات مخالفان هستند.
این هشدارها همزمان بوده با اعزام نیروهای ذخیره طالبان و تجهیزات جنگی بیشتر به شمال و ناآرامیها در بدخشان.
چند روز پیش، باتور دوستم فرزند ارشد مارشال دوستم نیز گفت که تحرکات طالبان در شمال زیر نظارت آنان قرار دارد. او نسبت به اقدامات تبعیضآمیز قومی طالبان در شمال هشدار داد.
دکتر میرویس بلخی وزیر پیشین معارف، از چهرههای سیاسی نزدیک به عطا محمد نور، والی پیشین بلخ و رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان است. آقای نور از چهرههای مقتدر نظامی و سیاسی در شمال به شمار میرود. او اکنون در خارج از افغانستان زندگی میکند و یکی از اعضای شورای مقاومت برای نجات است. شورایی که از مخالفان عمده طالبان تشکیل شده است.
اشاره دکتر بلخی و سیاسیون شمال به ناپایداری حاکمیت طالبان در این منطقه، در واقع اشاره به بافت قومی افغانستان دارد. در ولایتهای شمالی، مرکزی و غربی کشور، اقوام غیرپشتون سکونت دارند و طالبان یک گروه قومی پشتونی است.
اقوام غیرپشتون از همان بدو پیدایش طالبان با این گروه مخالفت داشته و جنگهای خونینی در شمال کشور علیه طالبان به وقوع پیوست. از آثار جنگهای خونین طالبان در شمال، کشته شدن هزاران جنگجوی این گروه در دشت لیلی ولایت جوزجان است. جایی که طالبان برای جنگجویان کشته شده خود بنای یادبود ساختهاند و در سفرهای خود به شمال برای ادای احترام به آنجا میروند. جنگجویان طالبان در دشت لیلی توسط نیروهای جنبش ملی به رهبری مارشال دوستم کشته شدند.