سازمان حمایت ازکود کان سازمان ملل، امروز سه شنبه ۱۶اسد/مرداد با نشر گزارشی گفته است که در شش ماه نخست سال جاری میلادی، دستکم ۳۸ هزار تن از شهروندان افغانستان به دلیل تغییرات اقیلمی آواره شده که بیش ازنیمی از آنان را کودکان تشکیل میدهند. بر بنیاد گزارش این نهاد، رقم آوارگی در افغانستان در شش ماه نخست سال روان میلادی درمقایسه با سال گذشته افزایش یافته است.
در پیوند به گزارش سازمان حمایت از کودکان سازمان ملل، گزارشی در مورد وضعیت کودکان تهیه کردیم و از چند تن از کودکان در مورد بیکاری و روزگار نامساعد پرسیدیم.
موسی ۱۶ساله باشنده اصلی شهرچاریکار مرکز پروان است. او مکتب/مدرسه نمیرود و کار میکند. موسی وقتی صبح از خواب بیدار میشود، با کراچیای که در اختیار دارد برای انتقال بار مردم آماده میشود. میگوید کار میکند تا مخارج خانوادهاش تامین کند.
داستان خانواده موسی غم انگیز است. میگوید که خانواده شان هشت عضو دارد. به گفته موسی پدرش پیر شده، مادرش تکلیف عصبی دارد ودو خواهرش معیوب هستند. او باید کار کند تا این خانواده فقیر و بیمار امکان ادامه حیات داشته باشند.
نصیرآقا کودک ۱۴ساله دیگر در شهرچاریکار است. او درکوچه چرمگری شاگردی میکند. میگوید که فقط سه سال درس خوانده است. از نصیرآقا در مورد کار و درآمدش میپرسیم. میگوید:«بخاطر پیداکردن نفقه خانه ما، کارمیکنم. ماهانه ۱۸۰۰افغانی میگیرم تا به خانه آرد، برنج وروغن بخرم. پدرم درولایت هلمند درحکومت قبلی شهید شد. دو برادر کوچکتر از خودم دارم، حالا دیگر درس خوانده نمیتوانم.»
شکر الله کودک ۱۵ساله دیگری در مرکز پروان است که از درس بازمانده و دستفروشی میکند. متاعی که او برای فروش بدست دارد، خریطه پلاستیکی است. او میگوید که با پول بدست آمده نان شبانه روزی خانواده خود را فراهم میکند. شکرالله میگوید:«من بچه کلان خانه هستم. روزانه گاهی صد و گاهی صدو پنجاه کارمیکنم. وضیعت کشور ما هم خوب نیست و چندان کارو بار پیدا نمیشود.»
گرچه آمار کودکانی که مصروف شاقهکاری هستند، وجود ندارد اما با گشت و گذار به شهرهای افغانستان به وضوح میتوان دریافت که تعداد آنان زیاد است. در تعمیرگاه موتر، در داشهای خشتپزی، در نانوایی، در رستورانها و در همه جاهایی شهر که محل کسب و کار است، حضور کودکان پر رنگ است.
چندی قبل سازمان ملل متحد درگزارشی گفت که ۱۹در صد کودکان افغانستان به کارهای شاقه مصروف اند و درمعرض تهدیدات جدی و آینده ناروشن قرار دارند.
در گزارش تازه یونیسف نیز آمده که نزدیک به ۴۰درصد کودکان به علت بیجاشدن خانوادهها ومهاجرتها، رویدادهای طبیعی، خطر انفجار مواد منفجره و مسایل دیگری از این دست در معرض خطر قرار دارند و بیشتر آنان به امراض روانی دچار شده اند.
بر اساس قانون حمایت ازکود کان درافغانستان، کودک به شخصی گفته میشود که سن هجده سالگی راتکمیل نکرده باشد. دربخشی از این قانون آمده که تحمیل کار برکودکان واطفال جواز ندارد. با تسلط دوباره طالبان، بسیاری از قوانین افغانستان در حالت بلاتکلیفی قرار گرفته و گروه طالبان خود را ملزم به رعایت قوانین نمیداند.
خواستیم در این مورد نظر اداره کار و امور اجتماعی ولایت پروان را داشته باشیم اما موفق به این کار نشدیم.
پس ازحاکمیت دوباره طالبان درافغانساتان، مشکلات اقتصادی، بیکاری، فقر و آوارگی در کشور چند برابر افزایش یافته است. بربنیاد آمارهایی که سازمان ملل متحد ارایه کرده، ۲۴میلیون نفر افغانستان به کمکهای بشر دوستانه نیاز دارند. این رقم تقریباً هشتاد درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهد. طالبان خود را در قبال این وضع مسوول نمیدانند. مقامهای حکومت طالبان مدعی اند که آنان مسوول دین و عقیده مردم هستند نه از نان و کار آنان!