وزارت معادن و نفت طالبان امروز، چهارشنبه، ۱۶ ثور/اردیبهشت، اعلام کرد که هدایتالله بدری، سرپرست این وزارت، در دیدار با سفیر چین و مدیران ارشد شرکتهای طرف قرارداد پروژه مس عینک، نسبت به «عدم اجرای تعهدات» از سوی شرکت چینی هشدار داده است.
بر اساس بیانیهای که از سوی این وزارت منتشر شد، در این نشست علاوه بر سفیر چین، رییس شرکت «امسیسیتی» ــ شرکت مادرِ «امجیایام» که قرارداد استخراج مس عینک را در اختیار دارد ــ نیز حضور داشته است.
در این گفتوگوها، موضوع «عدم پیشرفت فعالیتهای مندرج در قرارداد» و کندی روند اجرایی پروژه بهطور جدی مطرح شده است.
وزارت معادن طالبان تأکید کرده که با گذشت سالها از امضای قرارداد، بخش قابل توجهی از تعهدات شرکت چینی هنوز عملی نشده است.
چین متهم است که در یک رویکرد مرموز، دریافت مجوز استخراج بسیاری از معادن افغانستان را بدست آورده و آنان را در حالت بلاتکلیفی قرار داده است. این کشور قرار داد چند معدن بزرگ را بدست آورده اما اقدام به استخراج آنان نکرده است. چین در دوره جمهوریت بیست ساله نیز با اتهام مشابه مواجه بود. در آن زمان استدلال چیناییها این بود که امنیت پروژهها تامین نیست. اکنون که طالبان مدعی تامین امنیت سراسری هستند و چین نیز یکی از شرکای منطقهای طالبان به شمار میرود، امتناع چین از استخراج معادن با پرسشهای بیشتری مواجه شده است. یکی از پرسشها این است: آیا پکن به تضمینهای امنیتی طالبان اعتماد ندارد؟ البته هرگاه موضوع امنیتی در میان نباشد، نیاز است که اهداف و نیات پشت پرده دیگری مورد واکاوی قرار گیرد.
در عوض گفته میشود که چین بیشتر روی استخراج معادن کوچکتر تمرکز کرده و در تبانی با برخی از حلقات مافیایی طالبان در یک رویکرد غیرقانونی به استخراج معادن اقدام کرده است.
در گذشته بارها گزارشهایی در مورد اعتراض مردم در ولایتهای بدخشان و تخار نسبت به روند غیرقانونی شراکت شرکتهای چینی در استخراج معادن طلا به نشر رسیده است.
همچنان در مواردی، مهندسان و کارگران شرکتهای چینی در تخار و بدخشان هدف حملات مسلحانه مرموز قرار گرفتهاند.