محمد عمر داوودزی، وزیر امور داخله پیشین افغانستان گفته که پاکستان تلاشها برای تغییر رژیم طالبان را با عنوان «بستهبندی دوباره نظام» آغاز کرده است.
آقای داوودزی افزوده است: «اصطلاح بستهبندی نظام اکنون توسط حلقاتی در پاکستان درباره افغانستان استفاده میشود.»
وی امروز با انتشار یادداشتی در صفحه اکس خود نوشته که تلاشهای تازه پاکستان تحت عنوان «بستهبندی دوباره نظام» در حال اجرا است.
محمد عمر داوودزی تصریح کرده که اصطلاح سیاسی «بستهبندی دوباره نظام» اخیرا در ادبیات سیاسی منطقه به کار رفته و به معنای ناتوانی بستهبندی فعلی نظام و لزوم بازتعریف آن است.
او پرسیده است: «تعریف پاکستان از کارآمدی چیست و چه انتظاراتی دارد که بستهبندی فعلی قادر به اجرای آن نبوده است؟»
داوودزی همچنین به اظهارات اخیر شهابالدین دلاور، رییس «کمیسیون تماس با شخصیتهای سیاسی» طالبان، مبنی بر دعوت از مخالفان این گروه برای برگشت به کشور اشاره کرده و آن را با تلاشهای پاکستان برای تغییر رژیم طالبان مرتبط دانسته است.
محمد عمر داوودزی، که مدتی به عنوان سفیر افغانستان در اسلامآباد نیز کار کرده، به تحولات اخیر در ایران اشاره کرده و گفته که دهها رهبر سیاسی و نظامی در جریان زمینهسازی برای «بستهبندی جدید» کشته شدند. او سپس این پرسش را مطرح کرده که «آیا پاکستان توان اجرای چنین اقدامی (بستهبندی مجدد رژیم در افغانستان) را دارد؟» وی خودش به این پرسش پاسخ منفی داده است.
روابط طالبان و پاکستان به شدت متشنج است. دو طرف چند دوره درگیری نظامی خونین را سپری کردهاند و اکنون، آتشبس اعلامنشده بین آنان برقرار است.
پاکستان میگوید که طالبان افغانستان به طالبان پاکستان پناهگاه و حمایت نظامی و لوژستیکی فراهم کرده و مادامی که این گروه تعهد کتبی به پاکستان در مورد قطع کامل حمایت از تیتیپی را ندهد، عملیات نظامی پاکستان علیه طالبان ادامه خواهد یافت.
محمد عمر داوودزی خود را از مخالفان طالبان میداند، اما او بارها به نحوی از استفاده از گزینه نظامی علیه طالبان شانه خالی کرده و تأکید کرده که از طریق اقدامات سیاسی میتوان در کشور تغییر ایجاد کرد و طالبان را وادار به تمکین در برابر خواستهای مردم کرد؛ رویکردی که بسیاری از مخالفان طالبان آن را ناکارآمد عنوان کردهاند.
مخالفت داوودزی با استفاده از گزینه نظامی علیه طالبان، مخالفت او را با طالبان در مظان شک و تردید قرار داده است. آگاهان امور سیاسی در افغانستان میگویند که داوودزی مخالفت جدی و واقعی با طالبان ندارد و به دلیل تعلقات تباری (پشتونی) با طالبان، طرفدار ادامه حاکمیت طالبان با اصلاحات جزئی است. به اعتقاد آگاهان، حضور داوودزی در صف مخالفان طالبان صوری است و به تضعیف صف مخالفان منجر میشود.
اوایل زمستان سال گذشته خورشیدی، اعلام شد که داوودزی به عنوان رییس یک تشکل سیاسی موسوم به «مجمع ملی نجات افغانستان» گماشته شده است؛ تشکلی که جبهات نظامی ضد طالبان نیز عضویت آن را داشتند. اما پس از آنکه رهبران جبهات نظامی ضد طالبان به دلیل حضور در تشکلی با ریاست داوودزی مورد انتقاد شدید قرار گرفتند، بلافاصله اعلام کردند که عضو مجمع ملی نجات نیستند. به اعتقاد ناظران، این امر نشان میدهد که مخالفان واقعی طالبان به داوودزی اعتماد لازم را ندارند و او را سزاوار رهبری یک جریان سیاسی ضد طالبان نمیدانند.
باید گفت که پاکستان در این اواخر تلاشهای سیاسی خود را همزمان با فشار نظامی بر طالبان برای تغییر رژیم طالبان آغاز کرده است. این کشور چند نشست مشورتی با مخالفان طالبان برگزار کرده است. مقامهای پاکستانی بارها از مخالفان طالبان خواستهاند که با این کشور در سرنگونی رژیم طالبان همکاری کنند؛ درخواستی که تا کنون هرچند جریانهای اصلی مخالف طالبان پاسخ مثبت صریح به آن ندادهاند، اما منابع آگاه میگویند که تماسها و هماهنگیها میان مخالفان طالبان و پاکستان انجام شده و بعید نیست که در آینده این همکاریها فشردهتر شود.
قابل یادآوری است که سیاسیون پشتونتبار افغانستان به صورت کلی مستقیم یا غیرمستقیم با اقدامات نظامی علیه طالبان مخالفت میکنند که دلیل آن تعلقات تباری با طالبان دانسته میشود. پاکستان اما بیشتر غیرپشتونها را مخاطب قرار داده و از آنان خواسته که علیه نظام طالبان اقدام کنند و با پاکستان همکاری کنند.
پاکستان در چند دهه اخیر نقش مهمی در تغییر رژیمهای سیاسی در کابل داشته است. طالبان (حاکمان کنونی افغانستان) نیز بیشتر با حمایتهای پاکستان به قدرت برگشتند، اما بعدتر با پاکستان بر سر مسئله تیتیپی دچار اختلاف شدند و تشدید اختلافها منجر به تقابل نظامی بیسابقه میان آنان شده است.