«جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان» یکی از تشکلهای اعتراضی زنان، در بیانیهای به مناسب نوروز و فرا رسیدن سال نو خورشیدی، گفته که سال نو خورشیدی در حالی در افغانستان آغاز شده که دختران از ابتداییترین حقوق انسانی خود، از جمله حق آموزش، حق کار و حق تنفس در فضای آزاد، محروم هستند.
جنبش فانوس آزادی زنان افزوده است که هرچند مکاتب و دانشگاهها بهروی دختران و زنان بسته است، اما شعله دانایی در قلبهای آنان خاموش نخواهد شد.
در این بیانیه آمده است: «ما فانوس بهدست، در کوچه وپسکوچههای این شبِ یلدا، راه آزادی را جستجو میکنیم.»
جنبش فانوس آزادی زنان افزوده که بهارِ واقعی آن روزی است که هیچ دختری پشت درهای بسته مکتب اشک نریزد و هیچ زنی به جرم زن بودن، در خانه زندانی نباشد.
این جنبش اعتراضی زنان از جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری خواسته است که درسال نو خورشیدی، در کنار جنبشهای عدالتخواهی زنان افغانستان قرار گیرند.
پیشتر ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، نیز از ادامه ممنوعیت آموزش و تحصیل دختران در سال نو خورشیدی ابراز نگرانی کرد و آن را غیرقابل قبول خواند.
او در صفحه اکس خود نوشت که در سال نو تحصیلی، دختران بالاتر از صنف/کلاس ششم در افغانستان همچنان از رفتن به مکتب محروم هستند و دختران دانشجو نیز قادر به حضور در دانشگاه نیستند.
طالبان با برگشت دوباره به قدرت، مکاتب و دانشگاهها را بر روی دختران بست و اعلام کرد که «با فراهم شدن شرایط مناسب» دروازه مکاتب بر روی دختران باز خواهد شد اما در پنجمین سال متوالی این وعده عملی نشده و میلیونها دختر افغانستانی همچنان از درس و تحصیل محروم هستند.
در واکنش به منع آموزش و تحصیل دختران، دهها تشکل و جنبش اعتراضی زنان شکل گرفت که طالبان به سرکوب مطالبات این جنبشها اقدام کردهاند.
ناظران میگویند که طالبان به درخواست مردم و جهانیان در راستای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها برای دختران عمل نخواهند کرد و یگانه راه برگشت زنان و دختران به آموزش و تحصیل کنار زدن طالبان از قدرت و اعاده نظم و حاکمیت قانون در جامعه است.