جان اچکزی وزیر پیشین اطلاعات بلوچستان پاکستان گفته که«به شدت با روایت خواجه آصف دربارهٔ سیاست پاکستان در قبال افغانستان در دوران جنگ سرد مخالف» است.
خواجه آصف وزیر دفاع پاکستان یک روز پیش، از سیاست پاکستان در حمایت از گروههای جهادی در افغانستان در زمان جنگ با شورویها انتقاد کرد.
جان اچکزی با اشاره به اظهارات خواجه آصف نوشته است:«او واقعیتهای راهبردی گذشته را نادیده میگیرد، از جمله رویکرد دولتهای پیاپی افغانستان در دخالت در امور پاکستان، و همچنین معضلاتی که ابرقدرتها مانند شوروی و آمریکا با حضورشان در همسایگی بر پاکستان تحمیل کردند.»
آقای اچکزی افزوده که«بیشتر تصمیمات پاکستان ناشی از ضرورت بقا و مقابله با تهدیدهایی بود که از افغانستان سرچشمه میگرفت.»
جان اچکزی با انتقاد از اظهارات وزیر دفاع پاکستان نوشته است:«سخنان او با روایتهای قومگرایانهٔ افغانها و پشتونها همراستا است، که پاکستان را بهطور جداگانه مقصر جلوه میدهند و واقعیتهای ژئوپولیتیک را نادیده میگیرند.»
آقای اچکزی میافزاید:«من بهطور مفصل توضیح خواهم داد که چگونه افغانستان حتی پس از هشتاد سال همچنان ادعاهایی علیه پاکستان مطرح میکند، و چگونه پاکستان مجبور بوده است رفتارهای مداخلهگرانهٔ آنان را مهار کند—نه با گل، بلکه با مانورهای سخت راهبردی، از جمله پاسخهای نیابتی در برابر نیابتی.»
جان اچکزی از مخالفان سرسخت طالبان است و دولت پاکستان را تشویق به سرکوب جدی این گروه مینماید. خواجه آصف نیز تهدیدهای مستقیم و جدیای را علیه طالبان مطرح کرده است. با این حال، به نظر میرسد که این دو مقام پاکستانی در مورد سیاستهای گذشته پاکستان در قبال افغانستان همنظر نیستند.
پاکستان در دستکم پنجاه سال اخیر، پیوسته از گروههای مخالف دولت در افغانستان حمایت کرده است. اوج حمایت پاکستان از گروههای مخالف دولت، حمایت از احزاب جهادی افغانستان و سپس ایجاد طالبان و حمایت وتقویت این گروه بوده است.
برخی از مقامهای پاکستان در چند سال اخیر، از سیاستهای گذشته پاکستان انتقاد کردهاند و حتا آن را اشتباه استراتیژیک خواندهاند. اما جان اچکزی معتقد است که سیاستهای پاکستان بر ضرورت زمان مبتنی بوده است. به اعتقاد وی، همواره پاکستان از جانب حکومتهای افغانستان تهدید شده و این امر ضرورت مداخله پاکستان و حمایت از گروههای مخالف حکومت را توجیه میکند.
تحلیلگران افغانستان نیز اکثراً به این باوراند که یکی ازدلایل و انگیزههای مداخلات پاکستان، سیاستهای قومی حکومتهای پشتونیستی در افغانستان بوده که خواستار استرداد بخشی از سرزمین پاکستان امروزی اند و مرز رسمی میان دو کشور را بیاعتبار اعلام کردهاند.
اما برخی از تحلیلگران معتقدند که باید در این زمینه یک رویکرد سومی و بیطرفانه اتخاذ کرد و آن اینکه نه کاملا پاکستان را حق بجانب دانست و نه هم میتوان همه تقصیر را به گردن افغانستان انداخت. به اعتقاد این عده، در حالی که پاکستان حق داشته برای دفاع از خودش به اقداماتی درافغانستان متوسل شود، اما روشهایی که پاکستان در این زمینه در پیش گرفته، نادرست و فاجعهبار بوده است. از جمله اینکه پاکستان طی ۵۰ سال اخیر پیوسته از گروههای سیاسی و شبهنظامیان پشتون حمایت کرده است. گروههایی که ادعای ارضی و مرزی با پاکستان را همینها در افغانستان مطرح میکنند.