ترور اسماعیل هنیه، رییس دفترسیاسی جبنش فلسطینی حماس در تهران، واکنشهای گسترده را به همراه داشته است.
اسماعیل هنیه، روزچهارشنبه،۱۰ اسد/مرداد، در تهران پایتخت ایران در محل اقامتاش هدف قرار گرفت و با یکی از افرادش جان باخت. تا کنون کسی مسوولیت ترور او را برعهده نگرفته است. اما نخستین واکنش مقامهای جمهوری اسلامی در این خصوص این بود که او از سوی اسرائیل ترور شده است.
آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با محکوم کردن این حادثه، آن را جنایت اسرائیلیها عنوان کرده است.
مسعود پزشکیان، رییسجمهور جدید ایران، که روزگذشته با برگزاری مراسم تحلیف رسماً به عنوان رییس جمهوری ایران آغاز به کار کرد، در واکنش به ترور اسماعیل گفته است که کشورش از تمامیت ارضی خود دفاع خواهد کرد و کسانی که این اقدام را انجام دادهاند، از کار خود پشیمان خواهند شد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران نیز گفته که برای عاملان این رویداد “پاسخ سخت و دردناک” در پیش است.
وزارت امورخارجه ایران نیز با انتشار بیانیهای ترور اسماعیل هنیه را “نقض فاحش اصول و قواعد حقوق بینالملل و منشور ملل متحد” و “تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی” خوانده است.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امورخارجه ایران، ضمن تاکید به بررسی ابعاد و جزییات این رویداد توسط نهادهای مربوطه گفته است که این موضوع روابط تهران و فلسطین را مستحکمتر خواهد کرد و “خون اسماعیل هنیه هرگز هدر نخواهد رفت.”
دو مقام جنبش فلسطینی حماس، موسی ابومرزوق و سامی ابوزهری، ترور اسماعیل هنیه را به اسرائیل نسبت داده و تاکید کردهاند که پاسخ مناسبی به این اقدام خواهند داد. حماس تاکید کرده که مقاومت فلسطین به هیچ وجه متوقف نخواهد شد.
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین هم در واکنش به این رویداد، آن را “بزدلانه” و خطرناک توصیف کرده است.
ترکیه، چین، افغانستان، لبنان، مصر، یمن و قطر نیز نسبت به ترور اسماعیل هنیه، رییس دفترسیاسی حماس واکنش داشته و آن را محکوم کرده اند.
وزارت خارجه چین با محکوم کردن این رویداد، خواستار برقراری آتشبس جامع و دایمی در غزه برای “جلوگیری از تشدید بیشتر درگیریها” شده است.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه نیز این ترور را “خائنانه” توصیف کرده است. وزارت خارجه ترکیه با نشر بیانیهای ترورهنیه را “نقض صریح قوانین بینالمللی و انسانی” خوانده و از جامعه بینالمللی خواسته که اقدامهای لازم برای جلوگیری از تشدید تنشها باید انجام دهد.
حزبالله لبنان با نشر بیانهای گفته که کشته شدن هنیه “عزم مقاومت برای مقابله با اسرائیل” را قویتر خواهد کرد و به آتش مقاومت علیه اسرائیل مانند مواد سوخت کار خواهد کرد.
نخستوزیر قطر، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، که عنوان میانجی در مذاکرات اسرائیل – حماس را دارد، در واکنش به ترور اسماعیل هنیه، در یادداشتی در شبکه ایکس گفته: “نمیتوان انتظار موفقیت در میانجیگری داشت، وقتی یکی از طرفین مذاکرهکننده، طرف دیگر را ترور میکند”
محمد علیالحوثی، یکی از مقامات ارشد گروه شبهنظامی حوثیهای یمن نیز این ترور را “نقض آشکار قوانین و ارزشهای ایدهآل” خوانده است.
وزارت خارجه مصرهم با نشر بیانیهای گفته که ترور این مقام حماس در تهران نشانه آن است که اسرائیل اراده سیاسی برای تنشزدایی ندارد و ” اقدام به کشتن اسماعیل هنیه، که قدمی در مسیر تشدید تنش به شمار میرود، در کنار عدم پیشرفت در مذاکرات آتشبس غزه، به پیچیدهتر شدن وضعیت خواهد انجامید.”
گروه طالبان نیز این حمله را محکوم کرده و در بیانیهای اعلام کرده که اینگونه حوادث باعث بیثباتی بیشتر کشورهای منطقه خواهد شد.
وزارت خارجه امریکا اما در واکنش به ترور اسماعیل هنیه، گفته که “اطلاعی نداشته و در آن نقشی بازی نکرده است.” آنتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا گفته است: “این چیزی است که ما از آن اطلاع نداشتیم و در آن نقشی هم نداشتیم.”
نخستین واکنش اسرائیل به کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس در تهران، از سوی وزیر میرات فرهنگی اسرائیل بود که تلویحا گفته که “این راه درست” است.
همچنان دفتر رسانهای اسرائیل با انتشار عکسی از اسماعیل هنیه و درج عبارت “حذف شد” بر روی آن، بهطور ضمنی به این رویداد واکنش نشان داده است.
براساس گزارشها، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل به کابینهاش دستور داده است که در قبال کشته شدن هنیه در تهران تا روشن شدن موضوع سکوت اختیار کنند. دولت اسرائیل رسماً تا اکنون به این رویداد واکنشی نشان نداده و ارتش اسرائیل اعلام کرده که به گزارشهای منتشر شده در رسانههای خارجی پاسخ نمیدهد.
اسماعیل هنیه یکی از تاثیرگزارترین رهبران جنبش حماس بود و نقش او در رهبری مقتدرانه جنبش فلسطینی حمایت حایز اهمیت بوده است. او چندی پیش چند تن از اعضای خانواده خود را در حملات اسراییل از دست داد.
اسماعیل هنیه برای اشتراک در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان رییس جمهوری جدید ایران به تهران سفر کرده بود.
ناظران به این باورند که ترور اسماعیل هنیه موج تازه ای از تشدید تنش ها در خاورمیانه رارقم خواهد زد.
