جان اچکزی وزیر پیشین اطلاعات ایالت بلوچستان پاکستان، در واکنش به اظهارات اخیر انوارالحق احدی و اسماعیل یون گفته که پشتونها برای دو صد سال بر افغانستان سلطه داشتند و این کشور را ویران کردهاند. او افزوده که اکنون زمان آن رسیده که دیگران نقش رهبری را به عهده گیرند.
آقای اچکزی در صفحه اکس خود نوشته است:«برای دویست سال، افغان/پشتونها بر افغانستان سلطه داشتهاند و به گفتهٔ منتقدان، این کشور را ویران کردهاند—اکنون زمان آن رسیده است که دیگر اقوام نقش رهبری در بازسازی ملت را بر عهده بگیرند.»
او افزوده است:«استاد محمد اسماعیل یون (که اغلب بهعنوان یک چهرهٔ فاشیست افغان یا ملیگرای افراطی پشتون شناخته میشود) به سیاستمداران دورهٔ جمهوری گفته که شما بیست سال حکومت کردید، دیگر بس است. در پاسخ، جوانان غیرپشتون اکنون پیام متقابل خود را به آقای یون میرسانند: پشتونها دویست سال ویرانی بر افغانستان تحمیل کردند. اکنون نوبت دیگران است که وارد شوند و کشور را بازسازی کنند.»
اچکزی در ادامه نوشته است:«یون اغلب با استاد انورالحق احدی مقایسه میشود؛ کسی که بهعنوان «افشاگر» سلطهٔ پشتونها شناخته شده است. مصاحبهها، نوشتهها و مواضع سیاسی اخیر احدی شواهدی از کنترل چندین قرنهٔ پشتونها بر افغانستان تلقی میشود—کنترلی که به آشوب، بیثباتی و عقبماندگی مداوم کشور دامن زده است.»
جان اچکزی در ماههای اخیر پیوسته از پشتونها بخاطر تحمیل سلطه بر دیگران انتقاد کرده و از غیر پشتون.ها بهویژه تاجیکان خواسته که مانع تمامیتخواهی و سلطهجویی پشتونها شوند. او بارها از رهبران و نخبگان سیاسی و نظامی تاجیک و هزاره خواسته که با پاکستان در سرکوب طالبان به عنوان یک گروه قومی همکاری کنند.
انوارالحق احدی وزیر پیشین مالیه افغانستان در حکومت حامد کرزی، در گفتگو با تلویزیون آمو گفت که پشتونها حق اعمال سلطه و داشتن حق برتری زبانی بر دیگران را دارند و باید دیگران این حق را برسمبت بشناسند. او افغان را معادل پشتون خواند و گفت که کرزی و غنی با طالبان در اعمال برنامههای قومی تفاوتی ندارند و همه برنامههای افغان ملت را اجرا کردهاند/میکنند.
اسماعیل یون نیز به داشتن دیدگاههای پشتونیستی معروف است و بارها غیرپشتونها را مهاجر و بیگانه خوانده و بر تحمیل هویت افغانی بر آنان تاکید کرده است.
