جان اچکزی، وزیر پیشین ایالت بلوچستان پاکستان در یادداشتی در صفحه اکس خود به تحلیل اظهارات روز گذشته سخنگوی ارتش پاکستان پرداخته و آن را نشانه آغاز روند تغییر رژیم در افغانستان دانسته است.
آقای اچکزی با اشاره به اظهارات روز احمد شریف چودری سخنگوی ارتش پاکستان نوشته است که در دکترین جدید پاکستان در قبال افغانستان، تشکیل حکومت فراگیر یک اصل مهم در نظر گرفته شده و بدون تشکیل حکومت فراگیر هیچگونه توافقی با طالبان در کار نیست.
در این یادداشت آمده که رابطه طالبان و پاکستان دچار «گسست راهبردی» شده و دولت پاکستان دکترین جدید خود را طوری طراحی کرده که به «بازی نیابتی» با طالبان پایان دهد و بر تشکیل دولت فراگیر و نماینده در افغانستان تاکید نماید. دولتی که برای همه اقوام ساکن در افغانستان باشد نه برای یک قوم. دولتی که به گفته او وحدت در آن از طریق نمایندگی تامین شود نه اشغال.
جان اچکزی میافزاید:«تنش میان پاکستان و طالبان-بهویژه بر سر تروریزم فرامرزی و تحریک طالبان پاکستان-TTP، اکنون به سطحی رسیده که بر تحولات منطقهای نیز تأثیر میگذارد…اظهارات سخنگوی ارتش پاکستان نشان داد که اکنون پاکستان بیش از هر زمان دیگر با نگرانیها و دیدگاههای جامعه جهانی همسو است، نه با مواضع طالبان. این تغییر قابل توجهی است، بهویژه با توجه به روابط نزدیک گذشته پاکستان با طالبان در دوران نخست حکومت آنها. با وجود اتهامهای مکرر مبنی بر حمایت اسلامآباد از طالبان، پاکستان اکنون آشکارا از حکمرانی فراگیر و حفظ تمامیت ارضی افغانستان حمایت میکند.»
او به اشاره به نشست خبری روز گذشته سخنگوی ارتش پاکستان، میگوید که در این نشست سخنگوی بارها به مسئله حذف قومی در افغانستان اشاره شد. طالبان بهدلیل سلطهٔ یکجانبهٔ قومی-پشتونها-و کنار زدن تاجیکها، ازبکها و هزارهها مورد انتقاد قرار گرفتند. پاکستان هشدار داد که این حذف قومی، خطر تجزیه افغانستان و تشدید خشونت را بهدنبال دارد.»
این مقام پیشین پاکستان در ادامه مینویسد:«اینجاست که موضع پاکستان بهروشنی از طالبان جدا میشود. در حالیکه طالبان بر کنترل از طریق زور و ائتلاف با گروههای شبهنظامی تکیه دارند، پاکستان اکنون بر ایجاد دولتی باثبات و فراگیر در افغانستان تأکید میکند-حتی اگر این روند زمانبر باشد. این کنفرانس خبری تنها نشانهای از تغییر سیاست نبود-بلکه اعلام گسستی آشکار بود. با نامیدن طالبان بهعنوان یک گروه اشغالگر و نه دولت مشروع، پاکستان عملاً به تعامل خود با آنها پایان داد. این موضعگیری، نشانهای از آغاز روند تغییر رژیم است. پاکستان اکنون مصمم است که کنترل طالبان را پیش از آنکه دائمی شود، در هم بشکند.»
اچکزی میافزاید:«تفاوت راهبردی روشن است: طالبان میخواهند با سلطه بر هرجومرج، آن را مدیریت کنند؛ اما پاکستان میخواهد با ساختن دولتی مشروع و فراگیر، از هرجومرج جلوگیری کند.
تمرکز شدید بر نقضهای طالبان و حذف قومی نشان میدهد که این چرخش، موقتی نیست بلکه راهبردی و بلندمدت است. تلاشهای فزایندهٔ پاکستان برای مقابله با شبهنظامیان نیز نشان میدهد که آمادهٔ یک نبرد طولانیمدت است. این کنفرانس خبری برای حل فوری بحران افغانستان نبود. در واقع، امید چندانی به توانایی بازیگران منطقهای برای حل آن وجود ندارد. اما این نشست، هشداری روشن بود: منطقه بهسوی بیثباتی عمیقتر پیش میرود و پاکستان در برابر فروپاشی دولتها، خطوط قرمز خود را ترسیم کرده است. با رد مشروعیت طالبان بهعنوان دولت افغانستان، پاکستان از فرضیات قدیمی همزیستی با این گروه فاصله گرفته و خود را برای مرحلهای تازه در سیاست منطقهای آماده میکند.»
جان اچکزی در چند ماه اخیر به ویژه در روزهای اخیر اظهارات صریحی در باره مسایل افغانستان داشته و بارها بر مشارکت اقوام غیرپشتون در ساختار قدرت تاکید کرده است. او طالبان را متهم به تشکیل حکومت سرکوبگری قومی کرده و از اقوام غیرپشتون به ویژه تاجیکها مکرراً درخواست کرده که برای سرنگونی طالبان متحد شده و با پاکستان وارد تعامل استراتیژیک شوند.
