«دیدبان تاجیک» با انتشار بیانیهای، «افغان خوانده شدن شهروندان کشور» و « جدا کردن پارسی و دری»، را رویکردهای سیاسی و تحمیلی خوانده و مخالفت با آن را بخشی از مبارزه تاجیکان برای پاسداری از زبان و هویت و ایستادگی در برابر ظلم و تبعیض دانسته است.
این نهاد نوشته است:«روشن و غیر قابل بحث است که افغان خوانده شدن شهروندان یک رویکرد سیاسی تحمیلی است. این تحمیل از جانب پشتونها بر سایر اقوام صورت میگیرد و مبنای توافقی و قراردادی ندارد.مخالفت با تحمیل هویت افغانی، از جانب تاجیکان، یک حق مشروع، انسانی و شهروندی است. این مخالفت مبنای هویتخواهانه و عدالتخواهانه دارد و در تضاد با هیچ یک از اصول انسانی، ملی و دینی تاجیکان قرار ندارد و همدیگرپذیری را نفی نمیکند.»
در این بیانیه آمده است:«مخالفت با تحمیل هویت افغانی در میان تاجیکان به یک داعیه و روایت اکثریتی مبدل شده و نمادی از مبارزه در برابر ظلم، تبعیض و برتریجویی به شمار میرود. مخالفت با این روایت تاجیکانه، از جانب هر شخص، جریان و نهادی که باشد، مخالفت با خواست اکثریت و داعیه مشروع تاجیکان دانسته میشود، یک رویکرد واگرایانه به شمار میرود.»
دیدبان تاجیک از همه جریانها، سازمانها و کنشگران سیاسی، فرهنگی و نظامی تاجیک خواسته که«خود را با خواست و داعیه مردم تاجیک همسو ساخته و از رفتارها و گفتارهای واگرایانه پرهیز نمایند.»
این نهاد در باره «جدایی زبان واحد فارسی به دو نام مجزا از همدیگر» نوشته است:«براساس اسناد، مدارک، پژوهشها، دیدگاهها و برداشتهای علمی، دری صفت زبان پارسی است. ما تاجیکان افغانستان/خراسان یک زبان داریم که همان زبان پارسی است. دو زبان خواندن پارسی و دری، همانند تحمیل واژه افغان بر هویت اقوام، یک رویکرد سیاسی و تحمیلی در راستای حذف هویتی و فرهنگی تاجیکان است.»
دیدبان تاجیک تصریح کرده است:«هرچند اقوام دیگری در افغانستان/خراسان و منطقه با زبان پارسی صحبت میکنند اما زبان پارسی یکی از شاخصههای اساسی هویت تاجیکان به شمار میرود و تاجیکان مسوولیت و مکلفیت دارند که از زبان فارسی و وحدت آن پاسداری کنند.»
در ادامه بیانیه دیدبان تاجیک آمده است:«همانند مخالفت با تحمیل واژه افغان، پاسداری از زبان پارسی و مخالفت با تلاشها به منظور جدا کردن و فرق گذاشتن در ساحت این زبان، یکی از نمادهای حقخواهی، عدالتطلبی و هویتخواهی تاجیکان است. اکثریت تاجیکان در پاسداری از زبان پارسی و مخالفت با جدا کردن زبان واحد پارسی به دو زبان مجزا از همدیگر، توافق نظر دارند و این توافق یکی از مبانی همسبتگی و اتحاد تاجیکان است. قرار گرفتن در برابر چنین توافقی، یک اقدام واگرایانه در میان تاجیکان دانسته میشود که باید جلو آن گرفته شود.»
دیدبان تاجیک، شرایط داخلی و منطقهای، را حساس دانسته و گفته که«دسیسهها و توطیههای بزرگی در داخل و خارج کشور برای متفرق کردن تاجیکان و جلوگیری از شکلگیری یک جریان هدفمند بر محور دفاع از ارزشهای هویتی در جریان است.»
این نهاد، از تاجیکان خواسته که «از مسایل کوچک محلی، شخصی، خانوادگی و سازمانی فراتر رفته و به اتحاد ملی تاجیکان کار و پیکار کنند.»
دیدبان تاجیک یک نهاد اجتماعی-سیاسی است که از دو سال به این طرف پیرامون مسایل مهم مرتبط به سرنوشت تاجیکان اعلام موضع میکند و از تاجیکان میخواهد که برای اتحاد و بیداری کار کنند.
