خبرگزاری پورانا

روایتی از ابلاغ در باره رابطه حبیب‌الله کلکانی با علمای دینی

خبرگزاری پورانا نوشته‌های برتر پیرامون مسائل مهم سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و…را از صفحات اجتماعی گزینش و در بخش «نظرها» به نشر می‌رساند. مسوولیت نوشته‌ها بدوش نویسندگان است.

……………………

دکتر عنایت‌الله ابلاغ در مورد زندگی و فعالیت‌های فکری و سیاسی پدرش، مولوی عبدالغنی مشهور به مولوی قلعۀ بلند، در سال ۱۳۷۹ خورشیدی کتابی تألیف کرده است. مولوی قلعۀ بلند از جمله علمای مذهبی زبده و پرطرفدار در «شمالی» بوده و در برهه‌ای از زندگی‌اش دست به فعالیت‌های سیاسی نیز زده و گفته می‌شود سازمانی هم ایجاد کرده بوده به نام حزب الله (حزب‌الله و الرسول والنعمان). او در کنار صدها عالم دینی دیگر، «انحرافات دینی» امان‌الله را برنتابید و حبیب‌الله کلکانی را در قیامش علیه حکومت امان‌الله خان به گونۀ همه‌جانبه تأیید کرد و به همین علت پس از شکست کلکانی تحت تعقیب نادرخان قرار گرفت و آواره شد و مدتی را در خفا به سر برد.

این کتاب از این لحاظ که از سوی یکی از علمای دینی نام‌بردار و مطرح به رشتۀ تحریر کشیده شده و از لابلای شرح سرگذشت مولوی قلعۀ بلند به برخی از وقایع تاریخی پرداخته است، ارزش‌مند و شایان توجه است. عنایت‌الله ابلاغ، نویسندۀ کتاب مورد بحث، عمدۀ شهرتش برمی‌گردد به نوشتن کتاب «ابوحنیفه المتکلم» که به فارسی با عنوان «امام اعظم و افکار او» ترجمه شده است.

ابلاغ در این کتاب روایتی را نقل می‌کند که از هر نظر جالب توجه است. می‌نویسد:

حبیب‌الله کلکانی پس از در دست گرفتن قدرت، تغییر کرد و رویه‌اش عوض شد. شیرجان صاحب‌زاده به او مشوره‌های مخالف اندیشۀ ملاها می‌داد. یک بار حبیب‌الله چند تن از علمای مذهبی را که همیشه از آن‌ها مشوره می‌گرفت به ارگ دعوت کرد و می‌خواست امضای آن‌ها را پای یک برگه بگیرد. از جملۀ این علمای مذهبی مولوی قلعۀ بلند هم بود. فحوای این برگه این بود که سینما و تئاتر دوباره بازگشایی شود. مولوی قلعۀ بلند پس از طرح این موضوع از سوی کلکانی بدون آن‌که نگاهی به جزئیات محتوای برگه بیندازد، آن را توته‌توته‌ کرد و با عصبانیت خطاب به حبیب‌الله گفت: ما از تو برای تطبیق شریعت حمایت کردیم و اگر قرار باشد سینما و تئاتر دوباره فعال شود، این‌همه کوشش‌ و زحمت ما هدر می‌رود (نقل به مضمون).

 

از این روایت معلوم می‌شود که علمای دین در آن زمان، نفس فعالیت سینما و تئاتر را مخالف هنجارهای شرعی می‌دانسته‌اند و آن را مظهر فتنه و فساد تلقی می‌کرده‌اند.

دوم این‌که حبیب‌الله کلکانی، برعکس آن‌چه تاریخ‌نویسان تکرار کرده‌اند، به کلی و از بُن دندان در ستیز با مظاهر مدرن و نوگرایی نبوده است. احتمالاً ائتلافش با علمای مذهبی وی را به انجام بعضی کارهای تجددستیز وادار می‌کرده است.

……..

نویسنده: مهران موحد، نویسنده و پژوهشگر دینی

برگرفته شده از: صفحه فیسبوک مهران موحد

خروج از نسخه موبایل