عمدهترین جریانهای سیاسی مخالف طالبان و شماری از چهرههای سیاسی مستقل در یک گردهمآیی بیسابقه سیاسی، اعلام کردند که برای نخستینبار به یک توافق مشترک برای عبور از بحران کنونی کشور دستیافته و با هم «همصدا» شدهاند.
شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان، مجمع ملی برای نجات، و حرکت ملی برای صلح و عدالت سه جریان عمده سیاسی مخالف طالبان هستند که امروز سهشنبه، ۱۸ قوس/آذر، در یک نشست مجازی از آغاز تلاشها برای انجام گفتوگوهای داخلی برای عبور از بحران به حمایت جامعه جهانی و کشورهای منطقه سخن گفتند.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، عطامحمد نور، رییس حزب جمعیت اسلامی، مارشال عبدالرشید دوستم، معاون پیشین ریاست جمهوری، محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، محمد یونس قانونی، رییس پیشین پارلمان، حنیف اتمر، وزیر امور خارجه پیشین، محمد اسماعیل خان از اعضای رهبری جمعیت اسلامی افغانستان، از چهرههای شاخص سیاسی در نشست امروز بودند که بر لزوم اتحاد نیروهای سیاسی مخالف طالبان تاکید کردند. در کنار اشخاص یاد شده، شمار دیگری از چهرههای سیاسی نیز حضور داشتند.
اشتراک کنندگان این نشست در اعلامیه مشترکی خواستار ایجاد قانون اساسی جدید، فراهمسازی زمینه برای توافقات سیاسی و برگزاری انتخابات در سطوح ملی و محلی شدند.
در این اعلامیه آمده که «بحران سیاسی افغانستان باید از طریق مذاکرات همهشمول با تضمین شورای امنیت، کشورهای منطقه و جامعه جهانی حل شود.»
آنان همچنین بر تدوین یک نقشه راه سیاسی برای آینده کشور با تضمین اجرایی شورای امنیت سازمان ملل و جامعه جهانی تاکید کردند.
در اعلامیه مشترک جریانهای سیاسی مخالف طالبان گفته شده که توافق سیاسی مورد نظر باید الزامآور باشد و صلح پایدار، آشتی ملی و ایجاد یک نظام مشروع را تضمین کند.
اعلامیه بر اعاده حاکمیت ملی از طریق یک نظام مشروع مردمی تأکید کرده و از تلاش هماهنگ نیروهای سیاسی و مدنی برای رسیدن به توافقات همهشمول و برگزاری انتخابات آزاد و سراسری سخن گفته است.
در اعلامیه همچنین بر «جلوگیری از تبدیل شدن افغانستان به میدان رقابت بیگانگان» تأکید شده است.
نشست امروزی مخالفان طالبان با واکنشهای گسترده در شبکههای اجتماعی روبرو شده است.
شماری از فعالان سیاسی و مدنی این نشست را برای بیرون رفت از وضعیت بحرانی کنونی مهم ارزیابی کردهاند، اما شماری با دید انتقادی به آن نگریسته و با اشاره به عملکرد ناصواب رهبران سیاسی شامل در این نشست در مدیریت بحرانهای سیاسی، تشکیل ایتلاف جدید را ناپایدار توصیف کردهاند.
رهبران سیاسی مخالف طالبان در گذشته نیز بارها بر لزوم اتحاد و همسویی برای پیشبرد مبارزه موثر در برابر طالبان تاکید کردهاند اما در عمل تا کنون این جریانها کار ملموسی در جهت ایجاد چالشهای جدی فرا راه طالبان انجام ندادهاند. منتقدان میگویند که رهبران سیاسی مخالف طالبان اراده و برنامه جدی برای پیگیری تعهدات شان ندارند.
ناظران میگویند که همآیش رهبران سیاسی مخالف طالبان بازتاب تلاشهای برخی از کشورهای منطقه برای مدیریت بحران سیاسی افغانستان نیز است.
برخیها از ایران به عنوان یکی از کشورهایی یاد میکنند که در این اواخر تلاش کرده مخالفان طالبان را گرد یک محور جمع نموده و زمینه گفتوگوی آنان را با طالبان فراهم سازند.
طالبان به این نشست تا کنون واکنش نشان ندادهاند اما در گذشته این گروه نشستهای مخالفان خود را بیاهمیت خوانده و برای گفتوگو با آنان تمایل نشان ندادهاند.
طالبان یک حاکمیت تک قومی و تک گروهی را ایجاد کرده و به مطالبات جهانی و منطقهای برای تشکیل حکومت فراگیر و ملی پاسخ مثبت ندادهاند.
اما برخی از آگاهان میگویند که طالبان پس از فشارهای فزاینده پاکستان، متوجه ضرورت تشکیل اجماع ملی و فراگیرسازی حکومت شدهاند و احتمالاً این گروه به کشورهای منطقه چراغ سبز گفتوگو با مخالفان را روشن کردهاند. فشارهای پاکستان به شکل بیسابقهای بر طالبان افزایش یافته و ناظران میگویند که این گروه برای نخستین بار در بیش از چهار سال اخیر، خطر از دست دادن قدرت را احساس میکند.