برنامه توسعه سازمان ملل متحد بار هشدار داد که با بازگشت ۲.۳ میلیون مهاجر به افغانستان، بحران انسانی تشدید شده است.
این اداره سازمان ملل، خواهان لغو فوری محدودیتهای شغلی زنان افغانستان شده و گفته که معیشت ۲۵ درصد خانوارها به زنان، وابسته است.
برنامه توسعه سازمان ملل در تازهترین گزارش خود گفته که بازگشت حدود ۲.۳ میلیون شهروند افغانستانی به کشور، روند بهبود و ثبات را در این کشور تحت فشار شدیدی قرار داده است. این نهاد بینالمللی خواستار سرمایهگذاری فوری در مناطق میزبان شده است.
این گزارش که با عنوان «از بازگشت تا بازسازی» نشر شده، گفته که جوامع محلی در «مناطق بازگشت» با فشار فزایندهای برای جذب این جمعیت عظیم روبرو هستند؛ این چالش در شرایط رکود اقتصادی، شوکهای اقلیمی و زمینلرزههای اخیر به مراتب پیچیدهتر شده است.
طبق این گزارش، بیشتر بازگشتکنندگان در مناطق فقیر شرق و شمال کشور اسکان یافتهاند که این امر رقابت برای منابع محدودی مانند کار، مسکن و آب را به شدت افزایش داده است.
کانی ویگناراجا، معاون دبیرکل سازمان ملل و مدیر منطقهای این سازمان، با ابراز نگرانی از ممنوعیت کار زنان گفت: «در برخی ولایتها، از هر چهار خانواده یکی به درآمد زنان وابسته است. وقتی زنان از کار منع میشوند، خانوادهها، جوامع و در نهایت کشور زیان میبینند.» وی هشدار داد که حذف زنان از تیمهای امدادی به معنای قطع خدمات حیاتی برای نیازمندترین افراد، از جمله بازگشتکنندگان است.
یافتههای این گزارش که بر اساس نظرسنجی از حدود ۴۹ هزار خانواده تهیه شده، نشان میدهد که بحران عمیق بحران معیشتی افغانستان را فرا گرفته است.
در گزارش آماده که ۹ خانوار از هر ۱۰ خانوار برای بقا به راهکارهای منفی مانند کاهش وعدههای غذایی، فروش دارایی و قرض متوسل شدهاند.
از سویی قرض و بدهی در ۸۸ درصد خانوادههای بازگشتکننده و ۸۱ درصد خانوادههای میزبان شایع است.
علاوهبراین دسترسی به خدمات اساسی مانند بهداشت، آب پاک و آموزش بهویژه در مناطق روستایی و برای زنان و دختران به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
این گزارش میافزاید سرمایهگذاریهای هدفمند در برخی مناطق بازگشت، تاثیر مثبت خود را نشان داده است. استیفن رودریگز، نماینده مقیم برنامه توسعه سازمان ملل در افغانستان، تاکید کرد: «بازسازی محلی مؤثر است. با پیوند دادن فرصتهای درآمدی، خدمات اساسی، مسکن و همبستگی اجتماعی، میتوان فشار را از دوش مناطق پر بازگشت برداشت.»
این برنامهها با همکاری نهادهای بینالمللی دیگر در قالب گروه کاری «راهحلهای پایدار» در حال اجراست.
پیش از این نیز کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و سازمان بینالمللی مهاجرت در گزارشی مشترک هشدار دادهاند که اخراج مهاجران افغانستان از پاکستان بهویژه در هفتههای اخیر روندی فزاینده داشته است.
در یک سال اخیر بارها نهادهای بینالمللی هشدار دادهاند که تشدید اخراج مهاجران افغانستان از ایران و پاکستان جوامع میزبان در افغانستان را به شدت تحت فشار قرار داده و با بدلیل نبود کار، معیشت و امکانات بهداشتی وضعیت بشری وخیم شده و بحران انسانی عمیق شده است.
طالبان به عنوان گروه حاکم در افغانستان نه تنها که هیچ طرح و برنامهای برای مهار فاجعه بشری و بحران بشری ارایه نکرده بلکه در گزارشهای نهادهای بینالمللی همیشه بر این نکته تاکید شده که حاکمیت طالبان خود عامل قطع کمکها و تعمیق بحران بشری بوده است.